هنر خوب پیر شدن: ۹ چیزی که از ۶۰ سالگی به بعد هرگز نبایدنگرانشان باشید!
کلیک کن!
شاید تعداد از کسانی که از ۲۱ سال پیش یک پزشک را میخواندند حالا به بالای شصت سالگی رسیدهاند و تازه همه ما از نظر روانشناسی پایه، خودمان را برای زیست با پدرها و مادرهایمان هماهنگ کنیم. پیش چنین پستهایی در تضاد با سیاست و سوژههای همیشگی سایت نیستند.
شاید تا حالا تصور میکردید که رسیدن به ۶۰ سالگی، آغاز دوران محدودیتها و گوشهنشینی است. اما حقیقت این است که پیر شدن یک تهدید نیست؛ بلکه امتیازی است که نصیب هر کسی نمیشود. پیش از این هم برایتان در “یک پزشک” از جنبههای مختلف روانشناسی سنین بالا نوشته بودم، اما حالا میخواهم روی موضوعی دست بگذارم که کمتر به آن توجه میشود: هنر «نه» گفتن و عذرخواهی نکردن!
وقتی به این سن میرسید، آنقدر فراز و نشیب دیدهاید و درسهای تلخ و شیرین آموختهاید که بدانید واقعاً چه چیزی در زندگی ارزش دارد. در این پست با هم میبینیم که چطور میتوانید با اعتمادبهنفس و بدون ذرهای احساس گناه، زندگی را طبق قوانین خودتان پیش ببرید و بابت انتخابهایی که به شما آرامش میدهند، از هیچکس پوزش نخواهید.
لذت بردن از سرعت پایین و عجله نکردن برای هیچچیز
یکی از بزرگترین هدایای دهه هفتاد زندگی این است که دیگر مجبور نیستید با سرعت دنیای مدرن همگام شوید. دوران دویدن برای رسیدن به ضربالاجلهای کاری (Deadlines) یا جا دادن هزاران کار در یک برنامه روزانه فشرده تمام شده است. اگر ترجیح میدهید نیمساعت بیشتر صرف نوشیدن قهوه صبحگاهی کنید یا در پیادهروی روزانه خود بارها برای تماشای گلها بایستید، نباید بابت آن عذرخواهی کنید. کند بودن در این سن به معنای تنبلی نیست؛ بلکه نشانه خرد است. شما یاد گرفتهاید که حضور در لحظه و ذهنآگاهی (Mindfulness) بسیار ارزشمندتر از انجام سریع کارهاست. حرکت با سرعتی که با بدن و سبک زندگی شما سازگار است، حق مسلم شماست.
نه گفتن به تعهدات اجتماعی ناخوشایند
صادقانه بگویم، شما دیگر وظیفهای ندارید در هر مهمانی خانوادگی یا مراسمی که جذابیتی برایتان ندارد شرکت کنید. انرژی و زمان شما در این مرحله از زندگی بسیار گرانبهاست. اگر ترجیح میدهید یک شب را در خانه با کتاب موردعلاقهتان بگذرانید تا اینکه در یک جمع شلوغ و پرسرصدا باشید، با قاطعیت و بدون توضیح اضافی دعوت را رد کنید. کسانی که واقعاً شما را دوست دارند، درک میکنند که مراقبت از خود و حفظ آرامش روانی در اولویت است. پیر شدن با شکوه یعنی بدانید کجا باید انرژی خود را صرف کنید و کجا آن را برای آرامش خودتان ذخیره نمایید.
پذیرش تغییرات حافظه بدون خجالت
بیایید با واقعیت روبرو شویم؛ فراموش کردن نامها، قرار ملاقاتها یا جزئیات کوچک در در سن بالا کاملاً طبیعی است. شما بابت این لغزشهای حافظه به هیچکس بدهکار نیستید. این تغییرات شناختی به معنای از دست دادن توانمندیهای شما نیست، بلکه صرفاً بخشی از روند فیزیولوژیک انسان است. به جای استرس گرفتن و عذرخواهیهای مداوم، از شوخطبعی استفاده کنید. خندیدن به یک نام فراموش شده، فضا را تلطیف میکند. همچنین استفاده از ابزارهایی مثل تقویم، یادداشتهای گوشی یا اپلیکیشنهای یادآوری نه تنها نشانه ضعف نیست، بلکه نشاندهنده هوش شما در مدیریت شرایط جدید است.
اولویت دادن به راحتی در پوشش به جای مد روز
کفشهای پاشنه بلند یا لباسهای تنگ و آزاردهنده؟ دیگر نیازی به آنها ندارید. در ۷۰ سالگی، راحتی پادشاه است. پوشیدن لباسهای نرم، کفشهای طبی و شلوارهای راحت که به شما اجازه حرکت آزادانه میدهند، انتخابی هوشمندانه است. البته راحتی به معنای شلختگی نیست؛ شما میتوانید استایل شخصی خود را داشته باشید اما بر اساس استانداردهای راحتی خودتان. وقتی بدن شما در لباسی که پوشیدهاید احساس خوبی داشته باشد، اعتمادبهنفس و روحیه شما هم تقویت میشود. انتخاب لباس بر اساس حس خوب جسمی، یکی از نشانههای رهایی از قضاوتهای بیرونی است.
بیان صادقانه و صریح نظرات
رسیدن به سنین بالا این جرات را به انسان میدهد که حرف دلش را بزند. شما به اندازهای تجربه کسب کردهاید که بدانید چه چیزی درست و چه چیزی غلط است. بیان نظرات به صورت محترمانه اما صادقانه، بخشی از اصالت شماست. دیگر نیازی نیست برای خوشامد دیگران، حرفهایتان را در لفافه بپیچید یا بیش از حد سانسور کنید. این شفافیت در ارتباطات به دیگران کمک میکند تا مرزهای شما را بهتر بشناسند. البته این به معنای تندخویی نیست، بلکه به معنای استفاده از صدای واقعیتان بدون ترس از قضاوت شدن است.
خواب نیمروزی به عنوان یک ضرورت زیستی
خواب نیمروزی در دهه هفتاد یک انتخاب نیست، بلکه راهی برای بازیابی انرژی است. اگر بدنتان در میانه روز نیاز به استراحت دارد، بدون هیچ حسی از تنبلی، به این نیاز پاسخ دهید. خوابهای کوتاه (Naps) میتوانند تمرکز شما را افزایش داده و خلقتان را بهتر کنند. کلیشههای قدیمی که چرت زدن را نشانه پیریِ ناتوان میدانستند، کنار بگذارید. علم ثابت کرده است که استراحت کافی برای سلامت قلب و مغز در سنین بالا حیاتی است. پس با خیال راحت و بدون عذرخواهی، زمان استراحت خود را در اولویت قرار دهید.
وفاداری به عادتها و رستورانهای همیشگی
برخی ممکن است شما را به خاطر تکراری بودن عادتهایتان یا رفتن به همان رستوران همیشگی نقد کنند. اما ثبات و پیشبینیپذیری در این سن، استرس را کاهش میدهد و حس امنیت ایجاد میکند. اگر از طعم یک غذای خاص در یک جای مشخص لذت میبرید، دلیلی ندارد مدام به دنبال امتحان کردن ترندهای (Trends) جدید و ناشناخته باشید. لذت بردن از چیزهای آشنا و روتینهای روزمره، به زندگی شما نظم و آرامش میبخشد. شما به دنبال کیفیت هستید و وقتی آن را در جایی پیدا کردهاید، ماندن در آنجا نشانه هوشمندی است.
صحبت شفاف درباره وضعیت سلامتی
بسیاری تصور میکنند صحبت از بیماریها یا داروها در جمع ملالآور است، اما صحبت درباره سلامتی یک ضرورت است. وقتی درباره نیازهای جسمی یا محدودیتهای خود صادقانه حرف میزنید، در واقع به اطرافیان یاد میدهید چطور از شما حمایت کنند. این شفافیت باعث کاهش استرس خودتان و اطرافیان میشود. همچنین به اشتراک گذاشتن تجربیات درمانی میتواند برای دیگران هم آموزنده باشد. نباید بابت اینکه وضعیت جسمانیتان بخشی از گفتگوهای شماست خجالت بکشید؛ این واقعیت زندگی در این مقطع است و پذیرش آن یعنی پیر شدن با آگاهی.
سوءبرداشتها درباره انزوا و تنهایی در سنین بالا
یکی از بزرگترین سوءبرداشتهای جامعه این است که اگر فردی در ۷۰ سالگی ترجیح میدهد زمان زیادی را در تنهایی بگذراند، حتماً افسرده یا منزوی شده است. اما در واقعیت، بسیاری از افراد در این سن به “خلوت گزینی خودخواسته” روی میآورند. این تنهایی با تنهایی ناشی از طردشدگی (Loneliness) متفاوت است. این یک انتخاب آگاهانه برای تفکر، مطالعه یا لذت بردن از سکوت است. نباید بابت اینکه میخواهید تنها باشید از فرزندان یا دوستانتان پوزش بخواهید. این زمان، فرصتی برای هضم یک عمر تجربه و رسیدن به صلح درونی است.
تغییر نگاه به پیری: از ناتوانی تا رهایی
در گذشته پیری را مترادف با فرسودگی میدانستند، اما نگاه علمی و روانشناسی مدرن، آن را دوران “رهایی” میبیند. رهایی از رقابتهای شغلی، رهایی از قضاوتهای اجتماعی و رهایی از استانداردهای زیبایی تحمیلی. دهه هفتاد زندگی زمانی است که فرد میتواند “خودِ واقعیاش” باشد. سینما و ادبیات هم اخیراً بیشتر به این جنبه پرداختهاند؛ شخصیتهایی که در سنین بالا تازه شروع به یادگیری هنری جدید میکنند یا به سفرهایی میروند که همیشه آرزویش را داشتند. پیام نهایی این است: شما بابت زندگی کردن به شیوه خودتان به هیچکس توضیحی بدهکار نیستید.
بیش از دو دهه در زمینه سلامت، پزشکی، روانشناسی و جنبههای فرهنگی و اجتماعی آنها مینویسد و تلاش میکند دانش را ساده اما دقیق منتقل کند.
پزشکی دانشی پویا و همواره در حال تغییر است؛ بنابراین، محتوای این نوشته جایگزین ویزیت یا تشخیص پزشک نیست.
مطالب مرتبط
