دکتر روانشناس کیست و چه زمانی باید به روانشناس مراجعه کنیم
رپورتاژ
میدانیم که سلامت انسان تنها به جسم او بستگی ندارد و روان نیز در سلامت جسم موثر است. روان انسان در رفتار او و عملکرد شغلی و تحصیلیش نیز تاثیر مهمی دارد. گاهی فرد از نظر روانی دچار اختلال و مشکل میشود و باید برای درمان آن اقدام کند. اما برای برطرف کردن مشکلات روانی به چه کسی باید مراجعه کنیم؟ اگر میخواهید دربارهی اختلالات روانی و متخصصی که به حل این مشکلات کمک میکند بیشتر بدانید، با ماهمراه باشید و این مطلب را تا انتها بخوانید.
آشنایی با روانشناسی
روانشناسی علم مطالعه و بررسی ذهن و رفتار انسان است که بسیار گسترده و پیچیده است. این رشته زیرشاخههای زیادی دارد و از جنبههای مختلفی رفتارهای انسان را مورد بررسی قرار میدهد. دکتر روانشناس فردی است که در صورت بروز مشکلات و اختلالات روانی، رفتاری و شخصیتی به او مراجعه میکنیم و او میتواند با مشاوره به ما کمک کند تا ریشههای مشکلات شخصیتی را در خود بیابیم.
این رشته بسیار نو است و حدود 150 سال است که به طور جدی در حال پیشرفت و فعالیت است. روانشناسی چند هدف اصلی دارد و روانشناسان برای رسیدن به آنها در حال مطالعه و کسب دانش هستند. اولین هدف روانشناسی توضیح رفتار انسان است. یکی دیگر از هدفهای روانشناسی پیشبینی رفتار انسان و واکنشهایی است که ممکن است انجام دهد. هدف دیگر علم روانشناسی و روانشناسان، تغییر رفتارهای آسیبزننده و جایگزین کردن راهکارهای متناسب است.
برای یک روانشناس تمامی ویژگیهای یک انسان حایز اهمیت است. هنگامی که به روانشناس مراجعه میکنید، دکتر روانشناس، خاطرات، احساسات، رویاها، سیر تفکر، باورها و تصورات شما را مورد بررسی قرار میدهد تا دلیل اصلی و ریشهی مشکلات روانی شما را پیدا کند.
بیماریهایی که توسط روانشناس درمان میشود
با وجود این که یک روانشناس بسیاری از داروهای درمانکنندهی اختلالات روانی را نمیتواند تجویز کند، اما با مشاوره و جلسات درمانی میتواند به درمان بیماری و کنترل اختلال کمک کند. انواع بیماریهایی که روانشناس میتواند به درمان و کنترل آنها کمک کند، شامل موارد زیر هستند؛
- یکی از شرایطی که روانشناس میتواند به بیمار در کنترل و درمان آن کمک کند، اعتیاد است. کسی که میخواهد ترک کند، نیاز به یک حمایتگر دارد. از طرفی پیدا کردن دلیل مناسب برای ترک کردن و بازنگشتن به اعتیاد، مسئلهای مهم است که روانشناس میتواند در یافتن آن به شما کمک کند.
- افسردگی؛ از دیگر مسائلی که روانشناس در درمان و کنترل آن به شما کمک میکند، افسردگی است. کسی که دچار افسردگی میشود، در انجام فعالیتهای روزانهی خود دچار اختلال میشود و این اختلال روانی بر سلامت جسمی بیمار نیز اثر میگذارد.
- اضطراب؛ از دیگر اختلالات ناتوانکننده، اضطراب است که معمولا باعث ایجاد اختلال در عملکرد روزانهی فرد شده و بازده شغلی و تحصیلی را کاهش میدهد. برای مقابله با استرس و اضطراب، یک روانشناس ماهر میتواند بهترین کمک باشد.
- اختلالات خوردن؛ برخی از مشکلات روانی بر الگوهای خوردن فرد اثر میگذارد. مثلا فرد دچار پرخوری یا بیاشتهایی میشود و یا ممکن است بعد از خوردن وعدههای غذایی، به زور آنها را بالا بیاورد. این اختلالات میتوانند تهدیدکنندهی سلامت جسمی و روانی باشند. روانشناس در کنار روانپزشک به درمان این بیماریها کمک میکنند.
- PTSD؛ یکی از سندرومهای روانی که ممکن است برای یک شخص ایجاد اختلال کند، سندروم بعد از تروما است. معمولا کسانی که اتفاقات ناگوار برای آنها افتادهاست، مثلا تصادف خطرناکی داشتهاند و عزیزانی را از دستدادهاند، بعد از تجربهی آن اتفاق دچار مشکلاتی میشوند که زندگی عادی آنها را تحت تاثیر قرارداده و مختل میکند. روانشناس با صحبتکردن دربارهی این مسائل میتواند هضم آن تروما را برای بیمار سادهتر کند.
- اختلال وسواس فکری عملی؛ احتمالا اسم OCD را تا کنون شنیدهاید. این اختلال روانی در کسانی که به آن مبتلا هستند ایجاد وسواس میکند و زندگی روزمرهی آنها را دچار تغییر میکند. مثلا برخی افراد اختلال وسواس فکری نسبت به قفلکردن درها دارند. بارها چک میکنند که درها را قفل کردهاند یا نه و همین مسئله میتواند زمان زیادی از آنها بگیرد. روانشناس با تکنیکهای مختلف روانشناختی و درمانهای متنوع، به درمان و یا کنترل این اختلال کمک میکند.
- اختلالات شخصیت؛ اختلالات شخصیت از پردردسرترین و مشکلسازترین مشکلات روانی هستند که میتوانند بر زندگی یک فرد اثر بگذارند. کسانی که به دوقطبی، اسکیزوفرنی، اختلال شخصیت مرزی، پارانویا، خودشیفتگی و سایر اختلالات این چنینی مبتلا هستند در این دسته قرار میگیرند. کمک روانشناس برای درمان این اختلالات ضروری است.
روانشناس تنها بیماریها را درمان نمیکند!
تنها کمک روانشناس در درمان بیماریها و اختلالات روانی نیست، بلکه به شما کمک میکند با بحرانهای روانی که مواجه شدهاید، درست برخورد کنید و از آنها بدون آسیب و یا با کمترین آسیب بیرون بیایید. از جمله موقعیتهایی که میتواند برای شما ایجاد تنش و اضطراب کند، امتحانهای سخت و سرنوشتساز مثل کنکور، طلاق، ازدواج، از دستدادن عزیزان و ورشکستگی مالی هستند که روانشناس به شما کمک میکند تا با آنها به خوبی مواجه شوید.
تفاوت روانپزشک با روانشناس
روانشناس و روانپزشک هر دو در برنامههای درمانی مشترکی فعالیت میکنند اما تفاوتهایی نیز با هم دارند. مثلا روانپزشک، پزشک است و اجازهی تجویز دارو برای درمان بیماریها و اختلالات روانی را دارد. اما روانشناس، نمیتواند بسیاری از داروها را تجویز کرده و بیمار را برای برنامهی درمانی بیمارستانی در مراکز درمانی بستری کند.
همچنین، در سلسلهی مراتب مراجعه به متخصصین، بیمار روانی در ابتدا به روانشناس مراجعه میکند و سپس دکتر روانشناس در صورت لزوم، او را به روانپزشک ارجاع میدهد. از طرفی، بیشتر جلسات مشاوره با بیمار توسط روانشناس برگزار میشود و روانپزشک برای بیماریهای جدیتر بیمار را ویزیت میکند، نه برای مشاورهی ازدواج و یا طلاق!
آیا باید بعد از مراجعه به روانشناس به روانپزشک مراجعه کنیم؟
معمولا هنگامی که برای فرد یک مشکل روحی و یا روانی ایجاد میشود و یا در انجام فعالیتهای روزانهی خود دچار مشکل میشود، به روانشناس یا مشاور مراجعه میکند. روانشناس با کاوش و صحبت دربارهی مشکل پیشآمده، تصمیم میگیرد که بیمار نیاز به مراجعه به روانپزشک را دارد یا ندارد. در صورتی که روانشناس تشخیص بدهد که بیماری روانی شخص با مداخلات دارویی درمان میشود و نیاز به درمان پزشک دارد، باید او را به روانپزشک ارجاع دهد.
انتخاب بهترین دکتر روانشناس
بدون شک مراجعه به دکتر روانشناسی که خوب نباشد، نه تنها مشکل بیمار را برطرف نمیکند، بلکه آن را بدتر میکند. این که چگونه بهترین روانشناس را انتخاب کنیم، نیازمند توجه به نکاتی است که در ادامه به آنها اشاره میکنیم؛
- یک روانشناس خوب باید مهارت و توجه کافی در برخورد با بیمار را داشتهباشد. اگر برخورد با بیمار نامناسب باشد، ممکن است که شخص دیگر به روانشناس مراجعه نکند و برای درمان مشکل خود اقدام نکند.
- روانشناس خوب، روانشناسی است که به خوبی به مشکلات بیمار گوش میدهد و او را قضاوت نمیکند. از طرفی صبور است و در میان صحبتهای بیمار وقفه ایجاد نمیکند.
- اگر میخواهید بهترین روانشناس را پیدا کنید، بهتر است به سوابق و نتیجههای درمانی او توجه کنید. لازمهی این کار پرس و جو از مراجعهکنندگان روانشناس و توجه به نتیجهی درمان اوست.
- روانشناسی خوب است که به جای امر و نهی کردن، به شما کمک میکند خودتان مشکل را پیدا کنید و برای درمان آن راه حل بیابید.
- در صورتی که بعد از جلسات درمانی با روانشناس خود احساس بهتری دارید، بدانید که انتخاب درستی کردهاید و احتمال این که بهبودی شما تسریعشود، زیاد است.
سخن پایانی
روانشناس با به کارگیری روش های آموزشی و روان درمانی به بررسی رفتار، شخصیت و روابط بین فردی میپردازد. دکتر روانشناس خوب با توجه به رابطه بین عملکرد مغز و رفتار می تواند ارتباط بین محیط و رفتار را بررسی کند. بهترین دکتر متخصص روانشناس میتواند با راهنمایی دقیق و مهم و بجا به افراد به کنترل مشکلاتشان کمک کند.
روانشناسان باید با صداقت و قابل اعتماد باشند و توانایی درک شرایط فرد مراجعه کننده را داشته باشند تا افراد بدون استرس و نگرانی مشکلات خود را با روانشناس خوب در میان بگذارند. دکتر روانشناس به درمان بیماریی هایی چون: افسردگی ، اضطراب ، وسواس ، فوبیا، بی اشتهایی و پرخوری عصبی و اختلالات خواب می پردازند همچنین روانشناسان خوب علاوه بر درمان قادر به مشاوره های تحصیلی ، شغلی ، ازدواج ، کودک می باشند.
