چگونه زبان بر درک رنگ تأثیر می‌گذارد

  • توسط علیرضا مجیدی
  • 6 سال قبل
  • ۲۰

آیا پدر و مادر یا خواهر و برادر شما، درست مثل شما رنگ‌ها را می‌بینند؟ آیا تفاوتی بین درک نور یک آمریکایی با یک افریقایی یا عرب یا آسیایی وجود دارد؟

تا پیش از اینکه این مقاله جالب boingboing را بخوانم تصور می‌کردم که درک رنگ صرفا چیزی فیزیولوژیک ناشی از فعالیت سلول‌های مخروطی شبکیه و پردازش پیام‌های عصبی ارسال‌شده در قشر بینایی مغز است. از دید من تفاوت درک رنگ فقط مربوط به مبحثی به نام کوررنگی بود.


آگهی متنی میان‌متنی:
برنامه‌ریزی روزانه به شیوهٔ افراد موفق و ثروتمند را بیاموزید (کتاب الکترونیک رایگان)


اما واقعیت آن است که درک رنگ‌ها مبحثی پیچیده‌‌تر و جالب‌تر از این حرف‌هاست:

در قسمتی از مستند Horizon با عنوان «آیا تو چیزی را که من می‌بینم، می‌بینی؟»، به موضوع جالبی پرداخته می‌شود. در این قسمت در مورد این مطلب بحث می‌شود که «زبان» بر نحوه دید ما، خصوصا بر درک رنگ‌ها تأثیر دارد!

برای مثال «هیمبا»های شمال نامیبیا، رنگ‌ها را به شیوه متفاوتی نسبت به انگلیسی‌زبان‌ها درک می‌کنند. به بریده‌ای از مقاله‌ای که در نشریه بنیاد روانشناسی امریکا به چاپ رسیده است توجه کنید:

«هیمبا»ها، وقتی نورهای قرمز، نارنجی، صورتی را می‌بینند تنها از واژه «سِراندو» برای توصیف آن استفاده می‌کنند، آنها وقتی نورهای طیف تیره مثل آبی‌تیره، سبز تیره، قهوه‌ای تیره، قرمز تیره یا ارغوانی تیره یا سیاه هم می‌بینند تنها از واژه «زوزو» استفاده می‌کنند.

زبان‌های مختلف، تعداد متفاوتی واژه برای تعریف رنگ‌ها دارند. انگلیسی‌زبان‌ها مثل خیلی از زبان‌های دیگر، عمدتا از ۱۱ کلمه برای نامیدن رنگ‌ها استفاده می‌کنند، اما هیمباها فقط پنج واژه دارند که هر یک از آنها، طیف وسیع‌تری از رنگ‌ها را پوشش می‌دهد.

حالا ممکن است شما تأثیر زبان را فقط منحصر به شیوه نامگذاری رنگ‌ها بدانید و تصور کنید که افراد جوامع مختلف با اینکه یک رنگ را می‌بینند، فقط فزونی یا کمبود واژه برای توصیف چیز یکسانی که می‌بینند، دارند. اما باید بدانید که زبان بر نحوه تمیز دادن رنگ‌ها تأثیر می‌گذارد.

برای مثال به دو آزمایش ساده زیر توجه کنید.

۱- خوب به رنگ‌ مربع‌های تصویر زیر دقت کنید:

رنگ گدام یک از مربع‌ها با دیگر مربع‌ها فرق می‌کند

برای ما تشخیص مربع با رنگ متفاوت خیلی دشوار است. طوری که شاید بهتر باشد از برنامه Adobe Illustrator برای پاسخ درست به این سؤال استفاده کنیم! اما جالب است که یک هیمبا، با سرعت بسیار زیاد متوجه مربع با رنگ متفاوت می‌شود!

۲- اگر به تصویری که در تلویزیون در عکس زیر نمایان است، توجه کنید، شما می‌توانید به راحتی مربع آبی را به عنوان مربعی که رنگ متفاوت دارد مشخص کنید، اما یک هیمبا اصلا نمی‌تواند به سرعت متوجه مربع با رنگ متفاوت شود.

جوامع مختلف بسته به استفاده‌ و کاربردی که رنگ‌ها برای آنها دارد و بسته به رنگ‌های غالب طبیعتی که در آن بزرگ می‌شوند، درک متفاوتی از نور پیدا می‌کنند و از واژه‌های مختلفی برای توصیف طیف رنگ‌ها استفاده می‌کنند.

قبلی «
بعدی »

۲۰ دیدگاه‌ها

  1. مرسی، جالب بود. کاشکی بیشتر توضیح می دادین که چطور این اتفاق میافته. ممکن به خاطر یادگیری باشه؟ مثلا یک هیمبا چون در جنگل زندگی می کنه، قدرت تشخیص و تمایز رنگ سبز را یاد گرفته. اما طیف های رنگی دیگه را کمتر دیده (مثل آبی) و قدرت تمایز آنها را نداره.
    کلا منظورم اینه که دلیل اصلی این اتفاق شاید زبان نباشه، شاید دایره رنگ هایی باشه که اون افراد دیدن و یاد گرفته ان و از زبان برای توصیف شون استفاده کردن

  2. وااای . خیلی جالب بود. پس حالا با اطمینان میشه گفت زبانی که استفاده میکنیم میتونه در استفاده از مغز و عملکردش موثر باشه.

  3. توصیف
    از شما غلط املایی بعید بود

  4. خیلی عالی و جالب بود برام !
    راستی دو تا مشکل تایپی دیدم ؛ گفتم متذکر بشم که مقاله‌ی به این قشنگی‌تون ، تر و تمیز تر باشه :
    ۱٫ پاراگراف ۶ رنگ نوشته شده رنک
    ۲٫ خط آخر هم توصیف نوشته شده توسیف

  5. خیلی مطلب جالبی بود . اصلا در بارشه اینطور فکر نمی کردم که دید متفاوته و درک هم چنین

  6. بنظر میرسه زبان علت ریشه‌ای نیست. همونطور که در متن هم گفته شده، این نیاز محیطی جغرافیای آدمه که باعث دقت و تمرکز روی طیف خاصی از رنگ میشه. بنابرین فرایند یادگیری و تفکیک رنگ در مغز مثل دیگر موارد مبتنی بر پاداش و تنبیهه.

    این تاثیر پذیری زبان در دیگر مسائل مربوط به تشخیص (recognition) هم دیده میشه. مثلا کسی که در کویر بزرگ شده، ماهی رو میشناسه اما دیگری که کنار دریا زندگی کرده ده‌ها کلمه برای نامیدن ماهی داره

  7. واقعاً اون مربع های سبزرنگ با هم فرقی دارند یا من نمی بینم؟!

  8. hچه با حال انگار منم هیمبام یا مانیتورم خیلی خوبه! چون بلافاصله تشخیص دادم!

  9. ولی من متوجه شدم که اون مربع فرق می‌کنه. با موس آروم اروم صفحه رو آوردم پایین و رنگ هر مربع سمت راست رو با مربع سمت چپ مقایسه کردم. همون اول متوجه شدم اون مربع روشنتر از بغلی هست

  10. من به بابان نشون دادم سریع گفت کدوم تفاوت!!!!!؟؟ داره ولی خودم نتونستم بفهمم!!! البته زبونم هم با زبون پدرم یکیه؟؟؟!!

  11. اشتراک‌ها گزاره‌ها » لینک‌های هفته (۵1): یک سال گذشت!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بنرهای تبلیغاتی