فراموشی در دل فناوری: برنامهها و اپلیکیشنهای و سرویسهای محبوبی که به دست فراموشی سپرده شدند

برنامهها و اپلیکیشنهایی که روزگاری در اوج محبوبیت بودند و میلیونها کاربر داشتند، امروزه در سایههای تاریخ فناوری محو شدهاند. این نرمافزارها که زمانی بخش مهمی از زندگی دیجیتال کاربران بودند، به دلایل مختلفی چون ظهور رقبا، تغییرات تکنولوژی، و نیازهای جدید کاربران، جایگاه خود را از دست دادند. با گذر زمان و پیدایش ابزارهای جدید، آنها یا به کلی فراموش شدند یا تنها یادآوری نوستالژیک از گذشتهای هستند که روزی از آنها فراتر رفتیم.
۱. ویندوز لایو مسنجر (Windows Live Messenger)
برنامهای که در اوایل دهه ۲۰۰۰ به عنوان پیامرسان اصلی ویندوز شهرت داشت و کاربران بسیاری را به خود جذب کرده بود. ویندوز لایو مسنجر به دلیل ناتوانی در رقابت با پیامرسانهای جدیدتری همچون واتساپ و اسکایپ، در نهایت کنار گذاشته شد.
۲. یاهو مسنجر (Yahoo Messenger)
یاهو مسنجر در زمان خود انقلابی در ارتباطات اینترنتی بود. با قابلیتهایی چون چت گروهی، تماس تصویری و بازیهای آنلاین، این برنامه میلیونها کاربر فعال داشت. اما با از دست رفتن محبوبیت آن در برابر پیامرسانهای اجتماعی جدیدتر، در سال ۲۰۱۸ به کار خود پایان داد.
۳. نپستر (Napster)
نپستر به عنوان اولین برنامه به اشتراکگذاری فایلهای موسیقی محبوب شد و کاربران زیادی را جذب کرد. اما به دلیل نقض حقوق کپیرایت و پروندههای حقوقی متعدد، مجبور به تعطیلی شد.
۴. وینمپ (Winamp)
این نرمافزار پخش موسیقی، با قابلیتهای جذاب و واسط کاربری منحصر به فرد، بین علاقهمندان به موسیقی بسیار محبوب بود. با این حال، ورود پخشکنندههای جدیدتر مانند اسپاتیفای، وینمپ را به خاطرهای دور بدل کرد. هر چند که برخی ز ما هنوز آن را در پی سی داریم!
۵. مایاسپیس (Myspace)
مایاسپیس یکی از اولین شبکههای اجتماعی بزرگ بود. کاربران در آنجا میتوانستند صفحات شخصی خود را طراحی کنند و موسیقی مورد علاقه خود را به اشتراک بگذارند. اما به دلیل ظهور فیسبوک و اینستاگرام، مایاسپیس به سرعت کاربران خود را از دست داد. کسی فکر نمیکردکه مایاسپیس به آن سرعت محو شود، اما موج تبلیغات و نیز خلاقیتهای اولیه فیسبوک این کرا را کردند.
۶. بلاکباستر آنلاین (Blockbuster Online)
بلاکباستر، یک شبکه اجاره دیویدی بود که با ورود نتفلیکس و سرویسهای استریم، دچار افول شد و در نهایت ورشکست شد.
۷. آیآرسی (mIRC)
نرمافزار آیآرسی به کاربران امکان چت و ارتباط آنلاین را میداد، اما با ورود پیامرسانهای مدرن، از رده خارج شد و کاربران خود را از دست داد.
۸. ادوبی فلش پلیر (Adobe Flash Player)
این نرمافزار یکی از پرکاربردترین ابزارها برای مشاهده انیمیشنها و بازیهای آنلاین بود. اما با گسترش HTML5 و نگرانیهای امنیتی، فلش پلیر به فراموشی سپرده شد.
۹. گوگل ریدر (Google Reader)
گوگل ریدر یک سرویس محبوب برای مطالعه فیدهای RSS بود. اما گوگل در سال ۲۰۱۳ آن را متوقف کرد، زیرا میخواست با گوگل پلاس، با فیسبوک رقابت کند. در نهایت با توسعه ندادن گوگل پلاس، این پروژه ثانویه هم فراموش شد و گودر افسانهای هم به دور ریخته شد و توجهی به درخواستهای کاربران عاشق نشد.
۱۰. لایموایر (LimeWire)
این نرمافزار برای دانلود و به اشتراکگذاری فایلها به کار میرفت، اما به دلیل مشکلات حقوقی و افزایش بدافزارها، محبوبیت خود را از دست داد و تعطیل شد.
۱۱. پیسیتولز (PC Tools)
پیسیتورک یکی از نرمافزارهای محبوب برای محافظت از ویروسها و بهینهسازی سیستم بود. در اوایل دهه ۲۰۰۰، بسیاری از کاربران از این برنامه برای پاکسازی و افزایش سرعت کامپیوترهای خود استفاده میکردند. اما با خرید این نرمافزار توسط شرکت سیمانتک و ظهور آنتیویروسهای جدید، پیسیتورک از بازار خارج شد.
۱۲. زون آلارم (ZoneAlarm)
این فایروال در زمانی که امنیت اینترنتی بسیار سادهتر از امروز بود، محبوبیت زیادی داشت. زون آلارم به کاربران اجازه میداد تا دسترسی برنامهها به اینترنت را کنترل کنند. با این حال، فایروالهای جدیدتر و قدرتمندتر باعث شدند زون آلارم به تدریج کنار گذاشته شود.
۱۳. کازا (Kazaa)
یکی دیگر از نرمافزارهای معروف اشتراکگذاری فایل، کازا بود که کاربران زیادی برای دانلود موزیک، ویدئو و نرمافزار از آن استفاده میکردند. به دلیل مشکلات حقوقی و پخش بدافزارها در فایلهای دانلودی، کازا نیز به تعطیلی کشیده شد.
۱۴. رییلپلیر (RealPlayer)
رییلپلیریکی از اولین پخشکنندههای ویدئویی بود که قابلیت پخش آنلاین ویدئو را نیز داشت. این برنامه در دهه ۹۰ میلادی بسیار محبوب بود، اما با ورود پخشکنندههای جدیدتر و پیشرفتهتر مثل VLC و مبدلهای رایگان، محبوبیت خود را از دست داد.
۱۵. فرانتپیج (FrontPage)
مایکروسافت فرانتپیج یکی از ابزارهای اولیه برای ساخت و طراحی وبسایتها بود که به خصوص برای مبتدیان مناسب بود. اما با ظهور وردپرس و دیگر سیستمهای مدیریت محتوا، فرانتپیج کنار گذاشته شد. در ایران زمانی که اینترنت نبود با فرانت پیچ شخصا مشعول کارآزمایی بودم!
۱۶. کلاب پنگوئن (Club Penguin)
این بازی آنلاین برای کودکان طراحی شده بود و یک جامعه بزرگ داشت. اما با گذر زمان و ایجاد بازیهای آنلاین دیگر، محبوبیت کلاب پنگوئن کاهش یافت و سرانجام تعطیل شد.
۱۷. آلتا ویستا (AltaVista)
این موتور جستجو یکی از اولین ابزارهای جستجوی اینترنت بود و پیش از گوگل محبوبیت زیادی داشت. اما با ظهور گوگل و پیشرفت آن در ارائه نتایج دقیقتر و سریعتر، آلتاویستا به فراموشی سپرده شد.
۱۸. (Vuze)
این نرمافزار به کاربران امکان دانلود ویدئو و فایلهای تورنت را میداد و رابط کاربری خوبی داشت. اما با ظهور کلاینتهای تورنت سبکتر و محبوبتر مانند uTorrent، Vuze کاربران خود را از دست داد.
۱۹. اورکات (Orkut)
اورکات یکی از اولین شبکههای اجتماعی گوگل بود که در برخی کشورها، به خصوص برزیل و البته ایران، محبوبیت زیادی داشت. اما با گسترش فیسبوک، گوگل تصمیم گرفت این پلتفرم را تعطیل کند. اورکات در ایران با فاصله اندکی فیلتر شد و البته آنقدر منابع و قدرت خلاقه برای توسعه هم نداشت!
۲۰. لایکوس(Lycos)
لایکوس یک موتور جستجو و پورتال اینترنتی بود که در دهه ۹۰ میلادی محبوبیت زیادی داشت. اما پس از ظهور گوگل، لینکس دیگر نتوانست در بازار رقابت کند و فراموش شد.
۲۱. (Jawbone)
این اپلیکیشن و گجتهای مرتبط با آن برای رهگیری فعالیتهای ورزشی و سلامت طراحی شده بود، اما به دلیل رقابت شدید و نوآوریهای بیشتر در محصولات دیگر، از بازار کنار گذاشته شد.
۲۲. بلاکبستر آنلاین (Blockbuster Online)
بلاکبستر به عنوان یک شبکه اجاره فیلم فعالیت داشت و تلاش کرد تا با ارائه خدمات آنلاین با نتفلیکس رقابت کند. اما نتوانست از این فرصت استفاده کند و در نهایت ورشکست شد.
۲۳. (Zune)
پخشکننده موسیقی زوک از مایکروسافت تلاشی بود برای رقابت با iPod اپل، اما به دلیل ناتوانی در جذب کاربران و مشکلات نرمافزاری، شکست خورد.
۲۴. پیکاسا (Picasa)
پیکاسا یکی از سرویسهای گوگل برای مدیریت و ویرایش عکسها بود که محبوبیت زیادی داشت. اما با ورود گوگل فوتوز، این سرویس کنار گذاشته شد.
۲۵. دروپال(Drupal)
دروپال یک سیستم مدیریت محتوای پیچیده بود که برای ساخت وبسایتهای بزرگ مورد استفاده قرار میگرفت. اما اینک محبوبیت گذشته را ندارد. خیلیها فکر میکردند جای وردپرس را خواهد گرفت.
۲۶. فرندفید (FriendFeed)
یک شبکه اجتماعی دوستداشتنی با امکانات پیشرو که سرعت بسیار خوبی در عصر اینترنت دریال آپ داشت و بالقوه امکان داشت کاربران زیادی پیدا کند اما فیسبوک فرندفید را خرید، شاید برای اینکه رقیبی برایش تراشیده نشود.
۲۷. تراکر (TrackR)
تراکر یکی از اولین دستگاههای رهگیری اشیاء از طریق بلوتوث بود، اما با ظهور گجتهای بهتر و دقیقتر مثل Apple AirTag، تراکر از بازار خارج شد.
۲۸. رپیدشر (RapidShare)
رپیدشر یکی از اولین سایتهای به اشتراکگذاری فایل بود، اما با تغییرات قوانین کپیرایت و ظهور خدمات بهتر، از دور خارج شد. بسیاری ما دستکم به صورت اشتراکی اکانت پولی آن را میخریدیم و فیلم و فایل دانلود میکردیم اما دوران رپیدشیر تمام شده.
۲۹. جیآر ۲۰ (GR-20)
این نرمافزار برای بازیهای آنلاین و چت گیمرها طراحی شده بود، اما با آمدن دیسکورد، کاربران خود را از دست داد.
۳۰. اینکامی (Incami)
این پلتفرم شبکه اجتماعی محلی بود که در برزیل فعالیت داشت، اما با گسترش فیسبوک دیگر موفق نشد.
۳۱. ویندوز مدیا سنتر (Windows Media Center)
ویندوز مدیا سنتر به عنوان یک پلتفرم چندرسانهای توسط مایکروسافت معرفی شد که امکان تماشای فیلم، گوش دادن به موسیقی، و ضبط برنامههای تلویزیونی را فراهم میکرد. با این حال، با رشد سرویسهای استریم و بهبود پخشکنندههای رسانهای دیگر، ویندوز مدیا سنتر به تدریج از یادها رفت و در نسخههای جدید ویندوز حذف شد.
۳۲. گوگل پلاس (Google Plus)
گوگل پلاس به عنوان تلاشی از سوی گوگل برای رقابت با فیسبوک و شبکههای اجتماعی دیگر بود. هرچند امکانات جالبی داشت، اما هرگز نتوانست کاربران زیادی را جذب کند و در نهایت در سال ۲۰۱۹ به طور رسمی تعطیل شد.
۳۳. کامپیوسرو (CompuServe)
کامپیوسرو یکی از اولین خدمات اینترنتی و پیامرسانی بود که پیش از گسترش اینترنت عمومی، کاربران بسیاری داشت. با ظهور AOL و دیگر سرویسهای اینترنت، کامپیوسرو به تدریج کاربران خود را از دست داد و در نهایت تعطیل شد.
۳۴. ایپیکر (iPecker)
این اپلیکیشن که در ابتدا برای آیفون معرفی شد، به کاربران امکان ویرایش عکسها با افکتهای بامزه و جذاب را میداد. اما با ظهور اینستاگرام و ویرایشگرهای پیشرفتهتر، به سرعت از یادها رفت.
۳۵. فتوفون (Photofon)
این اپلیکیشن به کاربران امکان میداد تا تصاویر خود را به سرعت به اشتراک بگذارند، اما با گسترش اینستاگرام و توییتر، فتوفون به زودی کنار گذاشته شد.
۳۶. (Qube)
این اپلیکیشن یکی از اولین پلتفرمهای ساخت ویدئوهای کوتاه بود. کاربران میتوانستند ویدئوهای جالب بسازند و به اشتراک بگذارند. اما با آمدن پلتفرمهایی مثل تیکتاک، کیوتزیب محبوبیت خود را از دست داد و کنار گذاشته شد.
۳۷. اُپرادیسک (Opera Disk)
اُپرادیسک یکی از اولین سرویسهای ابری بود که به کاربران امکان ذخیرهسازی و به اشتراکگذاری فایلها را میداد. اما با ظهور سرویسهای قویتری مثل دراپباکس و گوگل درایو، اُپرادیسک از بازار خارج شد.
۳۸. شزم اولیه (Early Shazam)
شزماولیه به کاربران امکان میداد تا با تماس تلفنی آهنگهای خود را شناسایی کنند. اما با پیشرفت گوشیهای هوشمند و اضافه شدن ویژگیهای پیشرفته به شزم جدید، نسخه اولیه از رده خارج شد.
۳۹. پیچ مای (Page My)
این اپلیکیشن به عنوان یک سرویس اطلاعرسانی طراحی شده بود که پیامها را به دستگاههای موبایل ارسال میکرد. با پیشرفت پیامرسانی آنلاین، پیچ مای کنار گذاشته شد.
۴۰. بمبی (Bumbee)
بمبی یک اپلیکیشن شبکه اجتماعی خاص برای اشتراکگذاری لحظات زندگی بود، اما با ورود فیسبوک و اینستاگرام، به سرعت به فراموشی سپرده شد و از دسترس خارج شد.





