وب، سنگ کف رودخانه است

نویسنده مهمان مصطفی حاجی‌زاده: رقابت بین اپ‌های «بومی» (native) با وب یکی از بحث‌های داغ این روزها است. منظور از اپ‌های بومی هم برنامه‌هایی است که برای سیستم‌عامل‌هایی مثل iOS، آندروید و مک تولید می‌شود. این برنامه‌ها در چند سال گذشته آن قدر رونق گرفته‌اند و چنان موجی به راه انداخته‌اند که بسیاری آن را خطری برای وب می‌دانند و می‌گویند این برنامه‌ها جانشین‌هایی جدی برای وب یا دست کم بخش اعظمی از آن هستند.

مثلاً یک ماه پیش مدیرعامل مؤسسهٔ تحقیقاتی معتبر فارستر در یک سخنرانی گفت به زودی با رونق برنامه‌های بومی شاهد پایان وب خواهیم بود. یک نویسندهٔ تک‌کرانچ این پیش‌بینی را از این هم جلوتر برد و گفت اگر کسی موتوری برای جستجوی برنامه‌ها بنویسد، گوگل بعدی و موتور جستجوی عصر جدید خواهد بود. چند هفته پیش هم در همین سایت مطلبی در همین باره منتشر شد و نویسنده‌اش همین دیدگاه را توضیح داد.

اما آیا این پیش‌بینی‌ها واقعاً رخ خواهند داد؟ وب از رونق می‌افتد و برنامه‌های بومی جای آن را می‌گیرند؟

اصلاً بیایید بپرسیم چرا ممکن است چنین اتفاقی بیفتد و چرا بسیاری چنین پیش‌بینی‌هایی می‌کنند؟ چیزی که بیش از همه به این حرف‌ها دامن می‌زند رشد سریع و سرسام‌آور برنامه‌های بومی است. مثلاً الآن برای iOS بیش از نیم میلیون برنامه وجود دارد و این برنامه‌ها تا به حال بیش از ۱۸ میلیارد بار دانلود شده‌اند! (منبع) آندروید هم با ۴۰۰ هزار برنامه (منبع) و ۱۰ میلیارد دانلود (منبع) خیلی از قافله عقب نیست. خیلی از این برنامه‌ها کاربران را از رفتن به وبسایت‌های خود بی‌نیاز می‌کنند. مثلاً کسی که برنامهٔ توئیتر یا فیس‌بوک را نصب کند دیگر به خود این وبسایت‌ها سر نمی‌زند. منطق پشت بیشتر پیش‌بینی‌هایی که بالا گفتم همین است: هر برنامه‌ای که بر روی یک گوشی نصب می‌شود یک کاربر از یک وبسایت کم می‌شود، و این اتفاق با سرعتی دیوانه‌وار می‌افتاد، پس به زودی کاربری برای هیچ سایتی باقی نمی‌ماند!

اما همه چیز این طور دو دو تا چهار تا نخواهد بود. نیازها و کارهای کاربران تغییر می‌کند، وب بهتر می‌شود، و تولیدکنندگان برنامه‌ها گزینه‌های بیشتری خواهند داشت.

سرعت زیاد و قابلیت‌های فنی برنامه‌های بومی آشکارترین برتری آنها در حال حاضر نسبت به وب و برنامه‌های وبی است. اما این شکاف کمتر خواهد شد: امروز می‌شود برنامه‌های وبی‌ای نوشت که بدون اینترنت کار کنند، تقریباً به سرعت برنامه‌های بومی اجرا شوند، صدا و ویدئو پخش و ضبط کنند، انیمیشین‌های باکیفیت دوبعدی و سه‌بعدی داشته باشند، و حتی در موبایل با داشتن آیکون و حذف منوهای مرورگر شبیه یک برنامهٔ بومی به نظر برسند. این امکانات هر روز بهتر می‌شوند و امکانات بیشتری هم اضافه می‌شود. البته شرکت‌هایی مثل اپل و گوگل بدشان نمی‌آید همهٔ دنیا به سیستم‌های آن‌ها وابسته باشند و از استقلال برنامه‌های وبی خبری نباشد، اما عاقل‌تر از اینند که بخواهند با استانداردهای وب در بیفتند. مایکروسافت زمانی که قدرت بلامنازع و بی‌رقیب دنیای تکنولوژی بود این کار را کرد و شکست خورد: دیگر نه خبری از ActiveX هست، نه VBScript. به همین دلیل است که با هر به‌روزرسانی سیستم‌های عامل و مرورگرها پشتیبانی از این قابلیت‌ها بهتر می‌شوند.

مسائل دیگری هم هست که کفه‌های ترازو را متعادل‌تر خواهد کرد و از سنگینی به نفع برنامه‌های بومی خواهد کاست: سیستم توزیع و پرداخت برنامه‌های بومی انحصاری و در دست صاحبان اپ‌استورها است و این چیزی نیست که تولیدکنندگان برنامه برای همیشه با آن کنار بیایند. هزینه‌های مالی و انسانی نوشتن چندین برنامه برای چندین سیستم مختلف بسیار بیشتر از نوشتن یک برنامهٔ منعطف برای وب است. آزادی عمل در هنگام نوشتن برنامه‌های وبی هم بسیار بیشتر است،‌ هم از نظر فنی (برای انتخاب هر زبان و سیستمی) و هم از نظر محدودیت‌هایی که اپ‌استورها به برنامه‌ها اعمال می‌کنند.

به همین دلایل پیش‌بینی دنیایی که در آن برنامه‌های بومی وب را از سکه می‌اندازند قابل باور نیست. هستند کسانی که برعکس این را پیش‌بینی می‌کنند و می‌گویند برنامه‌های وبی برنامههای بومی را نابود می‌کنند. اما هر دوی این‌ها زیاده‌روی است. در چند سال آینده این دو در کنار هم خواهند بود و هر دو با هم رشد خواهند کرد. و به نظر من به مرور قدرت وب بیشتر و بیشتر خواهد شد.


از نویسنده مهمان «یک پزشک» -مصطفی حاجی‌زاده- ممنونم.

اما در قسمت دوم این پست، بهتر دیدم که در قالب یک جدول مقایسه‌ای بین برتری‌های و نقاط ضعف اپ‌های وبی و اپ‌های نیتیو انجام بدهم:

نظرات

  1. با سلام
    مقاله رو خوندم و به نظر من برنامه های بومی و وب در کنار هم رشد خواهند کرد و هر کدام نیازهای یکسری از کاربران رو رفع میکنند و احتمال اینکه یکی از اونها دیگری رو نابود کنه بسیار کمه
    این مساله بزودی با اومدن وب ۳ برای همگان بیشتر روشن میشه
    چندی پیش مقاله با عنوان “بعد از وب ۲.۰ چه چیز هایی بر روی اینترنت خواهند آمد؟” منتشر کردم که این موضوع رو به خوبی شرح میده
    http://anzalweb.ir/?p=4415
    موفق باشید

  2. ممنون به خاطر این مطلب خوب
    متاسفانه من نتونستم جدول رو ببینم به خاطر اینکه سایت شما در مرورگر تبلت و موبایل بطور پیش فرض روی تم موبایلی میره و گزینه ای نم برای غیرفعال کردن این حالت ارائه نمیده. این باعث میشه مطالب حاوی اینفوگراف یا جدول برای این گجتها قابل استفاده نباشه

  3. یک نکته دیگر هم قابل بحث هست. اینکه در اپ های محلی، کاربر با حجم زیادی اپ روبرو خواهد شد. برای مثال ممکن هست کاربر فقط هفته ای یک بار به نرم افزاری شبیه سیستم wolframalhpa احتیاج داشته باشه اما باید ای نرم افزار رو برای همیشه با خودش حمل کنه، علاوه بر فضایی که از حافظه اشغال خواهد کرد، یک آیتم هم به لیست اپ های نصب شده افزوده خواهد شد که مدیریت و پیدا کردن اپ ها باز ایجاد مشکل خواهد کرد. اپ های وبی به راحتی قابل نصب و حذف هستند و در بسیاری موارد حتی احتیاج به نصب نیست و سایت مربوطه (به طور مثال همان wolfram alpha) نیاز کاربر را آنی برطرف خواهد کرد. شکی نیست که در سالهای آینده اپ های محلی رشد خواهند داشت اما به نظر من، امکانات وب ۳ دنیای کاربران وب را تشکیل خواهد داد و محاسبات ابری (کلود کامپیوتینگ) بار محاسباتی را از پردازنده های همراه خواهد کاست. دهه آینده، دهه کلود خواهد بود، زمانی که حافظه ها از ابزارهای الکترونیکی کم و حذف خواهند شد اما کارایی بیشتری خواهند یافت.

  4. توی محیط بروزر دست دولوپر به خیلى جاهاى سیستم عامل نمىرسه نمى تونه از نوتیفاى و… استفاده کنه ولى توى اپها این مشکل نیست و این به تنهایى یه عامل بزرگ براى حذف مشاهده سایتها توى بروزرها می شه

  5. پاسخ: گزاره‌ها » لینک‌های هفته (۷4)
  6. سلام،
    میخواستم بدانم اپ هایی مثل فلیپ بورد یا زایت را میشود همانند انها موردی مشابه پیدا کرد که در پی سی یا مثلا افزونه ای برای کروم یا فایر فاکس اجرا شود، من علاقه به این دارم که از کارکرد این سبک اپ ها در نرم افزاری یا افزونه ای در لپ تاپ استفاده کنم ولی متاسفانه افزونه ای مثلا در کروم پیدا نکردم. لطف بفرمایید راهنمایی کنید.
    متشکر.

دیدگاه خود را با ما اشتراک بگذارید:

ایمیل شما نزد ما محفوظ است و از آن تنها برای پاسخگویی احتمالی استفاده می‌شود و در سایت درج نخواهد شد.
نوشتن نام و ایمیل ضروری است. اما لازم نیست که کادر نشانی وب‌سایت پر شود.
لطفا تنها در مورد همین نوشته اظهار نظر بفرمایید و اگر درخواست و فرمایش دیگری دارید، از طریق فرم تماس مطرح کنید.