ْ«آلفازیرو»ی گوگل که به مکتب نرفته و تمرین‌نکرده، به غمزه‌ای مسئله‌آموز دار و دسته «استاک فیش» شد!

11

مجتبی م. -یکی از خواننده‌های خوب یک پزشک- لطف کرده‌اند و مقاله خوب زیر را نوشته‌اند و به ما هدیه کرده‌اند.


همان‌طور که احتمالاً می‌دانید رتبه‌بندی شطرنج‌بازان بر اساس امتیاز یا ریتینگ آن‌ها صورت می‌گیرد، که در هر تورنمنتی که شرکت کنند بردها این امتیاز رو زیاد و باخت‌ها این امتیاز رو کم میکنه. مساوی برابر بازیکن قوی‌تر امتیاز رو بالا می‌بره و برعکس.

در شطرنج هر برد، یک امتیاز و هر مساوی نیم امتیاز دارد، این امتیازها برای تعیین نفر اول در هر تورنمت استفاده شده و با ریتینگ متفاوت است.

قهرمان فعلی جهان مگنوس کارلسون نروژی است که سه سال پشت سر هم قهرمان جهان شده است. بالاترین ریتینگ کارلسون ۲۸۸۲ بوده در سال ۲۰۱۴.

بالا بردن ریتینگ کار سخت و طاقت‌فرسایی است و باختن به بازیکنان ریت پایین‌تر به شدت ریتینگ رو میکشه پایین، مثلا احسان قائم مقامی در مسابقات قهرمانی ایران ۱۴ واحد از امتیازش کم شد و پرهام مقصود لو قهرمان شد. پیک ریتینگ قائم مقامی ۲۶۳۳ بوده مربوط به سال ۲۰۰۵.

لیزر هموروئید درمان بواسیر در کلینیک تخصصی هموروئید تهران

برای استاد بزرگی امتیاز ۲۵۰۰ و برای ابر استاد بزرگی امتیاز ۲۷۰۰ نیاز است که در ایران تاکنون کسی به این امتیاز نرسیده.

خوب این از آدم‌ها، حالا بریم سراغ برنامه‌های کامپیوتری شطرنج‌باز که بهشون انجین یا موتور گفته می‌شود.


بهترین برنامه‌های کامپیوتری شطرنج فعلی جهان عبارت‌اند از:

استاک فیش، کومودو و هودینی

ریتینگ این انجین ها به ترتیب ۳۲۲۶ , ۳۲۲۴ و ۳۱۹۲ است

از رو امتیازها قطعاً متوجه شدید حتی قهرمان شطرنج جهان در مقابل انجین شانسی نداره. این انجین‌ها حتی با آوانس هم در برابر قهرمان شطرنج جهان پیروز خواهند شد. ناکامورا ( یکی از ده شطرنج باز برتر جهان با ریتینگ ۲۷۸۱) با کمک انجین ریبکا (۳۰۰۰ ) مقابل استاک فیش شکست خورد. (دو باخت و دو مساوی). البته ریبکای استفاده شده آخرین نسخه نبود.

این موتورها هم یک سری مسابقات دارند که در این مسابقات قوی‌ترین انجین در دو بخش فکری و رپید (شطرنج سریع) مشخص می‌شود.

یکی از این مسابقات TCEC  (http://tcec.chessdom.com) است که سال ۲۰۱۶ استاک فیش قهرمان شد.

( امسال هودینی در بخش فکری اول شد و بخش رپید هم اکنون در جریانه)

استاک فیش یه موتور اوپن سورس (متن باز)  است که ده سالی از عمرش می‌گذرد.

همه این مقدمات گفته شد تا برسیم به اتفاقی که در هفته پیش رخ داد، برای شرح این اتفاق لازم شد برگردیم به چند ماه قبل:

گوگل (یا به بیان بهتر آلفابت) الگوریتم هوش مصنوعی‌ای دارد که دارای قابلیت یادگیری است، یعنی اگه قوانین یک کاری مثلاً یک بازی رو بهش بدیم و بعد باهاش بازی کنیم هر بار که ببازد یاد می‌گیره که دفعه بعد اون جوری شکست نخوره.

چند ماه پیش گوگل به این برنامه هوش مصنوعی بازی GO رو یاد داده بود. GO یک بازی اصالتاً چینی است شبیه دوز با یک صفحه ۱۹ در ۱۹. برنامه هوش مصنوعی گوگل بعد از یادگرفتن اصول اولیه این بازی و تمرین با یک بازیکن حرفه‌ای GO موفق شد با نتیجه ۴ به ۱ قهرمان فعلی GO جهان یعنی لی سودول کره ای رو شکست دهد.

اما ربط این بخش دوم به بخش شطرنجی اول چیست؟

ربط این دو بخش این است که گوگل به این هوش مصنوعی قوانین شطرنج رو یاد داده و یک فرصت تمرینی چهارساعته برای این هوش مصنوعی در نظر گرفته شد تا برنامه مهارت‌های خودش در شطرنج رو تقویت کند، پس از این تمرین، برنامه هوش مصنوعی گوگل (در اینجا با نام آلفازیرو زیر بخش پروژه دیپ مایند) آماده مقابله با استاک فیش شد.

موتورهایی که اسم آن‌ها برده شد سالهاست که در حال بهبود می‌باشند و انواع گشایش‌ها و آخر بازی‌های مختلف براشون تعریف شده اما به آلفا زیرو فقط قوانین پایه‌ای آموزش داده شده و بعد تمرین کرده و بعد از هر شکست  قوی‌تر شده است. شبیه شخصیت کمیک بوکی Doomsday.

نتیجه پیکار آلفازیرو در برابر استاک فیش:

از ۱۰۰ مسابقه، ۷۲ مسابقه مساوی (پات) شده و ۲۸ مسابقه دیگر را آلفا زیرو برده است. استاک فیش حتی در یک مسابقه هم نتوانسته آلفا زیرو رو شکست دهد! یعنی نتیجه شد ۳۶ به ۶۴.

جالب این که استاک فیش در tcec2017 حتی یک مسابقه را هم نباخت.

مورد بعدی اینکه آلفا زیرو در هر ثانیه ۸۰.۰۰۰ پوزیشن رو حساب و  استاک فیش ۷۰.۰۰۰.۰۰۰ موقعیت رو حساب میکنن، اما انگار کمیت همه چیز نیست. آلفازیرو حین محاسبه موقعیت‌های مختلف این قابلیت رو داراست که لاین (مسیر) های ضعیف رو تشخیص بده و محاسبات مربوط به اون مسیرها رو حذف کند. این‌جوری در زمان کمتری می‌تونه بهترین حرکت رو پیدا کنه، چیزی شبیه الگوریتم فکر کردن انسان که جدا از بقیه چیزها احتمالاً الگوریتم فکر کردن انسان با توجه با سرعت پایین پردازش مغز «به‌صرفه‌ترین» الگوریتم هست.

مورد بعدی اینکه الگوریتم‌های کامپیوتری که البته تا این اندازه هوش مصنوعی توشون دخیل نبوده هزاران روش برای گشایش ( تو شطرنج بهش میگن گامبی) دارن و همین طور در مورد آخر بازی و بازی با پیاده‌ها در پایان بازی. انجین‌هایی مثل استاک فیش و کومودو  هر وقت یه نسخه جدید می‌دن معمولا ادعا میکنن ۴۰ تا ۵۰ واحد قوی‌تر شدن و مثلاً پایان بازی‌شون بهبود پیدا کرده. اما آلفا زیرو چون هیچ کدوم از اون کتابخانه‌ها رو نداره ( قطعا اگه بیشتر بازی کنه خودش اونا رو کشف می‌کنه و احتمالا بهترشون هم بکنه و لازم نیست ما مدام اونا رو بهش اضافه کنیم) بازی‌هاش برای یه شطرنج‌باز حرفه‌ای عجیبه چون خیلی با تئوری‌های ما سازگار نیست

مثلاً تو عکس زیر اسب سیاه رو با شاه میزنه!!

و بعد شاه رو همچون یک پیاده حرکت می‌ده و در پایان در یه همچین موقعیتی پیروز می‌شه (سفید آلفا زیرو است.)

یا هم‌نشینی شاه و وزیر در موقعیت جالب زیر

یا در موقعیت زیر

که دیگر انجین‌ها حرکت رخ به صورت زیر رو پیشنهاد می‌دن:

اما آلفا زیرو برای به دست آوردن موقعیت برتر در صفحه فارغ از ارزش فیل در قبال پیاده این حرکت رو انجام می‌ده

ده تا از بازی‌های آلفا زیرو رو در اینجا می‌تونید ببینید.


این‌گونه حرکات نه خیلی شبیه بازی آدم‌ها و نه شبیه بقیه موتورهای کامپیوتری است. گویا سبک سوم خاص و منحصر به فردی است مخصوص آلفا زیرو. (البته مسلماً انتظار هست جزئیات بیشتری از این بازی‌ها و شرایط انجام اون‌ها منتشر بشه. و اینکه هرکسی بتونه این بازی‌ها رو دوباره شبیه‌سازی کنه)

این گونه یادگیری و این بازی‌ها باز همون علامت سوال همیشگی خطرات هوش مصنوعی رو به ذهن متبادر میکنه. مثلا ایلان ماسک مدیر کمپانی تسلا و اسپیس ایکس گفته هوش مصنوعی از کره شمالی هم خطرناک‌تره! (جالبه تسلا خودش مدت‌هاست رو هوش مصنوعی و خودروهای خودران کار می‌کنه.)

به هرحال ترس ما (با دلیل یا بی‌دلیل) اینه که روزی بیاد که ما بمونیم و یک “هال ٩٠٠٠” که از بدشانسی محاسباتش نشون داده بقای بشر برای آینده حیات کره زمین خطرناکه و داره فکر میکنه و محاسبه می‌کنه چجوری باید نسل بشر رو منقرض کنه.

   

پستهای اخیر

داستان کوتاه «سیب درخت دانش»، نوشته اچ جی ولز

این داستان مربوط است به افسانه سیب درخت دانش. مطابق روایات تاریخی و مذهبی، وقتی آدم و حوا، اولین آفریده‌های خداوند در باغ پر برکت بهشت جایگزین شدند به آن‌ها امر شد که از بین میوه‌های متعددی که در آنجا وجود دارد فقط اجازه خوردن یک نوع…

به‌زودی iOS 14.5 منتشر می‌شود: چه دستاوردی برای آیفون و حریم خصوصی شما دارد؟

به‌روزرسانی بعدی اپل برای آيفون، iOS 14.5، ممکن است یکی از بزرگ‌ترین انتشارهای نرم‌افزاری برای آن باشد؛ حداقل از منظر تمرکز بر حریم خصوصی می‌تواند یک به‌روزرسانی بزرگ و مهم باشد. اپل سال گذشته، در کنفرانس توسعه‌دهنده‌گان (WWDC) خود…

مروری بر تصویرسازی‌های قدیمی کتاب سفینه مهیب (مالک جهان، صاحب دنیا) ژول ورن

کتاب سفینه مهیب (مالک جهان، صاحب دنیا) ، جزو آن کتاب‌هایی از ژول ورن بود که به خاطر ترجمه بزرگسالانه و با نثر قدیمی‌اش دوستش نداشتم و البته زمانی که کتاب دستم آمد، دیگر فکر کنم پنج دبستان بودم و ماجراهای آن به دشت قدیمی و دمده بودند. اما…

خرابکاری‌های دل‌آزار و فجایعی که در خانه‌ها رخ داده‌اند! گالری عکس جالب

کمتر کسی پیدا می‌شود که زمانی در حین عملیات تعمیر، تغییر دکوراسیون، تمیزکاری یا نصب یک وسیله نو در خانه، خرابکاری نکرده باشد. گاهی خرابکاری‌ها به خاطر اعتماد به نفس کاذب آدم‌های ناوارد رخ می‌دهئد، گاهی مهارت کم نصاب‌ها در آنها دخیل است و…

سونی گوشی‌های Xperia 1 III و Xperia 5 III را با لنزهای تله‌فوتو متغیر معرفی کرد

سونی امروز از دو گوشی پرچم‌دار اندرویدی خود رونمایی کرد. هر دو گوشی Xperia 1 III و Xperia 5 III جزو اسمارت‌فون‌هایی هستند که سونی در کمپین بازتعریف برند Xperia عرضه کرده و از دوربین‌های دیجیتالی Alpha این شرکت سود می‌برند تا دوباره تمرکز…

چگونه فضای حافظه گوشی آیفون را خالی کنیم؟

کمبود فضای ذخیره‌سازی آیفون می‌تواند به شدت روی کاری که انجام می‌دهید؛ تاثیرگذار باشد و شما را محدود کند. آیفون‌های جدید می‌توانند تا ۵۱۲ گیگابایت فضای ذخیره‌سازی داشته باشند و حتی شنیده می‌شود آیفون ۱۳ تا یک ترابایت فضا دارد ولی احتمالا…

11 نظرات
  1. مینا می گوید

    با سلام
    تشکر بابت پرداختن به شطرنج. موضوع جالبی بود
    ممنون

  2. یه بنده خدا می گوید

    ممنون از این خواننده. جالب بود

  3. نرگس انبیایی می گوید

    واقعا عالی بود خیلی پر بار بود مطالب

  4. Aydin می گوید

    جالب بود ممنون

  5. فرشاد می گوید

    عالی بود.
    البته فکر میکنم الون ماسک این حرفها رو از روی سیاستش میزنه وگرنه کمپانی های خودش استعداد خوبی در توسعه هوش مصنوعی دارند. به عبارتی داره میگه: شما درست نکنید، خودم باید درست کنم!

  6. ساسان می گوید

    سلام-امکانش هست همه بازیهای آلفازیرو را برای دانلود قرار دهید؟با تشکر

    1. مجتبی.م می گوید

      با سلام
      ساسان عزیز فعلا فقط همین ده تا بازی منتشر شده. امیدواریم گوگل در آینده جزئیات بیشتری در مورد این بازیها منتشر کنه
      تو بازی های منتشر شده اکثر بازی های آلفا زیرو Queen’s Indian بوده و در مقابل Ruy Lopez از دفاع برلین استفاده کرده
      موفق باشید

  7. امید بهرامی می گوید

    جمله آخر مقاله خیلی هوشمندانه و قشنگ بود
    هال ۹۰۰۰ همونی بود که تو فیلم اودیسه فضایی بود؟

  8. mehdad می گوید

    سلام….استاک فیش چندین بار توسط،بازیکنان انسان شکست داده شده…صرفا جهت اطلاع

  9. SF Team می گوید

    سلام لطفا یکی از بازی هایی که میگین استوک فیش “توسط بازیکنان انسان”شکست داده شده قرار بدید ( امیدوارم منظورتون بدون آوانس پیاده اسب و باشه وگرنه منم میتونم با استوک فیش مساوی کنم!) بعدشم این نسخه استوک فیش که آلفازیرو شکستش داده قدیمی ( نسخه ۸ ) هست الان من با جدیدترین نسخه های Development آنالیز میکنم به راحتی اشتباه های نسخه ۸ رو اصلاح میکنه و میتونه حرکت های “فضایی” آلفازیرو رو خودش انجام بده.
    پس گوگل، از بازی های تبلیغاتی با انجین های قدیمی دست بردار و با انجین های جدید خودتو امتحان کن خواهی دید که به اندازه ای که فکر میکنی قدرتمند نیستی!

  10. M.M می گوید

    عالی بود .

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.