اگر ایزاک آسیموف زنده بود، گوشی آیفون را برمیگزید یا اندروید را و چه برندی را؟!
اگر خالق قوانین رباتیک امروز زنده بود، گوشی هوشمندش چه بود و بر چه اساسی انتخاب میکرد، منطق خشک یا کنجکاویِ بیانتها؟
چراغ رومیزی روشن است، عینکِ با فریم ضخیم روی بینی جا افتاده، میز پوشیده از یادداشتهایی با فونت ریز و مرتب است و صدای یکنواخت تایپ در سکوت شب میپیچد. صاحب این اتاق مردی است که از کتابخانهها نیرو میگیرد نه از سفرهای هیجانانگیز، مردی که جهان را با نظم ذهنی، سختکوشی و دقّتِ علمی میسنجد. حالا تصور کنید همان ذهن نظممحور قرار است بین «آیفون» یا «اندروید» یکی را برگزیند، پرسشی که در ظاهر سلیقهای است اما برای او تمرین منطق و کارایی است.
آیزاک آسیموف با وسواسِ نویسندهای که هر دقیقهاش خرج تولید ایده و پاراگرافهایی تازه میشود، به دنبال ابزاری است که کمترین اصطکاک را در مسیر نوشتن، خواندن و بایگانی دانش ایجاد کند. انتخاب گوشی برای او نمایش برند نباید باشد، بلکه تصمیمی دربارهٔ مدیریت زمان، آزادی نرمافزاری، کیفیت دیکتهٔ صوتی و سازماندهی آرشیو شخصی باید باشد.
کمی هم شوخطبعی لازم است تا ببینیم اگر «قوانین سهگانهٔ رباتیک» را به «قوانین سهگانهٔ گوشی» تبدیل میکرد، نتیجه چه میشد.
معیارهای انتخاب از نگاه آسیموف، نویسندهای با وسواس بهرهوری
آسیموف اگر امروز زنده بود و البته توانی برای استفاده از گوشیهای هوشمند داشت مسلما گوشی را برای نمایش نمیخواست، بلکه به «کارکرد» نگاه میکرد. او نویسندهای فوقالعاده پرکار بود و ابزار را بر اساس سرعت شروع به کار، حداقلسازی حواسپرتی، کیفیت دیکته و نگارش و قابلیت جستوجوی عمیق در آرشیو میسنجید. او به محیطهای پایدار علاقه داشت اما نه آنقدر بسته که مانع آرشیو شخصی و جابهجایی آسان فایلها شود. یک گوشی ایدهآل برای او باید اینها را فراهم کند، دیکته و رونویسی دقیق روی دستگاه بدون وابستگی دائمی به فضای ابری، امکان باز کردن و نشانهگذاری انواع فرمتهای متنی و پیدیاف، موتور جستوجوی قدرتمند در نُتها و فایلها، کنترل مزاحمت تماسها تا وقتش صرف فیلترکردن اسپم نشود و در نهایت اکوسیستمی که به جای «نمایش» به «نوشتن و ارجاع» کمک کند. افزون بر این، او به دلیل علاقهٔ عمیق به کتابخانهها، به ابزارهایی گرایش داشت که کار «فهرستنویسی» و «ارجاع» را ساده کنند.
چرا آیفون وسوسهانگیز است، اما انتخاب نهایی آسیموف نیست
آیفون امتیازهایی دارد که برای ذهنی منظم جذاب است، پایداری، یکپارچگی اکوسیستم، بهروزرسانیهای بلندمدت و کیفیت عالی سختافزار. تمرکزگرایی در طراحی باعث میشود کم پیش بیاید چیزی از ریتم بیفتد و این برای نویسندهای که از حاشیه میگریزد امتیاز مهمی است. ابزارهای نوشتن و خواندن در iOS فراواناند و همگامسازی بین دستگاهها شفاف و کمدردسر پیش میرود.
با این حال، دو نکته احتمالاً آسیموف را دچار تردید میکرد، نخست بستهبودن نسبی فایلسیستم و دشوارتر بودن برخی جریانهای کاریِ آرشیوسازیِ انعطافپذیر، دوم محدودیتهای تاریخی در انتخاب پیشفرضها و سفارشیسازیِ عمیق که برای ذهنِ نظاممند اما آزادنویس او کمی قید و بند ایجاد میکند. آیفون بسیار خوب کار میکند اما همیشه هرطور که تو میخواهی کار نمیکند و این ظرافت برای کسی که با هزاران صفحه متن و یادداشت سروکار دارد مهم است.
چرا اندروید به مزاج او مینشیند و چرا «پیکسل» محتملترین انتخاب است
اندروید آزادی عمل بیشتری در سطح فایلها، تنظیمات پیشفرض و اتصال ابزارهای ثالث میدهد. این انعطاف برای نویسندهای که میخواهد دنیای یادداشتها، فایلهای مرجع و پیدیافهای حاشیهنویسیشده را مثل یک کتابخانهٔ شخصی مدیریت کند، نعمتی بزرگ است. در میان برندها، «گوگل پیکسل» محتملترین انتخاب اوست، نه برای بنچمارک، بلکه به خاطر ابزارهایی که مستقیماً به «نوشتن و بایگانی» خدمت میکنند. اپ «Recorder» با رونویسی و جستوجوی رویدستگاه، رؤیای هر پژوهشگر و سخنران است، نهتنها متن گفتار را پیاده میکند بلکه امکان جستوجوی واژگانی را هم میدهد، یعنی همان چیزی که یک ذهنِ ارجاعمحور عاشقش میشود.
«Call Screen» وقت او را از اسپم نجات میدهد، ادغام عمیق با سرویسهای جستوجو و ایمیل یافتن ارجاعات را سریع میکند و آزادی در انتخاب کیبورد و ویرایشگر متن اجازه میدهد دقیقاً ابزار دلخواهش را بسازد. خلاصه، اندروید به او «محیط کار» میدهد نه «ویترین» و پیکسل به لطف نرمافزارهای رویدستگاه، کمترین اصطکاک را در مسیر ایده تا متن ایجاد میکند.
نامزدِ دوم، چرا «سامسونگ گلکسی الترا» نیز شانس داشت
آسیموف اگر روزی میخواست در حاشیهٔ پیدیافها دستنویس بنویسد و دیاگرام بکشد، «S Pen» در سری «گلکسی الترا» میتوانست وسوسهانگیز باشد. صفحهٔ بزرگ، چندپنجرهایِ کارآمد و ابزارهای حاشیهنویسی پیشرفته برای ذهنی که عادت دارد کنار متن علامت بگذارد، جذاب است. با این حال، آسیموف بیشتر «نویسندهٔ صفحهکلیدی» بود تا «نقاشِ حاشیهها»، پس مزیت قلم احتمالاً انتخاب او را عوض نمیکرد مگر اینکه نیاز روزانهاش به اسکیس و دیاگرام بالا میبود.
سه قانون گوشی از نگاه آسیموف، کمی طنز اما کاملاً کاربردی
۱) گوشی نباید باعث شود نویسنده زمانش را هدر بدهد.
۲) گوشی باید از نویسنده اطاعت کند مگر آنکه با قانون اول در تعارض باشد.
۳) گوشی باید از حواسِ نویسنده محافظت کند تا هنگامی که با قانون اول و دوم در تعارض قرار نگیرد.
با این سه قانون، پیکسلِ مینیمال که اعلانها را سربهراه میکند و گفتار را عینِ متن ذخیره میکند، نمرهٔ بهتری میگیرد.
جمعبندیِ
اگر آیزاک آسیموف امروز بین آیفون و اندروید انتخاب میکرد، با ذهنی که شیفتهٔ نظم، سرعتِ دسترسی به منابع و بایگانیِ قابلِ جستوجو است، به احتمال زیاد سراغ «اندرویدِ تمیز» میرفت و در عمل یک «گوگل پیکسلِ پرچمدار» را برمیگزید. دلیل ساده است، کمترین اصطکاک بین ایده، گفتار، متن و آرشیو. آیفون گزینهای بسیار قابل احترام و پایدار است و اگر دغدغهٔ او تنها ثبات و یکپارچگی بود شاید انتخاب میشد، اما برتری آزادی در جریانِ کارِ نویسندگی و ابزارهای بومیِ رونویسی و جستوجو کفهٔ ترازو را به سود پیکسل سنگین میکند. در رتبهٔ دوم «گلکسی الترا» با قلمِ دقیق قرار میگیرد، مخصوصِ روزهایی که حاشیهنویسی و دیاگرامکشی محورِ کار باشد.
پرسشهای رایج
آیا آسیموف سراغ گوشی تاشو میرفت؟
اگر هدفْ خواندنِ طولانی و چندپنجرهایِ جدی بود، تاشو میتوانست جذاب باشد. اما او احتمالاً تبلت یا لپتاپِ سبک را برای نوشتنِ جدی ترجیح میداد و گوشی را ابزارِ ضبط، یادداشتِ سریع و جستوجو نگه میداشت.
برای آسیموف آیفون چه مزیت یکتایی داشت؟
پایداریِ یکپارچه و اکوسیستمِ هماهنگ، بهروزرسانیِ طولانی و تمرکز بر کمدردسر بودن. اگر تیم یا ناشر او تماماً روی دستگاههای اپل بود، همافزایی میتوانست انتخاب را عوض کند.
چرا پیکسل نسبت به دیگر اندرویدها ترجیح داده شد؟
به خاطر نرمافزارهای سبک اما عمیق که مستقیماً به کارِ نویسنده میآید، بهویژه Recorder رویدستگاه و مدیریت اعلانها. اندرویدِ کمکاست یعنی اصطکاکِ کمتر در کارِ روزمره.
آیا امنیت و حریم خصوصی در این تصمیم دخیل است؟
بله، اما معیارِ او «کنترل و وضوح» بود. پیکسلهای جدید بر پردازشِ رویدستگاه تکیه میکنند و با تنظیمات دقیق حریم خصوصی میتوانند نیازِ نویسندهٔ محافظهکار را برآورده کنند. آیفون نیز در این حوزه بسیار قوی است اما محدودیتهای انعطافپذیری میتواند مزاحمِ جریانِ کار شود.
چه لوازم جانبی برای او ضروری بود؟
کیبوردِ بلوتوثِ جمعوجور، هندزفری با حذفِ نویز برای دیکته در محیطهای شلوغ و یک اپِ آرشیوسازِ قابلِ جستوجو که بین گوشی و دسکتاپ همگام میشود. اینها کارایی را چند برابر میکنند.
مطالب مرتبط
