فیلم هواپیما! Airplane! 1980 – معرفی و بررسی

سال تولید: ۱۹۸۰
کشور تولیدکننده: آمریکا
محصول: جان دیویسن
کارگردان: جیم ایبراهمز، دیوید زوکر و جری زوکر
فیلمنامه‌نویس: جیم ایبراهمز، دیوید زوکر و جری زوکر
فیلمبردار: جوزف بیروک
آهنگساز (موسیقی متن): –
هنرپیشگان: رابرت هیز، جولی هگرتی، لوید بریجز، پیتر گریوز، لسلی نیلسن، کریم عبدالجبار و رابرت استاک
نوع فیلم: رنگی، ۸۷ دقیقه

داستان فیلم

مهمانداری به‌نام «الین» (هگرتی)، پیش از پرواز از لس آنجلس به شیکاگو، به نامزدش، «تد استرایکر» (هیز) که راننده تاکسی است، می‌گوید که همه چیز بین آنان تمام شده. با این همه «تد» نیز سوار هواپیما می‌شود.

طی پرواز، «تد» و «الین» خاطرات آشنائی‌اش را در خاور دور مرور می‌کنند. «تد» یک خلبان جنگی بوده که به‌دلیل مرگ هفت‌نفر از افراد تحت فرماندهی‌اش مدت‌هاست از هدایت هواپیما می‌ترسد.

به هنگام شام، هرکسی که ماهی خورده، از جمله خلبان (گریوز) و دستیارانش، مسموم می‌شود. «تد» با تشویق «دکتر روماک» (نیلسن) و راهنمائی‌های فرمانده سابقش، «رکس کریمر» (استاک) از برج مراقبت، بالاخره هواپیما را سالم به زمین می‌نشاند.

هجویه شیرین

هجویه‌ای شیرین بر مجموعه فیلم‌های فرودگاه و اصولاً ژانر سینمای فاجعه است. این فیلم، فیلم‌هائی مثل “تب شنبه شب” (جان بدهم، 1977) را هم بی‌نصیب نمی‌گذارد.

از نظر شوخی‌های پیاپی‌ با خود سینما، گوی سبقت را از آثار مل‌بروکس می‌رباید. رگبار شوخی‌های فیلم از همان عنوان‌بندی (بال پشت هواپیما که مثل باله کوسه از لای ابرها بیرون زده، همراه با موسیقی فیلم “آرواره‌ها”، ساخته استیون اسپیلبرگ، 1975) شروع می‌شود و بی‌وقفه ادامه می‌یابد.

شوخی‌ها

طبیعتاً نمی‌توان انتظار داشت که همه‌شان به یک اندازه خنده‌دار باشند. بعضی، مثل شوخی وارد شدن هواپیما به سالن انتظار و نیز شوخی دلداری دادن مسافری وحشت‌زده با سیلی (و بعد با انواع و اقسام وسایل قتاله!) از نظر فکر و اجرا فوق‌العاده‌اند.

بعضی دیگر (مثل شوخی کلامیِ بازی با واژه «عکس‌برداری» – که عملاً به برداشتن عکس‌های روی دیوار منجر می‌شود) یا کل حضور بازیکن نامدار بسکتبال، عبدالجبار، زیاد خوب از آب درنیامده است.

دنباله فیلم

در سال 1982، کن فینکلمن با همین گروه بازیگران، دنباله‌ای بر این فیلم ساخت. این دنباله ارزش‌های فیلم اولی را بیشتر نمایان می‌کرد.

چرا باید فیلم “هواپیما!” را دید؟

فیلم “هواپیما!” یکی از بهترین کمدی‌های هجویه‌ای تاریخ سینماست. کارگردانان فیلم، جیم ایبراهمز، دیوید زوکر و جری زوکر، توانسته‌اند با استفاده از طنز و هجویه، اثری بی‌نظیر خلق کنند. این فیلم با شوخی‌های هوشمندانه و پیاپی، مخاطب را از ابتدا تا انتها به خنده می‌اندازد.

یکی از دلایل تماشای این فیلم، حضور لسلی نیلسن در نقش دکتر روماک است. بازی او در این نقش بسیار به‌یادماندنی و خنده‌دار است. همچنین، فیلم “هواپیما!” با نقد و هجو فیلم‌های فاجعه‌ای و کلیشه‌های رایج در آن‌ها، اثری تازه و خلاقانه ارائه می‌دهد.

پنج فیلم مشابه به “هواپیما!”

1. The Naked Gun: From the Files of Police Squad! (1988)
   این فیلم نیز توسط جیم ایبراهمز و برادران زوکر ساخته شده است. داستان پلیسی ناشی به نام فرانک دربین (لسلی نیلسن) را روایت می‌کند که در تلاش است یک توطئه جنایی را کشف کند. طنز و هجویه‌های بی‌پایان این فیلم بسیار شبیه به “هواپیما!” است.
2. Blazing Saddles (1974)
   به کارگردانی مل‌بروکس، این فیلم یک کمدی وسترن است که داستان شهر کوچکی را که با بحران روبرو است به تصویر می‌کشد. این فیلم با استفاده از هجویه و طنز، موضوعات جدی را به‌شکلی خنده‌دار مطرح می‌کند.
3. Top Secret! (1984)
   این فیلم دیگر اثر جیم ایبراهمز و برادران زوکر است. داستان فیلم درباره یک خواننده راک آمریکایی است که به آلمان شرقی می‌رود و درگیر یک توطئه جاسوسی می‌شود. طنز بی‌نظیر و صحنه‌های هجوآمیز این فیلم شباهت زیادی به “هواپیما!” دارد.
4. Monty Python’s Life of Brian (1979)
   این فیلم توسط گروه کمدی مونتی پایتون ساخته شده است. داستان زندگی فردی به نام برایان را در زمان تولد مسیح روایت می‌کند. طنز تلخ و هجویه‌های دقیق این فیلم بسیار شبیه به سبک “هواپیما!” است.
5. Hot Shots! (1991)
   این فیلم کمدی نیز توسط جیم ایبراهمز ساخته شده است. داستان یک خلبان جنگی ناشی به نام تاپر هارلی (چارلی شین) را روایت می‌کند. این فیلم با هجویه‌های فراوان و طنز بی‌پایان خود، به سبک “هواپیما!” نزدیک است.