داستان اختراع نخستین گوشی موبایل و نخستین تماس تلفنی موبایلی
این روز و روزگار، استفاده از موبایل آنقدر معمول شده که ما اصلا یاد زمانی نمیافتیم که گوشی موبایل نداشتیم و بنابراین اصلا به این فکر نمیافتیم که این گوشیها از اول وجود نداشتند و بنابراین مخترعانی میبایست رویش کار کرده باشند!
برای اینکه تاریخچه نسبتا جامعی از تلاشهای مخترعان برای دستیابی به موبایل به سبک و سیاق امروزی به دست دهم، مجبور هستم از سال 1908 شروع کنم، در این زمان شخصی به نام «ناتان استابلفیلد»، اختراعی را ثبت کرد که چیزی بیشتر از گوشی وایرلس با برد کوتاه نبود. در سال 1910، «لارس ماگنوس اریکسون»، تلفنی را در اتوموبیلش نصب کرد که البته کارکردی مثل یک تلفن موبایل نداشت، او هر بار که در جایی متوقف میشد، میتوانست با یک جفت سیم بلند، تلفن اتوموبیلش را به شبکه محلی تلفن متصل کند و تماس تلفنی برقرار کند!
اما بعد از آن، دوره دوره تلفنهای رادیویی شد. نخستین بار در سال 1926، مسافران درجه اول ترنهایی که بین برلین و هامبورگ طی مسیر میکردند، میتوانستند از فناوری تلفنهای رادیویی استفاده کنند. در همین زمان خطوط هوایی مسافربری هم از همین فناوری برای مقاصد امنیتی بهره گرفتند.
در طی جنگ جهانی دوم فناوری تلفنهای رادیویی در مقیاس گسترده در تانکهای آلمانی مورد استفاده قرار گرفت. بعد از اتمام جنگ جهانی دوم، پلیس آلمان از همین فناوری ارتباطی تانکها استفاده کرده و خودروهای گشتیاش را مجهز به تلفن رادیویی کرد.
در همه مواردی که گفته شده، استفاده از تلفن رادیویی آسان نبود و نیاز به دانش یک متخصص و خبره فن برای برقراری ارتباط بود. اما در سالهای اولیه دهه پنجاه میلادی، کشتیهایی که در رود راین سفر میکردند، مجهز به نوعی از فناوری تلفن رادیویی شدند که کاربر معمولی را هم قادر میساخت به آسانی تماس برقرار کند.
در سالهای نخست دهه 40، شرکت موتورلا، موفق شد، تلفن رادیویی با قابلیت برقراری ارتباط دو طرفه بسازد که میتوانست در یک کولهپشتی قرار بگیرد، این شرکت سپس واکی- تاکی ساخت و بعد از آن هم موفق به ساخت تلفن رادیوییای شد که گرچه اندازهای به اندازه بازوی یک انسان داشت، اما میتوانست در دست گرفته شود و حمل شود، این تلفن رادیویی کارکرد نظامی پیدا کرد و نام هندی تاکی Handie-Talkie را بر آن گذاشتند.
در سال 1946، دو مهندش روس به نام شاپیرو و زاهاروچنکو، موفق شدند که تلفن رادیویی بسازند که میتوانست از فاصله بیست کلیومتری به شبکه محلی تلفن متصل شود.
سال 1947، سالی بود که مهندسان شرکت Bell برای نخستین بار فناوری ارتباطی شبکه سلولی را پیشنهاد کردند. در این فناوری هر شبکه رادیویی به تعدادی «سلول» تقسیم میشود. هر سلول یک شش ضلعی است که آنتنی در هر رأس قرار میگیرد. هر آنتن هم میتواند از سه جهت امواج را دریافت و پخش کند. البته این ایده تا سالهای دهه 60 عملا به مرحله عمل نرسید.
شاید در بعضی از فیلمهای سیاه و سفید قدیمی این تلفنهای رادیویی را دیده باشید. من هم یادم میآید که چند بار این سکانسها را در فیلمها دیده بودم و هر بار این سؤال برایم پیش میآمد که که این تلفنها چه نسبتی با موبایلهای امروزی داشتند! مثلا در فیلم «سابرینا» که در سال 1954 با بازی همفری بوگارت و ادری هپبورن ساخته شد، بوگارت در صحنهای با تلفنی که در لیموزینش نصب شده، یک تلفن میزند.
در اینجا لازم است توجه شما را به این نکته جلب کنم که این تلفنها که از امواج رادیویی برای برقراری تماس صوتی دو طرف استفاده میکردند و در تاکسیها، خودروهای پلیس و آمبولانسها مورد استفاده قرار میگرفتند، از نظر تکنیکی با گوشی موبایل امروزی تفاوتهای اساسی داشتند. یکی از مهمترین این تفاوت این بود که به سبک سیستم ارتباطی امروزی، منطقه تحت پوشش به سلولهای شش ضلعی تقسیم نمیشد. تلفن کاربر در هنگام تماس، تنها می توانست با یک دکل ارتباط برقرار کند و در صورتی که کاربر از یک جا به منطقه تحت پوشش دکل دیگر میرفت، تماسش متوقف میشد. تازه در اوایل کار، برقراری تماس با این تلفنها خودکار نبود و تماس حتما باید به وسیله اپراتور برقرار میشد.
به زودی استفاده از این موبایلهای اولیه گستردهتر شد و حتی ترتیبی داده شد که با یک فندک الکتریکی سیگار معمولی هم قادر به کار باشند، طوری که تلفنهای رادیویی قابل حمل هم ساخته شد که نیازی به نصب در اتوموبیل نداشتند.
در سال 1957، یک مهندس جوان روس به نام لئونید کوپریانوویچ، یک تلفن رادیویی به مام LK-1 ساخت که در مقیاس آن زمان کوچک بود و فقط سه کیلوگرم وزن داشت! این تلفن مجهز به یک آنتن و شمارهگیری بود که کاربر را از فاصله 20 تا 30 کیلومتری هم می توانست به ایستگاه مرکزی محلی متصل کند. اما سال بعد او توانست، وزن این تلفن رادیویی را به فقط پانصد گرم برساند.
در سال 1956، نخستین سیستم تمام خودکار تلفن موبایل موسوم به MTA توسط شرکت اریسکون به صورت تجاری در سوئد عرضه شد. اما تلفنی که آنها در اختیار کاربران قرار میدادند، بسیار سنگین بود و 40 کیلوگرم وزن داشت، اما در سال 1965، وزن این تلفنهای رادیویی با استفاده از ترانزیستور به 9 کیلوگرم رسید. البته کاربران این فناوری تا سال 1983، یعنی زمانی که استفاده از آن متوقف شد، هرگز از 600 نفر تجاوز نکرد. گرچه با این سیستم هر دارنده تلفن، میتوانست به صورت خودکار با هر شمارهای که میخواست، تماس بگیرد، اما برای برقراری تماس با خود او، نیاز به یک اپراتور واسط بود، به علاوه هر کاربر باید حدس میزد که خودروی دوستش، در زمان برقراری تماس، در کجاست و تحت پوشش کدام دکل است!!
اولین کسی که در بریتانیا از فناوری تلفنهای پرتابل استفاده کرد، شاهزاده فیلیپ بود، او میتوانست با استفاده از این سامانه که در خودروی آستون مارتیناش نصب شده بود، هر زمان که میخواست با ملکه انگلیس تماس بگیرد. چنین امکانی، در آن زمان یعنی سالهای اواخر دهه 60 میلادی، بسیار عجیب و غریب بود!
در سال 1960، شوروی سرویس تلفن موبایلاش را در مسکو راه انداخت و این سامانه را تا سال 1970 در 30 شهر دیگر این کشور هم راهاندازی کرد.
تا سال 1967، حین برقرار کردن ارتبط به تلفنهای رادیویی، کاربر مجبور بود در محدوده پوشش یه آنتن باقی بماند و مثلا اگر با خودروری خود از حوزه پوشش یک آنتن خارج میشد، تماس او هم قطع میشد. اما در سال 1970، با ابداع فناوری ارتباطی به نام handoff توسط محققان آزمایشگاه Bell این مشکل هم حل شد.
همه فناوریهایی که تا اینجا شرح آنها رفت، از جهاتی ناقص بودند و هیچ یکی از این گوشیها را نمیشود در زمره گوشیهای موبایل قابل حمل امروزی که از فناوری ارتباطی سلولی استفاده میکنند محسوب کرد. در سال های اولیه دهه 70 میلادی، رقابت سختی بین شرکت موتورولا و آزمایشگاه بل درگرفته بود و هر یک سعی میکردند، نخستین شرکتی باشند که گوشیای با این خصوصیات میسازند.
در سال 1973، مارتین کوپر یکی از پژوهشگران برجسته شرکت موتورولا موفق شد گوشیای به نام DynaTAC 8000X بسازد که این ویژگیها را داشت. این گوشی دو کیلوگرم وزن داشت و قیمت آن، چهار هزار دلار بود!
نخستین تماس تلفنی موبایل، در سوم آوریل سال 1973 انجام شد. در این زمان، مارتین کوپر که از اختراعش سخت هیجانزده بود، از یکی از خیابانهای نیویورک در نزدیکی هتل هیلتون به رقیبش به نام «جوئل انگل» که برای آزمایشگاه بل کار میکرد، زنگ زد!
حتما آن داستان مشهور نخستین تماس تلفنی که الکساندر گراهام بل با دستیارش واتسون برقرار کرد، به یاد دارید: «آقای واتسون! اینجا بیایید، من به کمک شما نیاز دارم.»
اما، محتوای نخستین تماس تلفنی موبایل اینچنین بود:
«جوئل! من مارتی کوپر هستم. من با تو با یک تلفن سلولی تماس میگیرم، یک تلفن سلولی واقعی. یک تلفن سلولی دستی قابل حمل!»
طبیعی بود که مخاطب این تماس وقتی این جملات را شنید، فقط میتوانست سکوت اختیار کند، سکوتی که نشانه این بود که او با عصبانیت و ناراحتی باید قبول میکرد که افتخار ملقب شدن به پدر گوشی موبایل را از دست داده است!! میتوانید این ویدئو را ببینید.
مارتین کوپر
نخستین بار، شبکه ارتباطی نسل اول در توکیو در سال 1979، برقرار شد. در سال 1981، شبکه نسل اول دیگری در دانمارک، فنلاند، نروژ و سوئد راه افتاد. انگلستان، مکزیک، کانادا و آمریکا هم کشورهای بعدیای بوندند که خود را مجهز به این فناوری کردند.
منابع: ویکیپدیا و گیزمودو
مطالب مرتبط
ممنون،عالیه
این مطلب من رو یاد زمانی انداخت که میرفتیم و روی در خانه همدیگر پیغام میزاشتیم : ” آمدیم ، نبودید ، رفتیم …”
سپاس
سلام مثل همیشه عالی بود تشکر
خیلی جالبه سال 1973 موبایل اختراع شد ولی سال 1995 تازه وارد ایران شد ببیند کشورهای دیگه چقد از ما جلوتر هستن
سلام
ممنونم مطالب جالب و جذابی بود با تشکر فراوان از وب سایت خوبتون
موفق باشید
مممنون از مطالب خوبی که به اشتراک میزارید
ممنون بابت اطلاع رسانیتون.
اتفاقی دیدم این مطلبو یادش بخیر منو یاد اولین سالهایی انداخت که موبایل داشت مد میشد یا گوشیای خونه اوایلم مزاحمت داشتیم:))))))
خیلی داستان خوب و جالبی بود واقعا کامل بود و من به شخصه خیلی ازش استفاده کردم
ممنون از مطالبتون که قرار میدید
ممنون از سایت خوبتون خیلی عالی بود خسته نباشید
ممنون از سایتووووووون
ممنونم عالی بود
عالی بود
ممنون از شما
خیلی مطلب خوبی بود
ممنون از شما
سلام خیلی داستان جالبی بود من همیشه سایت شمارو دنبال میکنم ممنون از زحمات شما و سایت خوبتون
مرسی جالب بود خیلی عالییییییی بود!
مرسی جالب بود مثل همیشه
جالب بود
اما یادتون باشه که آلمانی ها استارت اختراع موبایل رو زدند
از اونجا که موبایل رادیویی داشتند
خیلی خیلی خوب بود
خیلی ممنون
خیلی جالب بود
خیلی خیلی خیلی خیلی عالی بود.خیلی خیلی خیلی خیلی ممنون 3> :)
خیلی جالب بود دوست عزیز ممنون از شما
بسیار عالی
خیلی جالب بود
دور چشتون ، واقعا ممنونم ،
عالی بود ممنون
عالی بووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووووود
خسته نباشید آقای دکتر خدا قوت مقاله خوبی بود خیلی استفاده کردم هوای فقرا را داشته باش.
ممنون
جالب در مورد اصلان اطلاع نداشتم
خیلی عالی ممنون
خوب
ممنون از سایت خوبتون
سلام خسته نباشید ممنون از سایت بسیار خوبتون
خیلی جالب بود.استفاده کردم.متشکرم
خیلی جالب بود.ولی یک نکته اینکه، امروزه به تکنولوژی انتقال اتوماتیک کاربر موبایل بین دکلها Hand-over گفته میشه.و handoff اشاره شده در بالا، بخشی از این فراینده که دکل جدید به دکل قدیمی میگه “دستتو از سر کاربر من وردار”
khobe
جالب است که روسیه وشوروی در این صنعت پیشگام بوده اند اما موتورلا پیروز شده به این میگن شانس ومدیریت موفق البته مرگ بر آمریکا
man ke khosham omad ,khoob bood
گوشی بسیار یک چیزی خوبی است برای ما بسیار آسان شده است کا از اینجا به تما ممالک اروپای میتوانیم تماس بگیریم
ما اگر خدارا ندیدیم اورا به قدرتهایش میشناسیم
گوشی بسیار یک چیزی خوبی است برای ما بسیار آسان شده است کا از اینجا به تما ممالک اروپای میوانیم تماس بگیریم
ما اگر خدارا ندیدیم اورا به قدرتهایش میشناسیم
سلام دوست گرامی
مقاله جالب و آموزنده ای بود دستت درد نکنه و از همه مهمتر قسمت آخرش که متن تماسی که آقای کوپر با رئیس آزمایشگا bellداشتن خیلی برام جالب بود.
در کل مطلب خوبی بود مرسی موفق باشی
ممنون . استفاده کردم.
گل کاشتی دکتر!
ولی از اونجایی که شما در کار ما مهندسان دخالت می کنی، من هم تا می توانم در خصوص طب داخلی (با تأکید بر دستگاه گوارش) نظریه پردازی خواهم کرد!
خیلی جالب بود مخصوصا اولین تماسی که با یک تلفن سلولی قابل حمل گرفته شد. مارتین کوپر با تماسش با جوئل انگل ناخواسته باعث شد که جوئل انگل هم اسمش تو تاریخ بمونه هرچند به عنوان یک آدم دماغ سوخته
خیلی عالی بود ممنون دکتر جان
خیلی جالبه با اینکه شما دکتر هستید ولی در همه زمینه حا درحال پژوهش هستید به شما واقعا تبریک می گویم ، امیدوارم منم هم بتوانم این روحیه بسیار زیبا شما را بدست آورم ؛)
راستش گاهی وقتها واقعاً حس می کنم تو عصر حجر زندگی می کنیم. مردم ما اینهمه پول می دن واسه گوشیهایی که از هیچ کدوم از فناوریهاشون که همگی وابسته به یه اینترنت پرسرعته نمی تونن استفاده کنن. اصلاً موبایل بدون اینتر مناسب به چه درد می خوره؟
سلام دکتر جون مقاله جالبی بود …
عالی بود !
ممنون
خیلی خیلی جالب و عالی بود
یه دنیای رنگارنگ ممنون
ممنون. اطلاعات جالبی بود. هر چند تهش یهویی تموم شد. ولی بهر حال دستت درد نکنه.
عالی بود
خیلی جالب بود
همیشه با موضوعات داغ و جدید
واقعا عالی بود
متشکرم
خیلی جالب بود ممنون .