ترامپ میگوید اینتل ۱۰ درصد از سهام خود را به دولت آمریکا واگذار خواهد کرد
در اتاق بیضی کاخ سفید، دونالد ترامپ با اعتمادبهنفس اعلام کرد که شرکت اینتل (Intel)، غول نیمههادی آمریکا، موافقت کرده ۱۰ درصد از سهام خود را به دولت ایالات متحده واگذار کند. این سهم ارزشی حدود ۱۰ میلیارد دلار دارد و نتیجه مذاکراتی است که ترامپ آن را با لحنی قاطع روایت کرده.
ترامپ گفت مدیریت ضعیف سالهای گذشته اینتل باعث شد این شرکت «گمراه شود» و در نهایت با درخواست او برای واگذاری بخشی از مالکیت به دولت موافقت کند. این تصمیم همزمان با تغییر رویکرد دولت آمریکا در قبال صنایع حساس بهویژه حوزه تراشههاست. در واقع، واشنگتن دیگر صرفاً به اعطای یارانه بسنده نمیکند، بلکه بهدنبال سهم مستقیم از شرکتهاست.
اما این اقدام واکنشهای متناقضی به همراه داشته است: از یک سو، استقبال بازار و جهش سهام اینتل و از سوی دیگر، هشدار برخی جمهوریخواهان درباره «حرکت به سمت سوسیالیسم». پرسش اصلی اکنون این است که آیا این تصمیم یک معامله موردی است یا الگویی تازه در سیاست صنعتی ایالات متحده؟
توافق سهام اینتل و نقش قانون تراشهها
اینتل پیشتر حدود ۱۱ میلیارد دلار کمک مالی از محل قانون تراشهها و علوم (CHIPS and Science Act) در دوران بایدن دریافت کرده بود. بر اساس گزارش نیویورک تایمز، توافق جدید با دولت ترامپ این کمکها را به صورت سهام درمیآورد، به این معنا که دولت بهجای کمک بلاعوض، صاحب ۱۰ درصد از سهام اینتل میشود. البته طبق همین گزارش، دولت نه در اداره شرکت دخالت خواهد کرد و نه کرسی هیئتمدیرهای به دست میآورد. این مدل یادآور سرمایهگذاریهای دولتی در صنایع استراتژیک است که مالکیت مستقیم بدون مدیریت روزمره را هدف قرار میدهد.
واکنش بازار و سکوت شرکت
پس از انتشار این خبر، سهام اینتل ۵.۵ درصد افزایش یافت که نشاندهنده اعتماد نسبی سرمایهگذاران به این توافق بود. بااینحال، شرکت اینتل از اظهارنظر خودداری کرد و سخنگوی کاخ سفید نیز پاسخی فوری به رسانهها نداد. این سکوت میتواند به دلیل حساسیت بالای موضوع و پیامدهای سیاسی آن باشد. در عین حال، وزارت بازرگانی پیشتر ایده دریافت سهام در برابر کمکهای مالی را مطرح کرده بود و بهنظر میرسد این توافق نخستین اجرای رسمی همان سیاست باشد.
جزئیات پشتپرده و نقش مدیرعامل اینتل
ترامپ اعلام کرد که توافق پس از دیدارش با مدیرعامل اینتل، لیپ-بو تان (Lip-Bu Tan)، حاصل شد. او مدعی شد که در شبکه اجتماعی شخصیاش پیشتر خواستار کنارهگیری تان شده بود، زیرا سناتور تام کاتن (Tom Cotton) درباره ارتباطات او با شرکتهای چینی ابراز نگرانی کرده بود. به گفته ترامپ، تان برای حفظ موقعیت خود به واشنگتن رفت و در نهایت پذیرفت ۱۰ میلیارد دلار سهام را در اختیار دولت قرار دهد. ترامپ این نتیجه را پیروزی شخصی و ملی معرفی کرد و آن را «پول مردم آمریکا» نامید.
سیاست جدید دولت ترامپ در قبال شرکتهای استراتژیک
این اقدام در چارچوب سیاست تازه دولت ترامپ برای ایفای نقشی فعالتر در شرکتهای آمریکایی قابلدرک است. نمونه دیگر این رویکرد، شرطگذاری در ادغام نیپون استیل (Nippon Steel) و یو.اس. استیل (U.S. Steel) بود که دولت علاوه بر یک سهم طلایی (Golden Share) با حق وتو، حق تعیین یک عضو هیئتمدیره را هم مطالبه کرد. همچنین دولت توافقی با انویدیا (Nvidia) و ایامدی (AMD) امضا کرده که بر اساس آن، ۱۵ درصد از فروش تراشههای هوش مصنوعی در چین به دولت اختصاص مییابد. این روند نشان میدهد که مداخله دولت در صنایع حساس دیگر به استثنا محدود نخواهد شد، بلکه بخشی از راهبرد کلان امنیت اقتصادی و صنعتی آمریکاست.
واکنشهای سیاسی و انتقادها
گرچه بازار سهام به توافق دولت و اینتل واکنش مثبت نشان داد، اما در فضای سیاسی آمریکا مخالفتهایی بلافاصله شکل گرفت. سناتور رند پال (Rand Paul) در پستی نوشت: «اگر سوسیالیسم یعنی مالکیت دولت بر ابزار تولید، آیا داشتن بخشی از سهام اینتل گامی به سوی سوسیالیسم نیست؟» این نقد بیانگر نگرانی طیفی از جمهوریخواهان است که چنین اقداماتی را خلاف اصول اقتصاد آزاد میدانند. در مقابل، حامیان ترامپ معتقدند این سیاست نه نشانه سوسیالیسم بلکه راهی برای بازگرداندن سرمایه عمومی به شهروندان و افزایش امنیت اقتصادی کشور است.
پیامدهای احتمالی برای صنعت نیمههادی
واگذاری سهام اینتل به دولت آمریکا میتواند یک الگو برای آینده صنعت نیمههادی باشد. از یک سو، چنین اقداماتی ممکن است موجب اطمینان بیشتر در سرمایهگذاری در داخل کشور شود، زیرا دولت خود درگیر سرنوشت شرکتها خواهد شد. از سوی دیگر، خطر این وجود دارد که شرکتها در عمل احساس فشار دائمی کنند و استقلال مدیریتیشان زیر سؤال برود. در سطح جهانی، این رویکرد میتواند الگوی جدیدی برای دولتهای دیگر نیز باشد که به دنبال کنترل بیشتر بر صنایع حساس هستند.
تأثیر بر روابط آمریکا و چین
در شرایطی که رقابت فناوری بین آمریکا و چین شدت گرفته، سیاستهایی مانند این میتواند پیام روشنی به پکن ارسال کند. دولت آمریکا با دریافت سهام در شرکتهای تراشهسازی، نهتنها از نظر مالی بلکه از نظر راهبردی در این رقابت حضور پیدا میکند. این موضوع بهویژه در شرایطی اهمیت دارد که صادرات تراشههای پیشرفته به چین تحت محدودیتهای شدید قرار گرفته است. توافق اخیر نشان میدهد که واشنگتن قصد دارد کنترل خود را بر زنجیره تأمین فناوریهای حیاتی افزایش دهد.
آینده سیاست مداخلهگرایانه دولت
ترامپ در سخنانش تأکید کرد که «ما معاملات زیادی از این دست انجام میدهیم و باز هم انجام خواهم داد.» این جمله نشان میدهد که توافق با اینتل قرار نیست یک استثنا باشد. اگر این سیاست ادامه یابد، صنایع دیگری مانند انرژیهای نو، هوافضا و بیوتکنولوژی نیز میتوانند در صف بعدی قرار بگیرند. پرسش کلیدی این است که آیا چنین سیاستی به بازسازی صنعتی آمریکا کمک خواهد کرد یا ریسکهای تازهای برای اقتصاد آزاد ایجاد خواهد نمود.
خلاصه
توافق دولت آمریکا با اینتل برای واگذاری ۱۰ درصد از سهام، نقطه عطفی در سیاست صنعتی ایالات متحده محسوب میشود. این اقدام همزمان باعث تقویت اعتماد بازار و افزایش انتقادهای سیاسی شده است. پیامدهای آن میتواند بر صنعت نیمههادی، رقابت فناوری با چین و شیوه مداخله دولت در اقتصاد اثرگذار باشد. در نهایت، این توافق تنها یک معامله مالی نیست بلکه نشانهای از تغییر رویکرد آمریکا به سمت مالکیت مستقیم در صنایع استراتژیک است.
❓ سؤالات رایج (FAQ)
۱. چرا اینتل ۱۰ درصد از سهام خود را به دولت آمریکا داد؟
این توافق بخشی از بازپرداخت کمکهای مالی قانون تراشهها (CHIPS Act) بود. دولت تصمیم گرفت بهجای یارانه بلاعوض، سهام دریافت کند.
۲. آیا دولت آمریکا در مدیریت اینتل دخالت خواهد کرد؟
خیر، گزارشها نشان میدهند دولت هیچ کرسی هیئتمدیرهای نخواهد گرفت و در مدیریت روزمره دخالت نمیکند.
۳. واکنش بازار سهام به این خبر چه بود؟
سهام اینتل پس از اعلام خبر ۵.۵ درصد افزایش یافت که بیانگر استقبال سرمایهگذاران بود.
۴. منتقدان چه نظری دارند؟
برخی جمهوریخواهان این اقدام را نشانهای از حرکت به سمت سوسیالیسم میدانند. آنها نگرانند که دخالت دولت در مالکیت شرکتها استقلال اقتصادی را تضعیف کند.
۵. آیا این سیاست فقط شامل اینتل خواهد شد؟
به نظر نمیرسد. دولت ترامپ در ادغام یو.اس. استیل و نیپون استیل نیز سهام طلایی مطالبه کرد و با انویدیا و ایامدی توافق درآمدی بست. این روند احتمالاً ادامه خواهد یافت.
منبع
مطالب مرتبط
