انتقاد پژوهشگر سابق OpenAI از دادهبرداری و نقض احتمالی قانون کپیرایت

سوچیر بالاجی، یکی از پژوهشگران سابق OpenAI که تا ماه آگوست ۲۰۲۴ در این شرکت مشغول به کار بوده است، اخیراً در انتقادی جدی علیه این شرکت اعلام کرد که OpenAI در فرآیند جمعآوری و استفاده از دادهها برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی خود، قوانین کپیرایت را نقض میکند.
بالاجی در ابتدا تصور میکرد که بخشی از یک پروژه تحقیقاتی متفاوت است و فکر نمیکرد که محصول نهایی بهصورت چتبات و ابزارهای تولید تصویر عرضه شود. به گفتهی او، وقتی شما برای یک پروژه تحقیقاتی کار میکنید، استفاده از هر دادهای معمول است، اما این دیدگاه زمانی تغییر کرد که بالاجی به شکل نهایی محصول و استفاده از آن در مقیاس تجاری پی برد.
بالاجی، که فارغالتحصیل دانشگاه برکلی است، معتقد است که روشهای فعلی دادهبرداری OpenAI، به ویژه برای محصولات عظیمی چون GPT-4 و DALL-E، بیشتر از آن که سودمند باشد، به اینترنت و جامعه آسیب میزند. او تأکید میکند که استفاده از این دادهها نه تنها ممکن است به منابع اطلاعاتی و خدمات اینترنتی آسیب برساند، بلکه تهدیدی برای حقوق نویسندگان، ناشران، و کاربران فردی محسوب میشود. به گفتهی او، اگر کسی با روشهای OpenAI همعقیده نباشد، باید شرکت را ترک کند؛ و او به همین دلیل نیز از این مجموعه جدا شده است.
OpenAI برای توسعه مدلهای خود، از دادههای عمومی موجود در وب استفاده میکند. شرکت اعلام کرده است که این کار را تحت اصول «استفاده منصفانه» (Fair Use) و مطابق با اصول حقوقی پذیرفته شده انجام میدهد. در بیانیهای، OpenAI بیان کرده که استفاده از دادههای عمومی برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی هم برای نوآوری و هم برای رقابت جهانی اهمیت دارد. با این حال، هنوز قانونی دربارهی استفاده منصفانه در زمینه آموزش هوش مصنوعی به تصویب نرسیده و OpenAI با شکایات متعددی روبهرو است، از جمله از سوی روزنامههایی مانند نیویورک تایمز.
بالاجی بر این باور است که OpenAI در واقع دادههای دارای کپیرایت را بدون اجازه جمعآوری و ترکیب میکند. او میگوید که خروجیهای مدلهای هوش مصنوعی این شرکت دقیقاً کپی شده از دادههای اولیه نیستند، اما در عین حال اصالت و نوآوری کاملی هم ندارند و ترکیب و استفاده مجدد از دادههای موجود را به عنوان نمونهای از نقض قانون کپیرایت معرفی میکند. او برای حمایت از دیدگاه خود، تحلیلهای ریاضیای منتشر کرده و معتقد است که ترکیب دادهها و ارائه محصولات بر مبنای دادههای قدیمی بهنوعی نسخه برداری و ادغام غیرقانونی محسوب میشود.
در حال حاضر، بحث درباره استفاده منصفانه در حوزه هوش مصنوعی همچنان داغ است. با این که OpenAI و برخی دیگر از شرکتهای فناوری استدلال میکنند که استفاده از دادههای عمومی بهطور کلی مجاز و قانونی است، مخالفان میگویند که استفاده بدون اجازه از محتواهای تحت کپیرایت، به حقوق نویسندگان و منابع اصلی آسیب میرساند. بالاجی از جمله کسانی است که معتقد است این شیوه برای اینترنت پایدار نیست و به اکوسیستم اطلاعاتی اینترنتی ضربه میزند. او این شیوه را غیرقانونی و مخالف اخلاق کسبوکار میداند.





