عنوان بلوک
- آپدیت
چگونه طیفسنجی راز ترکیب ستارگان را فاش کرد و درک ما از کیهان را دگرگون ساخت
در قرن نوزدهم، وقتی دانشمندان برای نخستین بار نور ستارگان را از درون منشور عبور دادند، با منظرهای مواجه شدند که مسیر علم را برای همیشه تغییر داد. طیفهای رنگارنگ نور به خطوطی دقیق و تکرارنشدنی تقسیم میشدند. در نگاه اول شاید چیزی جز نوارهایی از رنگ بهنظر نمیرسیدند، اما…
- آپدیت
عنصری که پیش از کشف روی زمین، در خورشید شناسایی شد؛ داستان شگفتانگیز کشف هلیوم
در سال ۱۸۶۸، گروهی از اخترشناسان در سراسر جهان در حال رصد خورشیدگرفتگی بودند. آسمان تیره شده بود و تنها لبهٔ درخشان خورشید، یعنی «کروموسفر (Chromosphere)» در میدان دید باقی مانده بود. یکی از دانشمندان بهنام «ژول ژانسن» (Jules Janssen) با استفاده از طیفسنج خود، نوری زردرنگ را مشاهده کرد…
- آپدیت
هولوگرافی چیست؟ از تاریخچه تا آینده شگفتانگیزی که نوید میدهد
در سالن کنفرانسی تاریک، دانشجویان دور میزی نشستهاند. نور لیزر سبز رنگی بر یک صفحه شفاف میتابد و ناگهان تصویر سهبعدی سیبی در هوا پدیدار میشود. از هر زاویه که به آن نگاه میکنی، همانطور که در دنیای واقعی است، میتوان پشت و جلوی آن را دید. هیچ صفحهنمایشی وجود…
- آپدیت
زنانی که در واقع مرد هستند؟ بررسی علمی و پزشکی پیچیدگیهای تعیین جنس زیستی و تفاوت آن با جنسیت روانی
در اتاق زایمان، پرستار نوزاد را بلند میکند و میگوید: «دختر است» یا «پسر است». این جمله سادهترین و بدیهیترین تشخیص در پزشکی به نظر میرسد، اما واقعیت علمی همیشه به این سادگی نیست. در جهان، از هر پنجهزار تولد، دستکم یک مورد وجود دارد که در آن اندامهای جنسی…
- آپدیت
چرا باورهای شبهعلمی ماندگارند؟ بررسی روانشناختی اعتماد مردم به درمانهای ساده و بیپایه
یک عصر پاییزی در مطب پزشک، پیرمردی با چهرهای خسته میگوید داروی گیاهی جدیدی پیدا کرده که «سرطان را از ریشه میخشکاند». پزشک آرام پاسخ میدهد چنین چیزی ممکن نیست، اما پیرمرد با اطمینان میگوید خودش دیده که در شبکهای تلویزیونی پزشکانی آن را تأیید کردهاند. این صحنه بارها در…
- آپدیت
افسانهٔ سمزدایی: چرا باور به پاکسازی بدن از سموم هنوز زنده است؟
در یک صبح زمستانی، زن جوانی روبهروی آینه ایستاده و با خود میگوید: «احساس میکنم بدنم پر از سم است، باید پاکش کنم». او برنامهای پیدا میکند که وعده میدهد با نوشیدن آب لیمو، فلفل قرمز و عسل طی سه روز تمام سموم بدنش دفع میشود. میلیونها نفر در سراسر…
- آپدیت
آبدرمانی با نوشیدن آب؛ واقعیت علمی یا افسانهای قدیمی؟
در سالهای اخیر، بسیاری از مردم در شبکههای اجتماعی یا صفحات طب سنتی با توصیههایی روبهرو شدهاند که میگویند «صبحها بلافاصله پس از بیدار شدن، چهار لیوان آب بنوشید تا بدن سمزدایی شود، متابولیسم بالا برود و حتی بیماریها درمان شوند». این روش که با نام «آبدرمانی ژاپنی (Japanese water…
- آپدیت
مهندسی ابرها و آیندهٔ کنترل بارش در عصر اقلیم مصنوعی
بامدادِ روزی داغ و کمباد، تیمی از هواشناسان در باند کوتاه کنار دریاچهٔ شور، نازلهای مهساز را روی یک پهپاد میانبرد نصب میکردند. اپراتور با لحنی آرام گفت که هدف، افزایش هستههای تراکم ابرهاست تا بارش روی حوضهٔ آبگیر بالادست تحریک شود. در اتاق فرمان، سؤال واقعی اما پیچیدهتر بود.…
- پزشکی و سلامت
7 کاربرد شگفت انگیز تونر گلیکولیک اسید اوردینری برای پوست بدن
در این مقاله نه تنها کشف میکنید که کاربرد تونر گلیکولیک اسید اوردینری (The Ordinary Glycolic Acid 7% Toning Solution) برای پوست بدن چقدر شگفتانگیز است، بلکه دقیقاً یاد میگیرید که چطور از آن برای ۷ کاربرد جادویی، از کف پا تا پوست سر، استفاده کنید و پوستی صاف و روشنتر…
- آپدیت
آیا مهندسی اقیانوسها میتواند راهحل واقعی برای تغییرات اقلیمی باشد؟
در یک روز ابری در اقیانوس آرام، کشتی تحقیقاتی «Tethys» روی پهنهای آرام پیش میرفت. دانشمندان در سکوت، بشکههایی پر از ذرات آهن را آماده میکردند تا در منطقهای خاص رها شوند. هدف آنها ساده به نظر میرسید: تحریک رشد فیتوپلانکتونها (phytoplankton) برای جذب بیشتر دیاکسیدکربن (CO₂). اما در دل…
- آپدیت
چرا پلانکتونها در خط مقدم مبارزه با گرمایش زمین قرار دارند؟
در یک روز آرام در اقیانوس آرام شمالی، دانشمندان هنگام بررسی رنگ آب با دستگاهی به نام اسپکتروفوتومتر متوجه تغییر نامحسوسی در طیف سبز سطح دریا شدند. این تغییر کوچک برای چشمان انسان تقریباً نامرئی بود، اما برای اقلیم زمین معنایی عظیم داشت. رنگ سبز در واقع نشانهٔ وجود کلروفیل…
- آپدیت
از آتلانتیک تا آرکتیک؛ رقابت قدرتها بر سر مسیرهای یخی تازه باز شده
در تابستانی که هوا در عرضهای شمالی به شکلی غیرمنتظره گرم شده بود، ناو یخشکن روسی از بندر مورمانسک حرکت کرد و از میان آبهایی گذشت که زمانی پوشیده از یخ دائمی (Perennial Ice) بودند. مسیر باز بود؛ دریاهایی که قرنها در قید سکوت و انجماد بودند، اکنون برای نخستین…
