عنوان بلوک
- تاریخ

چرا آینده در دهههای ۶۰ و ۷۰ روشنتر تصور میشد؟ | نوستالژی آیندهباوری در ادبیات علمی تخیلی
۱- عصر طلایی خوشبینی فناورانه: پسزمینهٔ تاریخی تصور مثبت از آینده دهههای ۶۰ و ۷۰ میلادی همزمان با رقابت فضایی (Space Race)، پیشرفتهای عظیم علمی و ظهور تلویزیونهای رنگی بود؛ دورانی که فناوری نهفقط ابزار، بلکه امید به آینده تلقی میشد. در این فضا، نویسندگان علمی تخیلی مانند آرتور سی.…
- نوروساینس و روانشناسی

چرا برخی افراد حافظه تصویری دوران کودکی را فراموش نمیکنند؟ | کشف راز حافظهٔ دقیق در ذهن برخی انسانها
۱- حافظهٔ تصویری: عامل اصلی ثبت دقیق خاطرات اولیه یکی از دلایل اصلی برای اینکه برخی افراد خاطرات دوران کودکی خود را بهوضوح به یاد میآورند، برخورداری از حافظهٔ تصویری (Photographic Memory) یا حافظهٔ دیداری قوی است. در این نوع حافظه، مغز اطلاعات بصری را با وضوح و جزئیات بالا…
چگونه فناوری مرز میان خوب و بد را جابهجا میکند؟ | اخلاقزدایی دیجیتال و بازنویسی وجدان انسانی در عصر نو
در کلاس درس فلسفه در دانشگاه MIT، استادی در حالیکه تصویر یک ماشین خودران را روی پرده انداخته، از دانشجویان میپرسد: «اگر این خودرو مجبور باشد بین برخورد با یک کودک یا دو سالمند تصمیم بگیرد، چه باید بکند؟» سکوتی سنگین فضای کلاس را فرامیگیرد. یکی از دانشجویان میپرسد: «و…
- تاریخ

قهرمانان فراموششدهای که برای بشریت از خود گذشتند
در یک شب سرد از پاییز ۱۹۸۳، ستوان دوم استانیسلاو پتروف (Stanislav Petrov) در اتاق فرمان هشدار هستهای در حومهٔ مسکو نشسته بود. صدای آژیرها برخلاف همیشه، نه تمرین نظامی بود و نه اشتباه نرمافزاری معمول. صفحهنمایش اعلام میکرد که پنج موشک هستهای از ایالات متحده بهسوی شوروی شلیک شدهاند.…
- کتاب| معرفی، نقد و تحلیل

قلعهای پس از پایان جهان: نگاهی به قلعه مالویل اثر روبر مرل
روبر مرل (Robert Merle)، نویسندهٔ برجسته و پرآوازهٔ فرانسوی، بیشتر به خاطر رمانهای تاریخی و روانشناسانهاش شناخته میشود، اما در میان آثارش، قلعه مالویل (Malevil – 1972) جایگاهی خاص دارد. مرل که دکترای فلسفه داشت و در طول جنگ جهانی دوم به اسارت نازیها درآمده بود، در بسیاری از رمانهایش…
- تاریخ دانش

رادیوهای سهموج: اختراع، اوج محبوبیت و سقوط آرام یک نوستالژی الکترونیکی
وقتی امواج رادیویی برای نخستین بار در اواخر قرن نوزدهم کشف شدند، شاید کسی تصور نمیکرد روزی انسانها بتوانند تنها با چرخاندن یک پیچ کوچک، صداهایی از آنسوی دنیا را در اتاق خوابشان بشنوند. اختراع رادیو، نتیجه سالها تلاش و همپوشانی دانش فیزیکدانها، مخترعان و مهندسانی بود که هرکدام بخشی…
- سینما و تلویزیون

فیلم ماموریت غیرممکن ۸ ، روزشمار نهایی – معرفی و نقد و تحلیل – یک آغاز متفاوت برای پایانی باشکوه
در طول بیش از دو دهه، مجموعه مأموریت غیرممکن به تدریج از یک اکشن کلاسیک جاسوسی به پدیدهای سینمایی با دنیای روایی ویژه خود تبدیل شد؛ اما چیزی که در قسمت هشتم یعنی The Final Reckoning جلب توجه میکند، نه فقط اکشن خالص یا هیجان دوندگیهای همیشگی ایتن هانت، بلکه…
بهترین واکنش به غر زدن اطرافیان چیست؟ راهنمای دقیق و انسانی برای زمانهایی که کسی درد دل میکند
روی نیمکت پارک نشستهاید و دوستی که مدتها ندیدهاید، شروع میکند به تعریف از روزهای سختی که پشت سر گذاشته. صدایش میلرزد، انگار بغضی قدیمی را میخواهد تخلیه کند. جملههایش گاه بیربط به هماند، پر از شکایت از آدمها، اداره، خانواده یا خودش. در آن لحظه فقط نگاهش میکنید و…
- کتاب| معرفی، نقد و تحلیل

راز رمان ناتمام ادوین درود؛ آخرین رمان چارلز دیکنز
در غروب سردی از سال ۱۸۷۰، چارلز دیکنز، نویسندهای که صدای نسل ویکتوریایی به حساب میآمد، آخرین خطوط رمان «راز ادوین دْرود» (The Mystery of Edwin Drood) را با دستان لرزانش نوشت و سپس قلم را زمین گذاشت. او هیچگاه دوباره فرصت نیافت که نوشتن این رمان را از سر…
کدام پدیدههای علمی تخیلی به واقعیت تبدیل شدهاند؟ | فناوریهایی که از داستان به دنیای ما آمدهاند
در سال ۱۹۶۶، در سریال «پیشتازان فضا» (Star Trek)، کاپیتان کرک دستگاه کوچکی را از جیب بیرون آورد، آن را باز کرد و با اعضای گروهش در سیارهای دورافتاده تماس گرفت. در آن زمان، این وسیله صرفاً یک گجت خیالی بود که تنها در ذهن نویسندگان علمیتخیلی ممکن بود وجود…
چرا بوی باران برای بعضی افراد دلانگیز است؟ دلایل ژنتیکی، حافظه و نوستالژی
باران آرام گرفته بود. هوای خاکخورده و خنک، از پنجرهٔ نیمهباز به اتاق سرک میکشید و کسی که سالهاست مادرش را از دست داده، ناگهان احساس میکرد دوباره در آغوش اوست. نه عکسی بود، نه صدایی. فقط بوی خاکِ نمخورده بود و حسی که در دلش طنین انداخت. این لحظه…
چرا مغزمان ما را به باور دروغهایی قانع میکند؟ بررسی علمی با دیدگاه روانشناسی تکاملی
زنی را تصور کنید که هر بار شکست عاطفی میخورد، با خود تکرار میکند: «مشکل از من بود، من به اندازهٔ کافی خوب نبودم.» یا مردی که با وجود موفقیتهای مالی، همچنان احساس میکند هیچوقت «واقعاً» موفق نشده. این صداهای درونی، گاهی نه از گذشته میآیند و نه از جامعه،…






