ادبیات، روزنه‌ای برای مشاهده وجه انسانی پزشکی

6

تصور کنید که پزشکان، پرستاران و سایر کارکنان پزشکی، تعرفه‌چی‌ها، مدیران و تکنسین‌های آزمایشگاه‌ها، کتاب در دست، همگی، در اتاق کنفرانس بیمارستان حضور یابند و جلسات همخوانی کتاب برگزار کنند و درباره این آثار به تبادل نظر بپردازند! بیشتر از دو هزار نفر در 25 ایالت آمریکا هم اینک در چینن برنامه‌ای شرکت می‌کنند. این نشست‌ها از سال 1997 شروع شده‌اند و هر سال بر تعداد مشتاقان آنها افزوده می‌شود.

اما این برنامه‌ها، صرفا برنامه‌های حاشیه‌ای نیستند که برای ارضای حس ادبی شرکت‌کنندگان ترتیب داده شده باشند. برخلاف عقیده رایج، تنها مهارت بالینی و دانش نظری برای درمان بیماران کافی نیستند، بلکه نیروی محرکه و روحی باید به این پیکره دمیده شود تا توانایی درک شرایط متفاوت بیمارانی با سطح فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی متفاوت و با مشکلات متفاوت را به پزشکان بدهد.

بله! پزشکی الگوریتمیک و چارت‌های تکست‌بوک‌ها که حاصل ده‌ها سال تجربه صدها پژوهشگر هستند، بسیار راهگشا هستند، اما با الگوریتم و نمودار واقعا نمی‌توان بیماران را درمان کرد.

گروهی از پزشکان آمریکایی، ادبیات را که شارح دردها، دشواری‌ها، موقعیت‌های دارماتیک و شخصیت‌های متفاوت و پیچیده انسان‌ها هستند، علاج این خلأ می‌دانند. به خصوص وقتی به ژانری از ادبیات تمرکز شود که در آن داستان بیماران و پزشکان توصیف شده باشد، یعنی فصل مشترک ادبیات و پزشکی.

این پزشکان نشست‌های ادبی ماهانه در قالب باشگاه‌های کتاب دارند و در این نشست‌های در مورد آثار ادبی که زمینه‌ مرتبط با پزشکی دارند، بحث می‌کنند. آنها باور دارند که دوره‌های آموزشی آشنایی با انسانیت و نوع‌دوستی باید به دانشکده‌های پزشکی راه یابند.

الیزابت سینکلیر هماهنگ‌کننده شورای ادبی انسانیت Maine و برنامه‌های پزشکی مرتبط با آن است. او در این مورد می‌گوید: «انسانیت می‌تواند به پزشکان یادآوری کند که با افراد پیچیده و کاملی با نیازها و عقاید منحصر به فرد، سر و کار دارند.»

نخستین بار در سال 1997 بیمارستانی در بنگور در «مین»، میزبان چنین نشست‌هایی شد. اما این ایده به سرعت گسترش یافت و پزشکان 25 ایالت شامل کالیفرنیا، فلوریدا، ماساچوست، میسوری، نیویورک، اهایو، ویرجینا هم جلسات مشابه را راه انداختند.

دکتر روبین بلیک در اظهار نظر جالبی می‌گوید: «اگر می‌خواهید با حس و حال کسی که در حال مرگ است آشنا شوید و فراز و نشیب‌های او را دریابید، باید مرگ ایوان ایلیچ تولستوی را بخوانید. صد سال پیش از آن که کوبلر-راس مراحل مرگ را مشخص کند، تولستوی این کار را کرده بود.» (1)

علاقه وافر آقای بیلک به ادبیات در در دوران زندگی‌اش موجب شد که او پیش از موعد خود را از دانشکده پزشکی میسوری بازنشسته کند و مشغول نوشتن داستان کوتاه شود و کلاس‌هایی در مورد موضوع «پزشکی و ادبیات» برای دانشجویان برگزار کند.

در نخستین نشست باشگاه کتاب در بیمارستان آموزشی دانشگاه، آقای بلیک برای حضاری متشکل از پزشکان، پرستاران، کتابدارها و مدیران، یکی دو تا آثارش را خواند. اولین داستانی که او قرائت کرد، یک داستان‌های کوتاه درباره مرگ مشکوک یک پسر بود و داستان دیگر در مورد پیرمردی بود که تقاضای مرگ می‌کرد.

بلیک همچنین از نویسندگان بزرگی یاد کرد که آثار آنها در فهم بهتر پزشکی می‌تواند به پزشکان کمک کند، نویسندگانی مثل آلبر کامو، ویلیام فاکنر، فرانک اوکانر، ویلیام کارلوس ویلیامز.

در نشست بعدی، آنها در مورد کتاب «پیله و پروانه»، نوشته «ژان دومنیک بوبی» تبادل نظر کردند. ژان دومینیک بوبی سردبیر سابق مجله فرانوسی Elle بعد از سکته ناگهانی دچار سندرم قفل‌شدگی یا locked in شد، طوری که فقط با تکان دادن چشمانش می‌توانست با محیط بیرون ارتباط برقرار کند، او این کتاب را هم با همین اشارات نوشت. (2)

در پایان این نشست ادبی وقتی از حضار با غذای سرد و لیموناد پذیرایی می‌شد، چیزی دیده که کمتر در بین کارکنان بهداشتی درمانی دیده می‌شود، پرستاران، پزشکان را با نام کوچکشان صدا می‌کردند، چیزی که در جریان کارهای روزانه به ندرت مشاهده می‌شود.

سنکلیر قیده دارد که از آنجا که در اثار ادبی شخصیت‌ها غالبا به صورت خاکستری و نه، سیاه یا سفید مطلق توصیف می‌شوند، این امر باعث می‌شود که پزشکان نیز میزان توقع شخصی خود را در کار حرفه‌ای پایین بیاورند و تصور نکنند که در همه حال، باید برای هر چیزی پاسخ داشته باشند.

تحقیقی که در سال 2005 انجام شد، نشان داد که این برنامه‌های ادبی موجب همدلی بیشتر با بیماران و همکاران، آگاهی بیشتر اجتماعی، افزایش رضایت شغلی و افزایش مهارت‌های بین شخصی می‌شود.

در میان کتاب‌هایی که تا به حال در این نشست ادبی مورد بررسی قرار گرفته‌اند و از دریچه پزشکی به آنها نگریسته شده می‌توان به طاعون آلبر کامو (3)، کلیسای ریموند کارور، مترجم دردهای جومپا لاهیری، مسخ کافکا اشاره کرد. لیست کامل‌تر را می‌توانید در اینجا ببینید.

حتما به وب‌سایت این پزشکان کتاب‌دوست هم سر بزنید.

سخن پایانی: همین چند سال کار به عنوان یک پزشک، به اندازه کافی زمینه بدبینی‌ام را به امکان انجام کارهای فرهنگی مشابه در ایران شده است. راستش در ایران آنقدر با هم رقابت حرفه‌ای می‌کنیم که خود و یکدیگر را از یاد می‌بریم و اصلا مجالی برای با هم بودن، فرصتی برای تأمل و انسان شناسی، روزنه‌ای برای شناخت بهتر برایمان باقی نمی‌ماند.

متأسفانه آنقدر مشغله داریم و یا مشغول نگاه داشته می‌شویم و به ویزیت چند مریض بیشتر و خواندن چند صفحه بیشتراز منابع درسی فکر می‌کنیم، که پرداختن به ادبیات حتی به صورت پاره‌وقت، خیلی وقت‌ها مایه عذاب وجوان می‌شود نه اسبابی برای تسلی خاطر.

در این تصویر ایالت‌هایی که این برنامه فرهنگی در آنها برگزار می‌شود با رنگ قرمز مشخص شده‌اند، آرژانتین هم از سال 2009 این برنامه را راه انداخته است. آیا پزشکان ایرانی هم برنامه مشابهی دارند؟

(1) کوبلر راس در کتابی که در سال 1969 منتشر کرد، 5 مرحله سوگ و واکنش انسان در قبل رخدادهای فاجعه‌آمیز را توصیف کرد، این 5 محله شامل این موارد هستند: انکار، خشم، چانه‌زنی، افسردگی، پذیرش واقعیت. کسانی که یکی از نزدیکان آنها مبتلا به بیماری سخت غیر قابل درمانی شده است، به احتمال زیاد این مراحل را در بیمار خود مشاهده کرده‌اند.

(2) پیله و پروانه را نشر چشمه در 124 صفحه با قیمت 2200 منتشر کرده است.

پیله و پروانه

(3) خاطره شخصی: طاعون کامو را همزمان با آزمون میکروب‌شناسی در دوران علون پایه خواندم. یادم می‌آید یکی دو تا از تست‌ها را با توجه به داستان پاسخ دادم!

منبع: نیویورک تایمز


اگر خواننده جدید سایت «یک پزشک»  هستید!
شما در حال خواندن سایت یک پزشک (یک پزشک دات کام) به نشانی اینترنتی www.1pezeshk.com هستید. سایتی با 18 سال سابقه که برخلاف اسمش سرشار از مطالب متنوع است!
ما را رها نکنید. بسیار ممنون می‌شویم اگر:
- سایت یک پزشک رو در مرورگر خود بوک‌مارک کنید.
-مشترک فید یا RSS یک پزشک شوید.
- شبکه‌های اجتماعی ما را دنبال کنید: صفحه تلگرام - صفحه اینستاگرام ما
- برای سفارش تبلیغات ایمیل alirezamajidi در جی میل یا تلگرام تماس بگیرید.
و دیگر مطالب ما را بخوانید. مثلا:

شوخی‌های تصویری دانشگاهی – دوران عزیز پرمخاطره و گاه پرمشقت با بازدهی‌های نامعلوم

دوره دانشگاه و سختی تطابق‌های دانشجوهایی از طبقات مختلف اجتماعی و نواحی مختلف کشور و آمیزه جالب کنار هم قرار گرفتن آنها هر فعالیت عادی دیگر اجتماعی می‌شود مانند نگاه کردن به فوتبال و هر امتحان یا حتی کلاسی خاطره‌انگیز می‌شود.در اینجا…

با این تصاویر کارت پستال خیلی قدیمی در دهه ۱۹۰۰ آمریکایی‌ها، تصور خود از ۱۰۰ سال بعد را نشان داده…

مجموعه‌ای جذاب از کارت پستال‌های عجیب و غریب و در عین حال جذاب از استیون آر. شوک، دیدگاه‌هایی را ارائه می‌دهد که در دهه ۱۹۰۰ تصور شده است و نشان می‌دهند که چگونه شهر‌ها، شهرک‌ها و دهکده‌ها در سراسر ایالات متحده ممکن است طی ۱۰۰ سال آینده…

تصور شاهان صفوی بر اساس شرح متنی جهانگردان و افراد شاخصی که آنها را دیده و توصیف کرده‌اند

در حساب توییتر Cavid Ağa شاهان صفوی را بر اساس نوشته‌های قدیم به دقت و به صورت گرافیکی و چشم‌نوازی تصور شده‌اند.(توضیحات از ویکی پدیا) شاه اسماعیل بنا به نوشته‌های جیووانی ماریا دلی آنجیوللوشاه اسماعیل یکم (۱۷ ژوئیهٔ ۱۴۸۷ – ۲۳ مه…

دستمال‌های پارچه‌ای برای پنهان کردن نقشه فرار در زمان جنگ جهانی دوم

جورجینا کنیوندر جنگ جهانی دوم، نقشه‌های سرّی روی دستمال‌های جیبی چاپ می‌شد تا نیروهای متّفقین در پشت خطوط دشمن بتوانند از آنها استفاده کنند. گرامی داشتن دستمال‌های پارچه‌ای کهنه پدر ‌همسرم شاید به نظر کاری ناخوشایند باشد اما در دل آنها…

بال‌های پرنده نورثروپ: کاوشی در هواپیمای XB-۳۵ افسانه‌ای با عکس‌های کمتر دیده شده

نورتروپ XB-۳۵ گواهی‌ای بر روح پرشهامت نوآوری در صنعت هوانوردی در اوایل دهه ۱۹۴۰ بود.XB-۳۵ که توسط شرکت نورتروپ Northrop با همکاری نیروی هوایی ارتش ایالات متحده توسعه یافت، یک هواپیمای آزمایشی بود که مرز‌های مهندسی هوانوردی را جابجا کرد.…

درخت‌هایی که با شیواترین زبان می‌گویند: می‌خواهم زنده بمانم!

درخت‌ها از 370 میلیون سال پیش بر روی کره زمین بوده‌اند و گرچه ما انسان‌ها با همه امکانات خود سعی در از بین بردن آنها داریم، آنها تا جایی که می‌توانند مقاومت می‌کنند.برآورد می‌شود که روی زمین علیرغم همه جفاهایی که ما به طبیعت وارد…
آگهی متنی در همه صفحات
دکتر فارمو / نهال بادام / قیمت ایمپلنت دندان با بیمه /سپتیک تانک /بهترین دکتر لیپوماتیک در تهران /خرید میز تحریر /بهترین جراح بینی در تهران / آموزش تزریق ژل و بوتاکس / دوره های زیبایی برای مامایی / آموزش مزوتراپی، PRP و PRF / خرید نهال گردو / کاشت مو / مجتمع فنی تهران /دندانپزشکی شبانه روزی /قیمت روکش دندان /Hannover messe 2024 /خدمات پرداخت ارزی نوین پرداخت /محصولات بهداشتی ایرانی / درمان طب / قرص لاغری فایر / لیست قیمت تجهیزات پزشکی / دانلود آهنگ / سریال ایرانی کول دانلود / دانلود فیلم دوبله فارسی /داروخانه اینترنتی آرتان /جارو استخری /میکروبلیدینگ / اشتراك دايت /فروشگاه لوازم بهداشتی /شیشه اتومبیل /لیزر فوتونا /داروخانه تینا /خدمات فیزیوتراپی /لیفت صورت در تهران /فروش‌ دوربین مداربسته هایک ویژن /سرور مجازی ایران /مرکز خدمات پزشکی و پرستاری در منزل درمان نو /توانی نو /چاپ فلش / ثبت برند /حمل بار دریایی از چین /سایت نوید /پزشک زنان سعادت آباد / ایمپلنت دندان /کلاه کاسکت / لمینت متحرک دندان /فروشگاه اینترنتی زنبیل /ساعت تبلیغاتی /تجهیزات پزشکی /چاپ لیوان /خرید از آمازون /بهترین سریال های ایرانی /کاشت مو /قیمت ساک پارچه ای /تولید محتوا /دانلود نرم افزار /
6 نظرات
  1. درنین می گوید

    سلام

    بهترین ها

  2. مسعود می گوید

    هر کتاب دریچه ای است برای تجربه غیرملموس واقعیتهای نهان و عیان اطرافمون… متاسفانه عشق به کتاب و مطالعه خیلی درایران کم هست و شاهد این مدعا هم تیراژهای ۵۰۰۰ تایی کتابها هست، یک مملکت ۷۰ میلیونی باید تیراژ معمولیترین کتابهایش بالای ۷۰۰۰۰ جلد باشد… ولی افسوس… این دیگه به کم کاری خودمون برمیگرده… یکی از سئوالات کارشناسی ارشد رو هیچوقت یادم نمیره که با یادآوری کتاب دلنشین “خداحافظ گاری کوپر” نوشته رومن گاری جواب دادم…

    مطلب زیبایی بود و البته ناراحت کننده… ممنون… مشخصه خیلی زحمت کشیدید

    1. علیرضا مجیدی می گوید

      راستش الان تیراژ کتاب‌ها خیلی کمتر از پنج هزار جلد شده. اگه ناشر از فروش مطمئن نباشه، 1200 نسخه بیشتر چاپ نمی‌کنه، پنج هزار جلد ماکزیمم تیراژ است!
      در واقع باید نشست،‌ برای مملکتی که پسوند ادب و هنر قبلا بهش می‌دادیم گریه کنیم.
      حتی استقبال از پست‌هایی که موضوع کتاب داشته باشن، هم ناچیزه!
      ممنون

  3. امین می گوید

    سلام
    ای کاش چنین برنامه های خلاقانه ای تو ایران هم اجرا می شد . . .
    ولی متاسفانه به عنوان یک دانشجوی پزشکی من هم به این نتیجه رسیدم آموزش پزشکی تو ایران از پایبست ویران است ! و بسی خوش خیالیست چنین طرح هایی اجرا بشه!؟

  4. سهند می گوید

    ممنون از این پست…
    پیشتر از این نویسنده بزرگی چون چخوف هم به ارتباط ادبیات و پزشکی اشاره کرده بود.
    اما چون از پزشکی به ادبیات رسیده بود پزشکی رو در درک بهتر ادبیات موثر میدونست.

  5. mina می گوید

    سلام
    من دانشجوی پزشکی ام و عاشق ادبیات و بیزار از اینکه درگیر یکنواختی بشم
    تصمیم گرفتم چنین برنامه ای را با بچه های همدوره ایم پیاده کنم امیدوارم همینطور راسخ بمونم و بتونم عملیش کنم…
    لطف کنید اگه کتابهای مفید دیگه ای را هم که محتوی آنها مناسب چنین جمعی باشه میشناسید بهم معرفی کنید…
    ممنون
    واقعا سایت مفیدی دارید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

••4 5