کلمات و عبارات ممنوعه در گفتوگوهای پزشکی – زبانی همدلانه و امیدبخش برای بیماران
چرا انتخاب کلمات در پزشکی اهمیت دارد
در موقعیتهای پزشکی که بیماران با مشکلات پیچیده و بیماریهای جدی روبهرو هستند، هر واژه و عبارتی میتواند تأثیر عمیقی بر آنان بگذارد. در شرایطی که بیماران و خانوادههایشان درگیر فشارهای جسمی و عاطفی هستند، شنیدن عباراتی مانند «هیچ کاری نمیتوانیم انجام دهیم» یا «او دیگر بهبود نمییابد» ممکن است بهجای همدلی، ترس و ناامیدی ایجاد کند. به همین دلیل، پزشکان و کادر درمان باید از کلمات و عباراتی استفاده کنند که بیماران را به تصمیمگیری و ادامه مسیر امیدوارتر کند. پژوهشگران فهرستی از کلمات و عبارات «ممنوعه» در پزشکی را معرفی کردهاند که بهکارگیری آنها میتواند به اعتماد بیمار و خانواده او آسیب بزند.
کلمات و عبارات ممنوعه – چه نباید گفت؟
این عبارات که به «کلمات ممنوعه» معروف شدهاند، در واقع صحبتهایی هستند که ممکن است روحیه بیماران را تخریب کرده و از تصمیمگیری مستقل آنان جلوگیری کنند. برخی از این عبارات شامل موارد زیر است:
- «هیچ کاری نمیتوانیم انجام دهیم.» – این جمله بهجای آنکه حمایت و همدلی را منتقل کند، حس قطعیت و ناامیدی را به بیمار و خانوادهاش القا میکند.
- «او بهتر نخواهد شد.» – عبارتی قطعی که احساس هرگونه امید و تلاش را در بیمار سرکوب میکند.
- «پایان مراقبتها» – استفاده از این عبارت، نشاندهندهی ترک حمایت از بیمار است.
- «دارد به انتها نزدیک میشود» (circling the drain) – این عبارت در اصطلاحات انگلیسی به معنای نزدیک شدن به پایان زندگی بیمار است و بهجای همدردی، ترسی عمیق در بیمار و خانواده او ایجاد میکند.
- «آیا میخواهید که همه کارها را برایش انجام دهیم؟» – این جمله بار منفی زیادی دارد و ممکن است بیمار و خانوادهاش را دچار سردرگمی و تردید کند.
- «مبارزه» یا «جنگ» (fight or battle) – این کلمات تلویحاً به بیمار القا میکنند که باید با تمام توان خود تلاش کند، حتی در شرایطی که ممکن است عوامل بیرونی بیشتری در بهبودی یا تشدید بیماری نقش داشته باشند.
- «نمیدانم چرا اینقدر دیر آمدید.» – این جمله به جای کمک، حس سرزنش را به بیمار و خانوادهاش منتقل میکند.
- «دیگر پزشکان شما چه میکردند/فکر میکردند؟» – این جمله بیاعتمادی را نسبت به تیم پزشکی و تصمیمات گذشته بیمار ایجاد میکند و ممکن است به کاهش اعتماد به مراقبتهای کنونی منجر شود.
عباراتی که در درمان سرطان بهتر است اجتناب شوند
در مواردی که بیماران به بیماریهای خاص مانند سرطان دچار هستند، برخی جملات ممکن است بهویژه تأثیرات منفی داشته باشد. برای مثال:
- «نگران آن نباشیم.» – این عبارت ممکن است نگرانی بیمار را نادیده بگیرد و او را دچار سردرگمی کند.
- «شما خوششانس هستید که فقط مرحله دو است.» – این جمله ممکن است احساسات و نگرانیهای بیمار را بیاهمیت جلوه دهد و به او احساس ناچیزی یا سرزنش القا کند.
- «شما در شیمیدرمانی شکست خوردید.» – این جمله به بیمار این حس را میدهد که او به عنوان فردی شکستخورده تلقی شده، در حالی که شکست از شیمیدرمانی ناشی از عوامل بیرونی است و نباید به شخص بیمار مرتبط شود.
جایگزینهای مؤثرتر – استفاده از زبانی همدلانه و امیدوارکننده
پژوهشگران پیشنهاد میکنند که پزشکان و کادر درمانی برای انتقال پیامها از زبان همدلانه و منعطف استفاده کنند. به عنوان نمونه، بهجای جمله «او بهتر نخواهد شد»، میتوانند از عبارت «نگرانم که او بهتر نشود» استفاده کنند. این تغییر کوچک در جمله، از قاطعیت و ناامیدی کاسته و به صورت نگرانی از سوی پزشک و همدردی با بیمار منتقل میشود.
علاوه بر این، واژههایی مثل «مبارزه» و «جنگ» در فرهنگ رایج، با تلاش برای پیروزی همراه است، اما در شرایط بیماری ممکن است احساس مسئولیت ناعادلانهای بر دوش بیمار بگذارد و او را دچار عذاب وجدان کند. پزشکان میتوانند بهجای این عبارات از جملاتی مانند «ما این مسیر دشوار را با هم طی خواهیم کرد» استفاده کنند، که حس همبستگی و همراهی بیشتری را به بیمار القا میکند.
نیاز به آموزش مهارتهای ارتباطی در رشتههای پزشکی
دکتر لئونارد بِری (Leonard Berry) از دانشگاه تگزاس اِیاَنداِم، بر ضرورت آموزش مهارتهای ارتباطی در دورههای پزشکی تأکید میکند. او بیان میکند که اگرچه تمرکز آموزش در دانشگاههای پزشکی بیشتر بر علوم پزشکی است، آموزش نحوه ارتباط مؤثر با بیماران نیز باید در کنار آن اهمیت داشته باشد. به عقیده وی، دانشجویان پزشکی و رزیدنتها باید از الگوهای ارتباطی مناسب بهرهمند شوند و بتوانند در شرایط پیچیده و حساس به شکلی همدلانه و با حساسیت لازم با بیماران ارتباط برقرار کنند.
نقش راهنمایی و مربیگری در بهبود مهارتهای ارتباطی
پژوهشگران همچنین بر اهمیت نقش مربیان و مشاوران در توسعه مهارتهای ارتباطی تأکید دارند. این افراد میتوانند با انتقال تجربیات و اشتراک راهکارهای مؤثر خود، به پزشکان جوان کمک کنند که از استفاده از عبارات و اصطلاحات ناامیدکننده پرهیز کرده و زبان مثبت و حمایتیتری را در تعاملات خود به کار گیرند. مربیان میتوانند جملات و عباراتی که در گذشته نتایج مثبت داشتهاند را به اشتراک بگذارند تا از طریق آموزشهای تخصصی، نسلهای آینده پزشکان بتوانند بهتر و مؤثرتر با بیماران خود صحبت کنند.
نتیجهگیری: استفاده از زبان مناسب برای بهبود تجربه بیمار
انتخاب کلمات و عبارات مناسب در گفتوگوهای پزشکی میتواند تأثیر بسزایی در تجربه بیماران و خانوادههایشان داشته باشد. کلماتی که با همدلی و احترام همراه هستند، میتوانند به کاهش نگرانیها، ایجاد اعتماد و تقویت حس امیدواری در بیماران کمک کنند. آموزش مهارتهای ارتباطی و تشویق پزشکان به استفاده از زبانی حساس و همدلانه میتواند به بهبود کیفیت مراقبتهای پزشکی و افزایش رضایت بیماران منجر شود.
مطالب مرتبط
