غرور بیجا پیش از سقوط؛ بازخوانی تشییع جنازه نمادین آیفون توسط مایکروسافت در سال ۲۰۱۰
مایکروسافت در طول تاریخ طولانی خود همواره با اتکا به سلطه بیچونوچرای سیستمعامل ویندوز در دنیای کامپیوترهای شخصی، شیوههای بازاریابی تهاجمی و گاهی عجیب را دنبال کرده است. یکی از عجیبترین و در عین حال درسآموزترین رویدادهای تاریخ فناوری، رژه نمادینی بود که کارمندان این شرکت در سپتامبر سال ۲۰۱۰ برای جشن گرفتن اتمام مراحل توسعه ویندوز فون ۷ و تمسخر رقبای سرسخت خود یعنی اپل و بلکبری برگزار کردند. مرور این رویداد تاریخی نه تنها یک نوستالژی جذاب از دوران طلایی رقابت سیستمعاملهای موبایل است، بلکه به خوبی نشان میدهد که چگونه غرور سازمانی و نادیده گرفتن واقعیتهای بازار میتواند بزرگترین غولهای فناوری دنیا را به مسیر اشتباه بکشاند.
در این مقاله قصد داریم با نگاهی عمیق به پشت صحنه این مراسم عجیب، ریشههای تصمیمگیری مدیران مایکروسافت در آن دوران را بررسی کنیم و ببینیم چرا ویندوز فون ۷ با وجود تمام تبلیغات پر سر و صدا نتوانست در برابر طوفان آیفون دوام بیاورد. آیا این حرکت یک شوخی داخلی و بیضرر برای افزایش روحیه کارکنان بود یا نشانهای از یک نابینایی استراتژیک در برابر قدرت در حال ظهور اپل و گوگل؟ با بررسی جزئیات این رژه تاریخی و پیامدهای سهمگین آن برای بخش موبایل مایکروسافت، به پاسخ این پرسشها خواهیم رسید.
فهرست مطالب
💡مختصر و مفید
در سپتامبر ۲۰۱۰، کارمندان مایکروسافت به مناسبت نهایی شدن سیستمعامل ویندوز فون ۷ رژهای نمادین برگزار کردند که در آن آیفون و بلکبری را در تابوت گذاشته و تشییع کردند. این اقدام نمادین و جاهطلبانه که با هدف نشان دادن مرگ رقبا انجام شد، به دلیل شکست سنگین ویندوز فون در سالهای بعد به یک طنز تاریخی تبدیل شد. تصاویر این مراسم به شکل طنزآمیزی توسط یک گوشی اندرویدی ثبت شده بود و این رویداد در نهایت به نمادی از غرور کاذب و شکست استراتژیک مایکروسافت تبدیل گردید.
پیشزمینه تاریخی؛ تلاش نافرجام مایکروسافت برای تسخیر بازار موبایل
برای درک بهتر فضای حاکم بر سال ۲۰۱۰، باید به چند سال قبل از آن بازگردیم؛ زمانی که بازار گوشیهای هوشمند هنوز در تسخیر غولهایی مانند نوکیا با سیستمعامل سیمبین (Symbian) و بلکبری با سیستمعامل امن خود بود. مایکروسافت با ویندوز موبایل (Windows Mobile) سهم کوچکی از بازار تجاری را در اختیار داشت، اما معرفی آیفون در سال ۲۰۰۷ توسط استیو جابز (Steve Jobs) و سپس ظهور سیستمعامل متنباز اندروید توسط گوگل، تمام معادلات را تغییر داد. مایکروسافت ناگهان متوجه شد که سیستمعامل قدیمیاش توان رقابت با رابطهای کاربری لمسی جدید را ندارد و به همین دلیل پروژه بازنویسی کامل سیستمعامل موبایل خود را کلید زد.
این پروژه جدید که در نهایت ویندوز فون ۷ نام گرفت، آخرین برگ برنده استیو بالمر (Steve Ballmer) برای بقا در دنیای پستپیسی (Post-PC) بود. مدیران ردموند معتقد بودند که طراحی متفاوت این سیستمعامل با کاشیهای زنده (Live Tiles) میتواند جانی تازه به بازار ببخشد و انحصار اپل را بشکند. این خوشبینی بیش از حد باعث ایجاد یک اتمسفر حماسی در داخل شرکت شد؛ اتمسفری که در آن شکست دادن آیفون نه یک هدف سخت، بلکه یک نتیجه حتمی و پیشپاافتاده تلقی میشد و همین موضوع مقدمات رژه معروف سپتامبر ۲۰۱۰ را فراهم کرد.
سپتامبر ۲۰۱۰؛ رژه مرگ آیفون در مقر مایکروسافت
ظاهراً مایکروسافت عادت به ادعاهایی دارد که با منطق سازگار نیستند؛ یادمان نمیرود که مثلاً چندی پیش مایکروسافت مرورگر اینترنت اکسپلورر (Internet Explorer) را از بعضی جهات از جمله امنیت، برتر از فایرفاکس معرفی کرده بود!
امروز، مایکروسافت تکمیل شدن سیستمعامل ویندوز فون ۷ را جشن گرفت و به همین مناسبت کارمندان این شرکت در مقر اصلی مایکروسافت در ردموند واشنگتن، رژه رفتند. این سیستمعامل ۱۱ اکتبر به صورت رسمی در نیویورک، معرفی خواهد شد.
رژه رفتن چیز بدی نیست، ولی آنها در این مراسم در یک نمایش سمبولیک آیفون و بلکبری را کفن کردند، در تابوت گذاشتند و نعشکشی کردند! ظاهراً مایکروسافتیها خیلی به موفقیت ویندوز فون هفت امید دارند. اما ما برای اظهار نظر باید تا زمان انتشار آن صبر کنیم.
کنایههای نافرجام؛ از کنایه به آیفون ۴ تا عکاسی با اندروید
این کار متعاقب اظهار نظر یکی از مقامات مایکروسافت به نام کوین ترنر (Kevin Turner) صورت گرفت که چندی پیش گفته بود: «به نظر میرسد که آیفون ۴، ویستای آنها باشد و من خیلی با این مسئله حال میکنم.»
اما جالب است بدانید عکسهای این مراسم که توسط یکی از کارمندان مایکروسافت به نام کارل جی (Carl J) گرفته شده و در فلیکر (Flickr) آپلود شده است، با گوشی اندرویدی Evo 4G گرفته شده است!
پیشنهاد میکنم به ویدیویی که از این مراسم تشییع جنازه کذایی گرفته شده است، نگاه کنید. در این ویدیو کارکنان مایکروسافت آهنگ معروف «تریلر» (Thriller) مایکل جکسون را بازسازی میکنند!
در این میان چیزی که جلب توجه میکند، نشاط و سرزندگی این کارمندان است که اصلاً با معیارهای ما تطبیق نمیکند. جای استیو بالمر واقعاً در این مراسم خالی بود تا به سبک همیشگی، با دیوانگی نام شرکتش را فریاد بزند!
منبع: تککرانچ
پیامدهای استراتژیک؛ چرا ویندوز فون به گورستان تاریخ پیوست؟
چند سال پس از این رژه شادمانه، واقعیت تلخ بازار خود را به مدیران مایکروسافت تحمیل کرد. ویندوز فون با وجود داشتن طراحی خلاقانه و سرعت مناسب، با دو مشکل بزرگ روبرو بود: کمبود شدید اپلیکیشنها (App Gap) و دیر ورود کردن به بازار رقابت. توسعهدهندگان تمایلی به نوشتن برنامه برای سیستمی که کاربر زیادی نداشت نشان نمیدادند و کاربران نیز به دلیل نبود برنامههای محبوب، به سراغ خرید این گوشیها نمیرفتند؛ این چرخه باطل در نهایت منجر به مرگ تدریجی ویندوز فون شد.
خرید ناموفق بخش موبایل نوکیا توسط مایکروسافت در سال ۲۰۱۳ نیز نتوانست این پلتفرم را نجات دهد. در نهایت، ساتیا نادلا (Satya Nadella) که در سال ۲۰۱۴ سکان هدایت مایکروسافت را به دست گرفت، متوجه این اشتباه استراتژیک شد و با پذیرش شکست، پروژه ویندوز فون را به طور کامل تعطیل کرد. طنز ماجرا اینجاست که امروزه مایکروسافت بخش عمدهای از خدمات و نرمافزارهای خود را برای اندروید و آیفون توسعه میدهد و عملاً به بقای پلتفرمهایی کمک میکند که روزی برای آنها مراسم تشییع جنازه برگزار کرده بود.
درسهای مدیریتی از شکست بزرگ مایکروسافت در بازار موبایل
داستان رژه مرگ آیفون در سال ۲۰۱۰ به عنوان یک مورد مطالعاتی برجسته در دانشگاههای مدیریت تدریس میشود. این رویداد نشان داد که تمرکز بر تخریب رقیب به جای بهبود مستمر محصول و گوش دادن به نیازهای واقعی مشتریان، تا چه حد میتواند آسیبرسان باشد. مایکروسافت در آن زمان به جای اینکه متوجه قدرت اکوسیستم اپل و زنجیره تامین آن شود، سعی کرد با نمایشهای تبلیغاتی اعتمادبهنفس کاذب خود را به نمایش بگذارد که در نهایت به ضرری چند میلیارد دلاری منجر شد.
علاوه بر این، حضور مخفیانه گوشیهای اندرویدی در جیب کارمندان خود مایکروسافت در همان روز مراسم، نشاندهنده یک شکاف عمیق بین تبلیغات رسمی شرکت و واقعیتهای کاربردی در زندگی روزمره بود. یادگیری از این اشتباهات باعث شد مایکروسافت در دوران مدرن، استراتژی خود را تغییر داده و به جای جنگهای سختافزاری و پلتفرمی، بر ارائه خدمات ابری و هوش مصنوعی متمرکز شود؛ تغییری که این شرکت را دوباره به یکی از ارزشمندترین کمپانیهای جهان تبدیل کرد.
جمعبندی نهایی
رویداد عجیب سپتامبر ۲۰۱۰ در مقر مایکروسافت، آینه تمامنمایی از غرور سازمانی و عدم درک صحیح از تغییرات شتابان دنیای فناوری بود. تلاش برای دفن نمادین آیفون و بلکبری، نهتنها مرگ رقبا را رقم نزد، بلکه به نمادی از شکست خود ویندوز فون تبدیل شد. امروز با نگاهی به گذشته درمییابیم که در دنیای تکنولوژی، هیچ شرکتی هرچند بزرگ و ثروتمند، از تغییرات بازار مصون نیست. مایکروسافت با پذیرش این شکست تاریخی و چرخش استراتژیک به سمت خدمات ابری و هوش مصنوعی توانست بقای خود را تضمین کند و نشان دهد که انعطافپذیری، بسیار ارزشمندتر از پافشاری بر اشتباهات گذشته است.
سوالات متداول
با بیش از ۲۰ سال نویسندگی «ترکیبی» مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.
باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!
مطالب مرتبط
واااااااای !!!! چه ایده ی جالبی ! واقعا اروپایی ها و به خصوص امریکایی ها در زمینه تبلیغات خیلی خیلی خلاقن ! خیلی خوب بود
اگه این عکس هارو یکی از کارمنداشون گرفته پس چرا پشت نوار زرده؟؟؟
بیچاره تر از همه مایکل خدابیامرز است که اینطور تریلرش را لوس کردند!
@ Senaps
dooste aziz, android 2.1 ke farsi support nemikone, hatta noskhe firm wire updated. age raahi dare plz let me k now
@ Alireza Majidi
Thank you for sharing new simple articles
سلام
به قول آقای دکتر این مراسم حالت شوخی و طنز داشته اما جالبه بعضی دوستان چقدر اونو جدی گرفتن و جالبتر اینکه چطور بزرگترین شرکت نرم افزاری دنیا رو به “زباله دانی تاریخ” فرستادند و معتقدند بزودی نابود میشه.
در سال 2009 حدود 91 درصد کامپیوترهایی که از اینترنت استفاده کردند دارای سیستم عامل ویندوز بودند. پس احتمالا تا مدتهای زیادی محصولات مایکروسافت درصد غالب بازار رو خواهند داشت. من این مطلب رو با یه جستجوی خیلی ساده (در wikipedia) پیدا کردم. کاش دوستان قبل از اظهارنظرهای اینطوری یه جستجوی کوچیک انجام بدن. به هر حال اینم بگم که مایکروسافت مال بابای من نیست و من هیچ تعصبی نسبت به اون ندارم.
ATR لابد htc hero هم جای آیفون رو گرفته :))
کلا یه بخش طنز لازمه
دوران ماکروسافت به پایان رسیده و همونطور که میدونید بخصوص آنهایی که درس سیستم عامل را بصورت تخصصی در دانشگاهها و یا خصوصی خواندن این مطلب را بخوبی درک میکنند که ویندوز فقط داره پول شهرتش را میخوره و اگر نه هیچ حرفی در مقابل سیستم عامل های unix,Linux و مکینتاش نداره. مدیریت فایل ویندوز را به جرات میتوان گفت که یکی از بدترین مدیرت فایل ها ست.
من که ترجیح میدم به جای سیستم عامل مضحک مک و 7 از لینوکس Slachware و به جای گوشی مزخرف اپل و بلکبری از HTC استفاده کنم که همین سیستم عامل لینوکس رو روش نصب کردم.
قابل توجه بعضی ها مه از وقتی اپل ایفون رو معرفی کرد تمام دنیا به تکاپو افتادن محصولی بسازن که حداقل یه ایفون برسه که هنوزم نتونستن
من خودم ایفون چهار خریدم
از لحاظ کیفیت تاچ و کنتراست بالایی که هیچ گوشی حتی گلگسی سامسونگ هم نتونسته مثل اونو بسازه
ظرافت و زیبایی
پشتیبانی قوی اپ استور
کیفیت ساخت و تکنولوژی بکار رفته درش
کدوم شرکت تونسته همچین گوشی بسازه؟
ماکروسافت فقط بلده هارتو پورت کنه(مثل…)
بگم؟
بگم؟
از کامتت بعضی دوستان خنده ام میگیره
همه میدونن دوران مایکروسافت به پایان رسیده
البته تو کشورهای جهان سومی مثل ایران لپ های سونی و سیستم عامل ویندوز هفت و مرورگر اکسپلورر طرفدار داره
این چیزها تو کشورهای اروپایی و امریکایی دیگه کارایی نداره
معمولا کسانی که از محصولات اپل انتقاد میکنن پول خریدش رو ندارن(اینو همه میدونن)
مایکروسافت در هیچ زمینه ای حرفی برای گفتن نداره
اکسپلورر جلوی فایر فاکس،بینگ جلوی گوگل،ویندوز سون جلوی مک و سیستم ویندوز فون هفت جلوی ایفون و اندرویید
تازه رقیب اپل گوگل شده
همه ی ما میدونیم که خیلی ها چشم دیدین موفقیت آیفون رو ندارند..(اینم روز ها هم اندورید)حتی توو این میون اندورید ها هم کل کل میکنن..اما کل کل اصلی برای کسی هست که هیشکی قبولش نداره..نه اندوریدی ها نه ایفونی ها!شاید این تنها وجه تشابه این دو گروه باشه که یه سرگرمی مشترکت دارند به اسم “ماکروسافت”– :
این جوری هم خودشونو از عقده خالی کردن و هم توجه رسانه ها رو جلب کردم. آخه اینا که سیاست تبلیغاتی جابز را ندارن . مجبورن از این کارا بکنن . مهم تر از همه یه جور رجز خونیه که ببینید مردم ما می خوایم روی اپلو کم کنیم …
حالا شاید توی این رقابت شکست هم بخورنا …
اینا بیشتر یه جور رویاست اونم برای مایکروسافت که فکر میکنه در همه زمینه ها برترینه که کاملا مشخصه نیست
من به عنوان یه طرفدار بلک بری و آیفون بیشتر به این مراسم خندیدم
ممنون
کلاً یکی از نشانههایی که قدرت بسیار بالای مایکروسافت رو نشون میده همینه که همه شرکتها برای شکست مایکروسافت تلاش میکنن و مایکروسافت به تنهایی برای شکست همه، اینکه در کنار آیفون بلکبری رو هم دفن کنه واقعاً عظمت مایکروسافت رو نشون میده.
مثل اینکه هرروز باید منتظر شاهکار جدیدی از مایکروسافت باشیم. اینکارشون یک نوع ضدتبلیغ برای خودشونه هرچند کاربرها کنجکاو میشن ببینن ویندوزموبایل چی هست اما ما از این اعتمادبنفسها زیاد دیدیم نمونش همون چیزی که فرمودید و هنوز هم در سایت مایکروسافت وجود داره:
http://2.gp/bmzu
ظاهراً این فقط یک مراسم خصوصی بوده. زیادی بزرگش نکنید. یک میهمانی شخصی که برای تفریح این کارا رو توش کردن همین!
بله! جدی نبوده، بیشتر حالت شوخی داشته ولی خوانندهها ظاهرا این را با تبلیغ رسمی مایکروسافت اشتباه گرفتن.
سلام دیروز سری زدم به وبلاگ “یک وحید” خیلی از وبلاگ”یک مهندس” تعریف کرده بود به آنجا سری زدم و پر بیراه نمی گفت این “یک وحید” .یادم افتاد سری به “یک فتحی” بزنم و حالش را جویا شوم .خوب بود شکر خدا و از وبلاگ “یک بلاگ” برایم گفت.خلاصه اینقد سراغ یک یک یک یک ها رفتیم که خودمان هم شدیم “یک شاغلام خسته”
مطمین باشید که آینده ی روشنی در انتظار ویندوز موبایل 7 هستش چون اولا اشتباه اندروید در بازار یابی و فرآیند طولانی تکمیل و دوما تکرار آیفون و دست و پا بسته بودن این سیستم عامل را ندارد
مایکروسافت کلا پروسه تبلیغاتش بیشتر به هوچیگری شبیه…..اما استاد تبلیغات اپله….
توی سیستم عامل ها یه زمان همینجور بود…IBM با OS/2اش خیلی دیر به صحنه آمد و هیچوقت نتونست درین عرصه به جائی برسه…یه مقاله خوب توی pcworld راجع به شباهت جریان سیستم عاملهای موبایلی وقضایای اون موقع هست ….
واقعن واسه مایکروسافت متاسفم که وقتی توی رقابت کم میاره به چنین رفتارهای سخیفی روی میاره
اصلا حرکت جالبی نبود، واقعا اپل محصولاتش دارای پایداری، سرعت هست و آیفون هم که تاچش فوق العاده است هرچند خودم اندرویدی هستم
به نظرم در مورد فایرفوکس هر چند مایکروسافت یکم غلو کرده اما زیاد هم بیراه نگفته. من خودم از زمان نسخه ی دو فایرفوکس کار میکنم. منتها نسخه ی 3 که ارائه شد یکی از ناپایدارترین نسخه ها بوده. چون مرتبا و به طور سریع براش آپدیت امنیتی و رفع باگ اومده. در مورد آپل هم همه میدونن که مردم دو دسته یا دوستش دارن یا ازش متنفرن. من خودم ازش متنفرم به نظرم در مورد محصولات آپل همیشه اغراق آمیز تعریف میشه .ایفون جدید هم که یه شکست مفتضحانه بوده.
من هیچ تخصصی در با آندروید یا اپل و یا وین7 ندارم که بخوام مقایسه کنم… چیزی که خیلی برام جذاب بود روحیه جمعی کارکنان مایکروسافت هستش… خب البته بالمر رئیس باشه کارکنان هم اینجوری میشن دیگه
موندم چی بگم
به نظر من اینده ی تلفن های همراه اندروید خواهد بود!سیتم عاملی خیلی زیبا و خوش دست و با برنامه های تاپ!!جالبه که نسخه ی 2.1 اون همانند ios داره کار میکنه اونم نسخه ی جدیدش و با توجه به اینکه ساپورت راحت فارسی رو داره و امکاناتش برا ما ایرونی ها بیشتره،من این گوشی ها رو بیشتر دوسیت دارم!ولی این اقدام ماکروسافت واقعا خنده دار بود چون من اوبنتو 8.10 رو به ویندوز 7 ترجیه میدم!
ضررکننده اصلی همیشه خریدار نهایی است که الان چند سالی است برای داشتن یک وسیله کامل و بدون عیب مدام در حال تعویض گوشی های خود است.
اصولا اشتباه همینه که مدام با تغییرات گوشی ها ما هم بخوایم تغییر گوشی بدیم حالا از مسئله گیک (!) که بگذریم به نظرم کمی صبر و حوصله داشتن بیشتر منفعت ما رو تامین خواهد کرد .
من حتی وقتی یک سیستم عامل جدید میاد ( برای pc) با وجود رایگان بودنش در ایران ، حداقل 6 ماه بعدش روی سیستم خودم نصبش میکنم باید منافع و مزایای یک وسیله مشخص بشه تا آدم بتونه نسبت بهش تصمیم درستی بگیره
جنای آقای مجیدی هنوز ویندوز فون 7 منتشر نشده شما میفرمائید :
” کم آوردن آیفون در مقابل ویندوز فون، یک ادعا و لاف گزاف است”
صحبت هائی نفرمائید که به درایت شما شک کنند، صبور باشید، هر چند که شخصا اصلا طرفدار مایکروسافت نیستم ولی اعتقاد دارم همانطور که ویندوز 7 ،مک او اس اپل رو به نوعی له کرد … پس میتونه ویندوز فون 7 هم حرفی برای گفتن داشته باشه.
بهرحال باید منتظر بود و با سخنان نسنجیده و پیش از موعد شائبه ای ایجاد نکرد.
حق با شماست. من متن پست را اندکی اصلاح کردم تا قضاوت پیش از موعد نکرده باشم. اما تا به اینجا که ونیدوز فون در مقابل اندرویید و سیستم عامل آیفون حرفی برای گفتن نداشته است. باید منتظر ماند.
این دیگه چه نوعشه؟!!!
فکر کنم اومدن مثل استیو جابز رفتار کنن ولی خوب عمل نکردند
عجب حرکت ضایعی. از یک شرکت معتبر و با سابقه مثل مایکروسافت بعیده که این جنگولک بازی ها رو در بیاره. یاد رجز خونی چاله میدونی افتادم