دروازهای به جهنم: حفره غولپیکر در سیبری با سرعت در حال گسترش است
یک حفره عظیم در زمین سیبری در حال باز شدن است و تصاویر فضایی نشان میدهند که این حفره به سرعت در حال گسترش است. این حفره به شکل یک سفرهماهی یا یا یک بچه قورباغه است. این گودال در ابتدا بهصورت یک ترک کوچک، بهسختی در تصاویر ماهوارهای طبقهبندیشده از دهه ۱۹۶۰ میلادی قابل مشاهده بود. اکنون، این حفره به درهای با صخرههای شیبدار تبدیل شده که از فضا به وضوح دیده میشود. طبق گزارش سازمان زمینشناسی ایالات متحده (USGS)، وصعت این حفره بین سالهای ۱۹۹۱ تا ۲۰۱۸ سه برابر شده است.
حفره باتاگای: نماینده یک مشکل جهانی
حفره باتاگای، که گاهی به نامهای باتاگایکا یا «دروازه جهنم» نیز شناخته میشود، نمادی از مشکلی بسیار بزرگتر و اغلب نامرئی است که کل سیاره را تحت تأثیر قرار میدهد. منطقه قطب شمال با سرعت بیشتری نسبت به سایر نقاط زمین در حال گرم شدن است و این امر باعث ذوب سریع پیخچالهای دائمی میشود. این لایه ضخیم از خاک که بهطور دائمی یخزده بود، اکنون در حال ذوب شدن است و این امر باعث فروریزش زمین و ایجاد فرورفتگیهای عظیمی مانند حفره باتاگای میشود.
چیستی حفره باتاگای در سیبری
باتاگای در واقع یک گودال نیست، بلکه بزرگترین «فروریزش ذوب پیشرونده» در جهان است. این نوع فروریزش زمانی رخ میدهد که ذوب خاک مُنجَمد یا پرمافراست Permafrost باعث فروریختن زمین میشود و در نتیجه آن، زمین اطراف به داخل حفره میریزد. در قطب شمال هزاران مورد از این نوع فروریزش وجود دارد، اما اندازه گودال باتاگای آن را به عنوان یک «فروریزش عظیم» (megaslump) شناخته کرده است. این گودال به نام شهرک نزدیک به آن یعنی باتاگای نامگذاری شده است.
روجر مایکِلایدیز، ژئوفیزیکدان از دانشگاه واشنگتن در سنتلوییس، میگوید: «پرمافراست موضوعی نیست که از لحاظ دیداری جذاب باشد. در اصل، بیشتر خاک یخزده زیرزمینی صحبت میکنید که بهطور معمول قابل مشاهده نیست. ولی اینجا آشکار با فروریزش عظیم آشکار شده»
این موضوع باعث شده که حفره باتاگای به نوعی شهرت پیدا کند و به عنوان هشداری از آنچه که در آینده ممکن است پیش رو داشته باشیم، مطرح شود.
حفره عظیم باتاگای ممکن است کلید فهم آینده سیارهمان باشد
با ذوب شدن پرمافراست، تمام گیاهان و حیواناتی که برای قرنها در آن یخزده بودند، شروع به تجزیه میکنند و دیاکسید کربن و متان را به جو آزاد میکنند. این گازها که باعث به دام افتادن گرما میشوند، باعث افزایش بیشتر دمای زمین میشوند و در نتیجه ذوب پرمافراست سریعتر رخ میدهد.
این چرخه معیوب میتواند عواقب وخیمی داشته باشد. پرمافراست حدود ۱۵٪ از زمینهای نیمکره شمالی را پوشش میدهد و در مجموع حاوی دو برابر کربن بیشتر از جو زمین است. یک مطالعه تخمین زده که اگر صنایع و کشورها انتشار گازهای خود را امروز به شدت کنترل نکنند، ذوب پرمافراست میتواند تا سال ۲۱۰۰ به اندازه یک کشور صنعتی بزرگ گازهای گلخانهای تولید کند.
روجر مایکِلایدیز در ادامه افزود: «هنوز چیزهای زیادی در مورد این حلقه بازخورد نمیدانیم و لزوماً نمیتوان پیشبینی کرد که این روند چگونه پیش خواهد رفت، اما پتانسیل برای تغییرات بسیار بزرگ در سیستم اقلیمی طی بازههای زمانی بسیار کوتاه زمینشناسی وجود دارد.»
به طور خلاصه، ذوب پرمافراست میتواند به سرعت بحران اقلیمی را تشدید کند. اما این فرایند هنوز ناشناختههای زیادی دارد. مطالعه چنین مناطقی میتواند به دانشمندان کمک کند تا این پدیده را بهتر درک کنند و نگاهی به آینده بیندازند.
تحقیقات جدید در باتاگای
در یک تحقیق که در ژورنال ژئومورفولوژی در ماه ژوئن منتشر شد، محققان با استفاده از دادههای ماهوارهای و پهپادی، مدلهای سهبعدی از این فروریزش عظیم ساختند و گسترش آن را در طول زمان محاسبه کردند. آنها دریافتند که به اندازه حدود ۱۴ هرم جیزه از یخ و پرمافراست در باتاگای ذوب شده است و حجم گودال هر سال حدود یک میلیون متر مکعب افزایش مییابد.
الکساندر کیزیِکوف، نویسنده اصلی این مطالعه و دانشمند دانشگاه دولتی لومونسف مسکو، در ایمیلی به بیزنساینسایدر گفت: «این مقادیر واقعاً چشمگیر هستند. نتایج ما نشان میدهد که فرآیند تخریب پرمافراست چقدر سریع اتفاق میافتد.»
این محققان همچنین محاسبه کردند که این فروریزش عظیم سالانه حدود ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ تن دی اکسید کربن آزاد میکند. این مقدار برابر با انتشار سالانه انرژی ۱۷۰۰ تا ۲۱۰۰ خانه در ایالات متحده است.
مایکِلایدیز گفت که این اعداد او را شگفتزده نکردند، اما میتوانند به مدلسازیهای آینده برای پیشبینی ذوب پرمافراست و انتشار گازهای گلخانهای کمک کنند.
او افزود: «فکر میکنم چیزهای زیادی میتوان از باتاگایکا یاد گرفت، نه فقط از نظر درک چگونگی تکامل باتاگایکا با گذر زمان، بلکه همچنین چگونگی توسعه و تکامل چیزهای مشابه در سراسر قطب شمال. حتی اگر آنها یک دهم یا یک صدم اندازه باتاگایکا باشند، فیزیک پیدایش آنها اساساً یکسان است.»
مطالب مرتبط
