سندرم گیر افتادن شریان پوپلیتئال چیست و چه علائمی دارد؟
سندرم گیر افتادن شریان پوپلیتئال (PAES) یک وضعیت نادر است که در آن یک عضله ساق پا در موقعیت غیر طبیعی قرار میگیرد یا بزرگ میشود و روی شریان اصلی پشت زانو (شریان پوپلیتئال) فشار وارد میآورد . شریان به دام میافتد و جریان خون به ساق پا و پا را دشوار میکند.
علائم
علامت اصلی سندرم گیر افتادن شریان پوپلیتئال (PAES) درد یا گرفتگی در پشت ساق پا (ساق پا) است که در حین ورزش رخ میدهد و با استراحت از بین میرود. سایر علائم و نشانهها ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- سردی پا بعد از ورزش
- گزگز یا سوزش در ساق پا (پارستزی)
- بیحسی در ناحیه ساق پا
اگر ورید مجاور (ورید پوپلیتئال) نیز توسط عضله ساق پا به دام بیفتد، ممکن است موارد زیر را داشته باشید:
- احساس سنگینی در پا
- گرفتگی ساق پا در شب
- تورم در ناحیه ساق پا
- تغییر رنگ پوست در اطراف ماهیچه ساق پا
- لخته شدن خون در ساق پا (ترومبوز ورید عمقی)
علائم معمولاً افراد جوان و در غیر این صورت سالم زیر 40 سال را تحت تأثیر قرار میدهد.
علل
سندرم گیر افتادن شریان پوپلیتئال (PAES) توسط یک عضله غیر طبیعی ساق پا، معمولاً عضله گاستروکنمیوس ایجاد میشود.
این بیماری ممکن است از بدو تولد رخ دهد (مادرزادی) یا در مراحل بعدی زندگی (اکتسابی) ایجاد شود. در شکل مادرزادی، ماهیچه ساق پا یا شریان مجاور به طور غیر طبیعی در حالی که کودک در رحم مادر رشد میکند، قرار میگیرد. افراد مبتلا به شکل اکتسابی PAES دارای ماهیچه ساق پا بزرگتر از حد طبیعی هستند (بزرگ شده).
عضله غیرطبیعی ساق پا بر روی شریان اصلی پشت زانو (شریان پوپلیتئال) فشار میآورد و جریان خون به پایین ساق پا را کاهش میدهد. کمبود جریان خون منجر به درد و گرفتگی در پشت ساق پا در زمان فعالیت میشود.
عوامل خطر
سندرم گیر افتادن شریان پوپلیتئال (PAES) ناشایع است. موارد زیر خطر ابتلا به این بیماری را افزایش میدهد.
- سن کمتر. این بیماری اغلب در افرادی که در اواخر نوجوانی یا 20 سالگی خود هستند دیده میشود. به ندرت در افراد بالای 40 سال تشخیص داده میشود.
- مرد بودن PAES ممکن است در هر فردی رخ دهد، اما در مردان جوان بسیار شایعتر است.
- فعالیت شدید ورزشی. دوندگان، دوچرخه سواران و ورزشکارانی که سعی میکنند سریع عضلهسازی کنند با تمرینات وزنه یا تمرینات دایرهای با شدت بالا در معرض بالاترین خطر هستند.
عوارض
فشار طولانی مدت بر روی شریان پوپلیتئال میتواند باعث باریک شدن شریان (تنگی) شود و تنها با فعالیت خفیف مانند راه رفتن باعث درد و گرفتگی شود.
در موارد شدید یا زمانی که تشخیص داده نشود، اعصاب و عضلات پا ممکن است آسیب ببینند. لختههای خون ممکن است در ساق پا ایجاد شود (ترومبوز ورید عمقی). ورزشکاران مسن با علائم و نشانههای سندرم گیر افتادن شریان پوپلیتئال باید از نظر آنوریسم پوپلیتئال که در مردان مسن شایع است بررسی شوند.
تشخیص
پزشک شما را به دقت معاینه میکند و در مورد علائم و سابقه سلامتی شما سوال میپرسد. با این حال، از آنجایی که اکثر افراد مبتلا به سندرم گیر افتادن شریان پوپلیتئال (PAES) جوان و معمولاً سالم هستند، تشخیص این بیماری گاهی اوقات میتواند چالش برانگیز باشد. یافتههای معاینه فیزیکی معمولاً طبیعی هستند.
پزشک سایر علل درد ساق پا، از جمله کشیدگی عضلانی، شکستگیهای استرسی، سندرم کمپارتمان فشاری مزمن و بیماری شریان محیطی را که در نتیجه گرفتگی عروق ایجاد میشود، رد میکند.
آزمایشات مورد استفاده برای رد سایر شرایط و تشخیص PAES شامل موارد زیر است:
- اندازهگیری شاخص مچ پا-بازویی (ABI) معمولاً اولین آزمایشی است که برای تشخیص PAES انجام میشود. اندازهگیری فشار خون در بازوها و پاهای شما در حین و بعد از راه رفتن روی تردمیل انجام میشود. ABI با تقسیم فشار مچ پا بر فشار بازو تعیین میشود. فشار خون در پاهای شما باید بیشتر از فشار خون بازوهای شما باشد. اما اگر PAES دارید، فشار مچ پا در حین ورزش کاهش مییابد.
- سونوگرافی دوبلکس ساق پا از امواج صوتی با فرکانس بالا برای تعیین سرعت جریان خون در شریانهای پا استفاده میکند. این آزمایش غیر تهاجمی ممکن است قبل یا بعد از ورزش یا زمانی که پای خود را به سمت بالا و پایین خم میکنید، انجام شود، که باعث میشود ماهیچه ساق پا به کار بیفتد.
- آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی (MRA) عضله ساق پا را نشان میدهد که شریان را به دام میاندازد. همچنین میتواند نشان دهد که چقدر از شریان پوپلیتئال باریک شده است. ممکن است در طول این آزمایش از شما خواسته شود که پای خود را خم کنید یا روی تخته فشار دهید. انجام این کار به پزشک کمک میکند تا تعیین کند که چگونه خون به سمت پایین ساق شما جریان مییابد.
- سی تی آنژیوگرافی همچنین نشان میدهد که کدام عضله پا باعث گیر افتادن شریان میشود. مانند MRA، ممکن است از شما خواسته شود که موقعیت پای خود را در طول این آزمایش تغییر دهید.
- آنژیوگرافی مبتنی بر کاتتر به پزشک شما اجازه میدهد تا نحوه جریان خون به سمت پایین ساق پا را در زمان واقعی مشاهده کند. در صورتی انجام میشود که تشخیص پس از سایر آزمایشات تصویربرداری کمتر تهاجمی هنوز نامشخص باشد.
درمان
جراحی تنها راه اصلاح عضله غیرطبیعی ساق پا و آزادسازی شریان گیر افتاده است. اگر علائم شما به طور قابل توجهی بر فعالیتهای روزمره یا ورزشی شما تأثیر بگذارد، احتمالاً پزشک شما جراحی را توصیه میکند.
در حین جراحی، جراح برشی روی قسمت داخلی ساق پا درست زیر زانو یا پشت زانو ایجاد میکند تا عضله غیر طبیعی ساق پا آزاد شود و فضای بیشتری به سرخرگ بدهد. این کار از فشار دادن ماهیچه ساق پا به شریان در آینده جلوگیری میکند. جراحی زمانی انجام میشود که تحت بیهوشی عمومی هستید. این روش حدود یک ساعت طول میکشد. به طور معمول، شما باید یک روز در بیمارستان بمانید.
اگر برای مدت طولانی به این بیماری مبتلا بودهاید، ممکن است به جراحی بای پس شریان نیاز داشته باشید. جراحی بای پس معمولاً فقط در افرادی انجام میشود که به دلیل سندرم گیر افتادن طولانی مدت شریان پوپلیتئال دچار تنگی شدید شریان (تنگی) شدهاند.
جراحی برای آزادسازی ماهیچه و شریان ساق پا معمولاً بر عملکرد پا تأثیر نمیگذارد. هنگامی که بیماری به موقع تشخیص داده شد و درمان شد، بهبودی کامل انتظار میرود و علائم شما باید ناپدید شوند.
مطالب مرتبط
