فوران آتشفشان تنها قاتل پمپی نبود – کشف اسرار جدید درباره پمپی

شهر رومی پمپی ۱۹۴۵ سال پیش؛ در آغوش مرگ افتاد. فوران کوه وزوو در سال ۷۹ میلادی این شهر را در خاکستر و سنگ دفن کرد و سپس با جریان سریع گازهای سوزان و مواد آتشفشانی پوشاند. در حالی که خشم سوزان آتشفشان به نظر میرسید که قاتل اصلی باشد، شواهد جدید نشان میدهد که عامل دیگری هم باعث نابودی شهر و مرگ مردم شده: زلزلههای مهیب.
شواهد تاریخی و یافتههای جدید
در گزارش شاهد عینی از نابودی پمپی، پلینی، به لرزش زمین اشاره میکند و در نامههایش مینویسد: «آن شب لرزش زمین چنان شدید بود که همه چیز را به نظر میرسید که به کلی واژگون میکرد.» تا کنون هیچ شواهد قاطعی برای حمایت از گزارش تاریخی او وجود نداشت. اما کاوشهای اخیر در مرکز خرابههای پمپی نشان میدهد که زلزلههای همزمان نقش مهمی در نابودی این شهر داشتند.
نقش زلزلهها در نابودی پمپی
تیم باستانشناسان و آتشفشانشناسان متوجه شدند که بسیاری از قربانیان نه از طریق استنشاق خاکستر یا حرارت شدید، بلکه در اثر فرو ریختن ساختمانها کشته شدهاند. دکتر مائورو دی ویتو، آتشفشانشناس و مدیر INGV-Osservatorio Vesuviano، در بیانیهای گفت: «ما ویژگیهای خاصی یافتیم که با پدیدههای آتشفشانی توصیف شده در ادبیات آتشفشانشناسی پمپی سازگار نبود. باید توضیح دیگری وجود داشته باشد.»
اسکلتیهای قربانی زلزله
دو اسکلت مذکر که هر دو حدود ۵۰ سال سن داشتند، بهخصوص مورد توجه قرار گرفتند. موقعیت اولین فرد نشان میدهد که به طور ناگهانی توسط دیوار فرو ریختهای له شده و بلافاصله جان خود را از دست داده است. در مقابل، به نظر میرسد فرد دوم از خطر آگاه بوده و سعی کرده با یک شیء چوبی گرد خود را محافظت کند، که بخشهایی از آن در رسوبات آتشفشانی پیدا شد.
دکتر والریا آمورتی، انسانشناس و یکی از نویسندگان مطالعه، گفت: «افرادی که از پناهگاههای خود فرار نکردند، ممکن است توسط فرو ریختن ساختمانهای سنگینتر شده بر اثر زلزلهها غافلگیر شده و جان باخته باشند.»
نتیجهگیری تحقیق
مهم است که هر دو بدن بر روی لایه سنگپومیس و نه زیر آن پیدا شدند، که نشان میدهد آنها از مرحله اول فوران که سنگهای آتشفشانی به مدت ۱۸ ساعت بر شهر میبارید، جان سالم به در بردهاند. آنها در حالی که در پناهگاهها برای جان خود مخفی شده بودند، توسط زیر سازههای فرو ریخته بر اثر زلزله له شدند. پس از مرگ آنها، شهر با جریانهای سنگ مذاب و آوار آنها و گاز سوزان و خاکستر پوشانده شد که باقیمانده بازماندگان را نیز کشت.
اثرات جدید این تحقیق
اکنون که معلوم شده زلزلهها نیز عاملی در نابودی پمپی بودهاند، میتوان به راحتی فهمید که چرا این فاجعه باستانی حدود ۲۰۰۰ نفر را در شهر به کام مرگ کشاند. دکتر گابریل زوکتریگل، مدیر پارک باستانشناسی پمپی، نتیجهگیری کرد: «بینش جدیدی که در مورد نابودی پمپی به دست آوردهایم، ما را بسیار نزدیک واقعیت این شهر در ۲۰۰۰ سال پیش میبرد.»
این پژوهش در مجله Frontiers in Earth Science منتشر شده.





