بازی جیمز استوارت در نقش مکالی کانر در فیلم The Philadelphia Story (1940) | کنایه‌آمیز، جذاب، روزنامه‌نگار، رمانتیک، کمدی

دانستن ریشه‌های کمدی رمانتیک کلاسیک و تماشای فیلم داستان فیلادلفیا (The Philadelphia Story) برای هر دوستدار سینما ضروری و آموزنده است. در این نوشته در پی آن هستیم که بازی درخشان و کنایه‌آمیز جیمز استوارت در نقش روزنامه‌نگار رمانتیک مکالی کانر (Macaulay Connor) در فیلم سال ۱۹۴۰ را بررسی کنیم. چگونه استوارت توانست در میان غول‌هایی چون کری گرانت و کاترین هپبورن بدرخشد و جایزه اسکار را از آن خود کند؟ آیا کانر یک خبرنگار بدبین است یا عاشقی پر احساس؟ بیایید با هم این اثر جاودانه را تحلیل کنیم.

۱. شناسنامه اثر و خلاصه کمدی رمانتیک فیلم

فیلم داستان فیلادلفیا محصول سال ۱۹۴۰ به کارگردانی جورج کیوکر (George Cukor) با بازی کاترین هپبورن (Katharine Hepburn)، کری گرانت (Cary Grant) و جیمز استوارت یکی از برترین کمدی رمانتیک‌های تاریخ سینما است. داستان درباره تریسی لرد، زن ثروتمند و مغروری است که در آستانه ازدواج دومش قرار دارد. همسر سابقش دکستر با بازی کری گرانت، برای خراب کردن عروسی و انتقام، دو خبرنگار مجله زرد به نام‌های مکالی کانر با بازی جیمز استوارت و الیزابت ایملری را به عنوان مهمان وارد خانه می‌کند. در طول چند روز منتهی به عروسی، اتفاقات غیرمنتظره‌ای رخ می‌دهد و کانر عاشق تریسی می‌شود که این امر کل معادلات ازدواج را به هم می‌زند.

۲. جذابیت کنایه‌آمیز و طنز کلامی جیمز استوارت

مکالی کانر نویسنده‌ای بااستعداد است که از سر ناچاری برای یک مجله پاپاراتزی کار می‌کند. او در ابتدا نسبت به جامعه اشرافی و خانواده لرد بسیار بدبین و کنایه‌آمیز رفتار می‌کند. استوارت این حس طلبکاری طبقاتی و طنز گزنده را با لحنی خاص و شیرین بازی می‌کند که مانع از منفور شدن کاراکتر می‌شود.

بازی او پر از جزییات ظریفی چون مکث‌های کلامی معروف استوارت و نگاه‌های چپ‌چپ به رفتارهای عجیب ثروتمندان است که کمدی کار را دوچندان می‌کند و تعادل فوق‌العاده‌ای میان کمدی و رمانتیسم می‌سازد.

۳. تقابل طبقاتی روزنامه‌نگار طبقه کارگر با اشراف

یکی از ریشه‌های فرهنگی فیلم، تقابل طبقات اجتماعی در آمریکای پس از بحران بزرگ اقتصادی است. کانر نماینده طبقه روشنفکر اما فقیر جامعه است که نگاهی تحقیرآمیز به ثروت بادآورده خانواده لرد دارد. اما هرچه داستان جلوتر می‌رود، او متوجه جنبه‌های انسانی این خانواده شده و پیش‌داوری‌هایش فرو می‌ریزد.

۴. شیمی فوق‌العاده میان استوارت، هپبورن و کری گرانت

بازی در کنار دو ستاره بزرگ دیگر کار آسانی نبود، اما استوارت توانست هویت مستقل خود را در فیلم حفظ کند. تعامل او با کاترین هپبورن سرشار از لطافت و هیجان عاطفی است و در مقابل کری گرانت، نوعی رقابت مردانه محترمانه و خنده‌دار را به نمایش می‌گذارد.

این سه بازیگر با پاس‌کاری‌های کلامی عالی، ریتم تند و پویایی به فیلم بخشیده‌اند که بعد از دهه‌ها هنوز هم جذاب و سرگرم‌کننده است.

۵. اهمیت دیالوگ‌های سریع و سبک کمدی اسکروبال

فیلم نمونه بارز کمدی اسکروبال (Screwball Comedy) با دیالوگ‌های فوق‌العاده سریع و هوشمندانه است. استوارت که به داشتن بیانی شمرده و آرام معروف بود، در این فیلم خود را با ریتم تند و شلاقی دیالوگ‌های کیوکر هماهنگ کرد تا مهارت بالای خود در کمدی کلامی را به رخ بکشد.

۶. بررسی ابعاد رمانتیک و شاعرانه شخصیت مکالی کانر

کانر در باطن خود شاعری احساساتی است که داستان‌های کوتاه می‌نویسد. مواجهه او با تریسی و غرق شدن در فضای رمانتیک باغ در شب قبل از عروسی، این بخش پنهان وجودش را بیدار می‌کند.

استوارت در سکانس‌های دونفره با هپبورن، لحنی شاعرانه و صمیمی به خود می‌گیرد که یکی از زیباترین بخش‌های کارنامه بازیگری اوست.

این نوسان بین روزنامه‌نگار خشن و شاعر رمانتیک، شخصیت کانر را بسیار ملموس و دوست‌داشتنی کرده است.

۷. نقش الکل در سکانس‌های کمدی و بازی حسی استوارت

سکانس معروف مستی مکالی کانر و ملاقات شبانه او با دکستر، یکی از خنده‌دارترین بخش‌های فیلم است. استوارت بازی در وضعیت مستی را با چنان ظرافت و کنترلی اجرا کرد که هنوز هم به عنوان یک کلاس درس بازیگری کمدی تدریس می‌شود. او بدون لودگی، تلوتلو خوردن‌ها و سکسکه‌های طبیعی یک فرد مست را بازآفرینی کرد.

۸. ریشه‌های تئاتری فیلمنامه و وفاداری به متن اصلی

فیلمنامه اقتباسی از یک نمایشنامه بسیار موفق برادوی بود که خود کاترین هپبورن در آن بازی کرده بود. جورج کیوکر تلاش کرد تا تمرکز اصلی روی بازیگران و قدرت دیالوگ‌ها باقی بماند که این رویکرد به نفع بازی حسی و دیالوگ‌محور استوارت تمام شد.

۹. پشت صحنه و ماجرای بردن جایزه اسکار توسط استوارت

بازی استوارت در این فیلم تنها جایزه اسکار نقش اول مرد او را به ارمغان آورد. بسیاری از منتقدان بر این باورند که این اسکار تا حدی برای جبران ندادن جایزه به او در فیلم آقای اسمیت به واشنگتن می‌رود در سال قبل بود.

با این حال، بازی استوارت در نقش کانر به قدری شیرین و کامل بود که هیچ‌کس در شایستگی او برای دریافت این جایزه تردیدی به خود راه نداد.

۱۰. مقایسه شخصیت کانر با سایر کاراکترهای مطبوعاتی

مکالی کانر بر خلاف خبرنگاران جدی و پیگیر فیلم‌های نوآر، فردی است که به کارش علاقه واقعی ندارد و ترجیح می‌دهد ادبیات بنویسد. این بی علاقگی به کار زرد مطبوعاتی، تفاوت‌های آشکاری در بازی و رفتارهای او نسبت به همکارانش ایجاد می‌کند.

۱۱. تحلیل معنایی و روان‌شناختی مثلث عشقی فیلم

مثلث عشقی میان تریسی، دکستر و کانر بازتابی از تردیدهای یک زن میان گذشته، آینده و یک ماجراجویی عاشقانه جدید است.

کانر به عنوان یک کاتالیزور عمل می‌کند که به تریسی کمک می‌کند تا از غرور خود دست کشیده و احساسات واقعی‌اش را بشناسد، حتی اگر در نهایت سهم کانر از این رابطه نباشد.

۱۲. تاثیر داستان فیلادلفیا بر کمدی‌های رمانتیک مدرن

داستان فیلادلفیا استانداردهای جدیدی برای کمدی‌های رمانتیک تعریف کرد که در آن‌ها هوش و کلام بر جذابیت‌های فیزیکی غلبه دارد. بازی جیمز استوارت در نقش کانر نشان داد که یک ضدقهرمان رمانتیک می‌تواند با تکیه بر کلام شیوا و شخصیت خاکی خود، دل مخاطب را برباید.

سوالات متداول

دکتر علیرضا مجیدی

پزشک، نویسنده و بنیان‌گذار وبلاگ «یک پزشک»

دکتر علیرضا مجیدی، نویسنده و بنیان‌گذار وبلاگ «یک پزشک».
با بیش از ۲۰ سال نویسندگی «ترکیبی» مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.
باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!

دربارهٔ علیرضا مجیدی در یک پزشک