شاهکارهای طراحی گرافیک؛ نگاهی به خلاقانه‌ترین روجلدهای مجلات در سال ۲۰۱۳

در دنیای امروز، با توجه به فراگیر شدن اینترنت، دسترسی مردم به مطالب رایگان وب‌سایت‌ها، خبرگزاری‌ها و اپلیکیشن‌های متنوع، رقابت نشریات کاغذی با این پدیده‌های نوظهور بسیار دشوار شده است. رسانه‌های دیجیتال با سرعت بالای خود در انتقال اخبار، بخش بزرگی از مخاطبان سنتی مطبوعات را به سمت خود کشانده‌اند و بقای رسانه‌های چاپی را به مخاطره انداخته‌اند. در این میان، سردبیران و مدیران هنری مجلات ناچارند به دنبال راه‌هایی فراتر از ارائه متن‌های ساده باشند تا ارزش مادی و معنوی خرید یک نسخه فیزیکی را برای مخاطب توجیه کنند.

این نشریات معتبر، مقالات طولانی و محتویات عمیقی دارند که نظر مخاطب خاص را جلب می‌کند. این مطالب ژرف را معمولا نمی‌شود در هر جایی پیدا کرد و کاغذی بودن نشریه هم باعث می‌شود حلقه مخاطبان خاص نشریه، سر فرصت بنشینند و مطالب را بخوانند. فراتر از محتوا، خلاقیت بصری و فیزیکی روی جلد مجلات به عنوان اولین نقطه تماس با خریدار، نقشی حیاتی در جلب توجه بازی می‌کند. در این مقاله قصد داریم خلاقانه‌ترین ایده‌های طراحی جلد مجلات جهان در سال ۲۰۱۳ را بررسی کنیم و ببینیم طراحان چگونه از فناوری، متریال‌های خاص و هنرهای تجسمی برای جان بخشیدن به کاغذ استفاده کردند.

چالش رسانه‌های کاغذی در عصر دیجیتال و اهمیت هویت بصری

صنعت چاپ و نشر سنتی در دهه‌های اخیر با بحران جدی مخاطب روبرو بوده است. با کاهش تیراژ روزنامه‌ها و مجلات، طراحان گرافیک و مدیران هنری به این نتیجه رسیدند که مجله نباید صرفاً حاملی برای متن باشد، بلکه باید به عنوان یک کالای فیزیکی لوکس یا هنری تعریف شود. خلق تجربه حسی از طریق لمس کاغذ با بافت‌های مختلف، بازی با نور روی جلدهای براق و متالیک، و حتی استفاده از برش‌های فیزیکی، کارهایی است که هیچ صفحه نمایش دیجیتالی قادر به شبیه‌سازی دقیق آن‌ها نیست. این رویکرد، مجله را از حالت یکبار مصرف خارج کرده و به یک اثر هنری کلکسیونی تبدیل می‌کند.

علاوه بر این، درگیر کردن حواس پنج‌گانه مخاطب باعث ماندگاری بیشتر نام برند در ذهن خریداران می‌شود. طراحی جلدی که نیاز به تعامل فیزیکی دارد، مانند باز کردن یک تاخوردگی خاص یا تماشای تغییرات رنگ با گرمای دست، پیوند عاطفی عمیقی میان خواننده و رسانه ایجاد می‌کند. سال ۲۰۱۳ نقطه عطفی در استفاده از این تکنیک‌های تجربی بود که مرزهای طراحی سنتی را جابجا کرد.

برترین و عجیب‌ترین روجلدهای مجلات در سال ۲۰۱۳

در دنیای امروز، با توجه به فراگیر شدن اینترنت، دسترسی مردم به مطالب رایگان وب‌سایت‌ها و خبرگزاری‌ها و اپلیکیشن‌های خوب، رقابت نشریات کاغذی با این پدیده‌های نو، بسیار دشوار شده است.

اما این نشریات، توانسته‌اند در بسیاری اوقات موقعیت و جایگاه خود را حفظ کنند.

این نشریات معتبر، مقالات طولانی و محتویات عمیقی دارند که نظر مخاطب خاص را جلب می‌کند. این مطالب ژرف را معمولا نمی‌شود در هر جایی پیدا کرد، کاغذی بودن نشریه هم باعث می‌شود، حلقه مخاطبان خاص نشریه، سر فرصت بنشینند و مطالب را بخوانند.

اما این همه کار نیست، نشریات باید بتوانند از نظر پوسته‌ای و رنگ و لعاب هم حرفی برای گفتن داشته باشند.

به همین منظور بسیاری از نشریات کاغذی، در این یک دهه صاحب وب‌سایت‌های پربازدید و اپلیکیشن‌های خوبی شده‌اند، اما آیا در مورد خود مجله کاغذی هم می‌شود، ابتکار و خلاقیت به خرج داد؟ مگر به جز چاپ عکس‌های جذاب و یک سری کارهای گرافیکی که دیگر از فرط تکرار و تقلید، عادی شده‌اند، کار خاص دیگری هم می‌شود انجام داد؟

پاسخ مثبت است!

ما در اینجا به شما ۱۳ نمونه را نشان می‌دهیم، تا ببینید صاحبان نشریات با چه مرارت‌ها و کارهای فوق‌العاده‌ای، روجلدهای شگفت‌انگیزی طراحی می‌کنند که اصلا نمی‌شود به سادگی از کنار آنها گذشت.

۱- استفاده از فناوری واقعیت افزوده در مجله Layar

یک تکنیک جالب برای چندرسانه‌ای کردن یک نشریه کاغذی، ایجاد پلی بین محتویات چاپ شده و محتواهای چندرسانه‌ای سایت مجله است.

برای این کار مجله لایر (Layar) ترتیبی داد تا خوانندگانش به سادگی با گرفتن گوشی موبایل در مقابل روجلد یکی از شماره‌هایش، یک ویدئو را بتوانند به صورت خودکار ببینند.

در اینجا هیچ جادوگری خاصی انجام نشده است، بلکه از فناوری واقعیت افزوده به صورت خاصی استفاده شده است.

ابتدا از فرد سخنران فیلمی گرفته شد، پشت‌زمینه او حال و هوا و بافتی شبیه روجلد اصلی داشت. حالا وقتی گوشی موبایل را جلوی روجلد بگیرید، اپلیکیشن بارکدخوان، به صورت خودکار شما را به سمت ویدئوی اصلی راهنمایی می‌کند.

چون ویدئو با روجلد مشابهت بصری دارد، چنین به نظر می‌رسد که روجلد، یکباره، جان گرفته است و بیرون زده است.

تصور نکنید که کارهایی مثل این، خیلی دشوار هستند، شما هم اگر صاحب یک نشریه کاغذی هستید، می‌توانید به سادگی با ایجاد برچسب‌های رنگی اطلاعاتی این کار را بکنید.

برای مثال اگر امکان چاپ عکس رنگی در یک مقاله ندارید، اگر دوست دارید خوانندگان را به وب‌سایت خاصی هدایت کنید یا اگر می‌خواهید نسخه مشروح یک مقاله را بخوانند، می‌توانید یکی از این برچسب‌ها را در مقاله خود چاپ کنید تا خوانندگان شما با موبایل یا تبلت، به وب‌سایت یا صفحه اینترنتی مورد نظر شما هدایت شوند. پس خواندن پست قدیمی یک پزشک درباره پرچسب‌های اطلاعاتی مایکروسافت را به همه شما توصیه می‌کنم.

۲- روجلد برش‌داده شده لیزری مجله طراحی گرافیک Novum

خب، از مجله‌ای که خودش مرجعی برای طراحان دنیاست، انتظار زیادی می‌رود، به همین خاطر آنها در شماره اکتبر سال ۲۰۱۳، ترتیبی دادند که روجلدی بسیار متفاوت داشته باشند، روجلدی که با دقت با لیزر برش داده شده بود!

۳- مجله Little White Lies و یک روجلد فلزی هولوگرافیک

وقتی موضوع اصلی یک شماره مجله شما، فیلم مرد پولادین (Man of Steel) باشد، آیا بهتر نیست که روجلد شما هم ظاهری فلزی داشته باشد؟!

مجله لیتل وایت لایز (Little White Lies) این کار را در سال ۲۰۱۳ انجام داد و روجلد چاپ شده این مجله یک روجلد فلزی هولوگرافیک بود!

۴- نشریه Modus و روجلدی که پای تخته‌سیاه با گچ درست شده باشد

موضوع اصلی یکی از شماره‌های مجله مودوس (Modus) آموزش و یادگیری بود، به همین خاطر برای پررنگ کردن و تأکید روی این مسئله، این ایده به ذهن تیم نشریه رسید که روجلد را به جای فتوشاپ و برنامه‌های ویرایشگر مشابه، به صورتی سنتی تهیه کنند. برای این کار آنها از یک شرکت طراحی بلژیکی کمک گرفتند، آنها هم با گچ کل روجلد را کشیدند و تحویل نشریه دادند!

۵- دسته گل مجله Print

مجله پرینت (Print) از دهه ۱۹۴۰ میلادی منتشر می‌شود. در یکی از شماره‌های سال ۲۰۱۳ که برای گرامیداشت ۲۰ طراح برتر دنیا مطالبی داشت، دسته گلی در روجلد مجله چاپ شده بود که وقتی به آن از زوایای مختلف نگاه می‌شد، به نظر می‌رسید که جان می‌گیرد و از مجله بیرون می‌زند!

۶- استفاده از توت فرنگی واقعی برای تهیه روجلد مجله Brain

ژاپنی‌ها استاد کارهای عجیب و غریب هستند. بله! من هم مثل شما وقتی این روجلد مجله را دیدم، چیز خاصی دستگیرم نشد اما وقتی ویدئوی مربوط به آن را دیدم، شگفت‌زده شدم! این روجلد با فتوشاپ تهیه نشده است، بلکه از هر نظر واقعی است.

یعنی تیم مجله برین (Brain) آمدند و اتاقی را خالی کردند، و تیتر مورد نظر را روی اتاق نقاشی کردند.

اما این نقاشی هم، یک نقاشی ساده نبود، چون رنگ استفاده شده یک رنگ طبیعی بود: رنگ توت‌فرنگی! آنها مقدار زیادی توت‌فرنگی برداشتند و له کردند و داخل دستگاه‌های افشانه گذاشتند و با استفاده از آن متن مورد نظر را روی دیوار نوشتند و سر آخر از صحنه عکس گرفتند!

۷- استفاده پویا از تایپوگرافی در مجله Rivista ایتالیا

این مجله در یکی از شماره‌های سال ۲۰۱۳ که ستاره‌های ایتالیایی NBA را معرفی می‌کرد، از تایپوگرافی به صورت پویا و زیبایی بهره برده بود.

۸- مجله Esquire و استفاده از فضاهای منفی

در شماره مخصوص فیلیپین مجله اسکوایر (Esquire) که در مورد طوفان هایان بود، برای القای حس تنش و بیم، روجلد به این صورت کار شده بود.

این روجلد ما را یاد شماره شاخص مجله نیویورکر در مورد حادثه ۱۱ سپتامبر هم می‌اندازد.

۹- روجلد به شکل نقشه و برش لیزری داده شده مجله کلمبوس

۱۰- روجلد مخصوص مجله نیوساینتیست

مقاله اصلی این مجله در یکی از شماره‌ها در مورد خواب و کارهای عجیبی بود که از ما در حین خواب سر می‌زند. طراحی خوبی برای این مقاله انجام شده بود، اما حیف بود که این طراحی خوب به خاطر فضای محدود روجلد محدود شود و روی آن عناوین مجله چاپ شود. به همین خاطر این فکر به صاحبان نشریه رسید که با یک طراحی مناسب کاری کنند که خریدار با ورق زدن، طراحی را در ابعاد بزرگ ببیند.

روجلد اصلی، نصفه و نیمه بود و قسمتی از صفحه زیرین را عیان می‌کرد، طوری که خریدار مشتاق می‌شد، بلافاصله مجله را ورق بزند، تا ببیند در زیر آن چه می‌بیند!

۱۱- استفاده از جوهر محوشونده برای تأکید تغییرات اقلیمی در نشریه بیزینس‌ویک

تغییرات اقلیمی باعث خواهند شد که به زودی جزیره کیریباتی (Kiribati) به زیر آب برود. دست‌اندرکاران مجله بیزینس‌ویک (Businessweek) به این فکر افتادند که برای تأکید بر این مسئله و توجه دادن خوانندگان به اهمیت تغییرات اقلیمی، از ترفند جالبی استفاده کنند: تیتری که به تدریج محو و ناپدید می‌شود!

۱۲- روجلد مجله Time Out Lisboa که در دو جهت کار شده بود

۱۳- استفاده از کفش‌های به جا مانده از دوندگان حادثه بمب‌گذاری بوستون برای ایجاد حس همدردی

یکی از بهترین روجلدهای سال ۲۰۱۳ را نشریه بوستون کار کرده بود، صاحبان نشریه کفش‌های به جامانده از دوندگان را پس از انفجار بمب در بوستون جمع کردند و آنها را به این شکل آرایش دادند تا یک قلب در وسط نمودار شود!

۱۴- پازل نشریه سینمایی ورایتی

روجلد نشریه ورایتی (Variety) به ظاهر ساده می‌آید:

اما در واقع این نشریه برای یکی از شماره‌های خود دست به ابتکار جالبی زده بود و به جای یک روجلد، چند روجلد طراحی و منتشر کرده بود. بعضی از صورت‌ها نصفه چاپ شده بود و خریداران و خوانندگان تنها وقتی که نشریه‌ها را کنار هم می‌چیدند، می‌توانستند کاور کامل را ببینند!

برای مشاهده جزئیات بیشتر این طرح‌ها می‌توانید به منبع اصلی در وب‌سایت یو د دیزاینر سر بزنید.

تحلیل روان‌شناسی و بازاریابی در طراحی جلدهای تعاملی

طراحی جلد مجلات فراتر از زیبایی‌شناسی محض، ارتباط مستقیمی با علوم اعصاب و بازاریابی حسی دارد. وقتی خریدار با جلدی مواجه می‌شود که نیازمند تعامل فیزیکی است، بخش‌های مربوط به تصمیم‌گیری حرکتی و پاداش در مغز او فعال می‌شوند. برای مثال، ایده‌ی هوشمندانه مجله بیزینس‌ویک در استفاده از جوهر محوشونده، حس تعلیق و کنجکاوی را به شدت تحریک می‌کند. مخاطب با لمس فیزیکی و تماشای محو شدن تدریجی حروف، متوجه عمق فاجعه غرق شدن یک جزیره در اثر تغییرات اقلیمی می‌شود؛ تجربه‌ای که با خواندن یک گزارش متنی خشک هرگز بازسازی نخواهد شد.

این تکنیک‌ها همچنین به شدت بر روی اشتراک‌گذاری‌های ویروسی در شبکه‌های اجتماعی تاثیرگذارند. در سال ۲۰۱۳، تصاویری از چیدمان پازلی مجله ورایتی یا ویدئوهای کارکرد واقعیت افزوده مجله لایر به سرعت در توییتر و فیس‌بوک دست به دست شدند. این امر نشان می‌دهد که خلاقیت روی کاغذ می‌تواند مرزهای رسانه فیزیکی را شکسته و به صورت دیجیتال نیز ترافیک و فروش بالایی برای نشریات به ارمغان آورد.

فناوری‌های نوین چاپ و متریال‌های غیرمعمول در خدمت هنر

توسعه ابزارهای صنعتی در دهه گذشته، دست طراحان گرافیک را برای استفاده از تکنولوژی‌های پیچیده چاپ باز گذاشته است. استفاده از برش لیزری در مجله نوووم یا کلمبوس، نیازمند محاسبات دقیق مهندسی کاغذ بود تا ساختار جلد در حین حمل‌ونقل و توزیع دچار پارگی نشود. این فرآیند صنعتی گران‌قیمت، ارزش افزوده فیزیکی به مجله می‌بخشد که خریدار تمایل دارد آن را به عنوان یک المان دکوراتیو در کتابخانه خود نگهداری کند. این دقیقاً همان نقطه‌ای است که نشریه از حالت یک رسانه خبری موقت به یک کالای کلکسیونی ارتقا می‌یابد.

از سوی دیگر، استفاده از متریال‌های فلزی هولوگرافیک و پوشش‌های UV موضعی در مجله لیتل وایت لایز، به خوبی نشان داد که چگونه بافت فیزیکی می‌تواند مستقیماً با تم اصلی محتوا (در اینجا فیلم مرد پولادین) همخوانی داشته باشد. در جهان امروز که صفحات نمایش تخت و بی‌روح موبایل‌ها همه‌جا را تسخیر کرده‌اند، این نوع از بافت‌های فیزیکی ملموس، تجربه‌ای نایاب و لوکس به شمار می‌روند که مخاطبان وفادار حاضرند برای تجربه آن هزینه‌های بیشتری پرداخت کنند.

پرسش‌های متداول

دکتر علیرضا مجیدی

پزشک، نویسنده و بنیان‌گذار وبلاگ «یک پزشک»

دکتر علیرضا مجیدی، نویسنده و بنیان‌گذار وبلاگ «یک پزشک».
با بیش از ۲۰ سال نویسندگی «ترکیبی» مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.
باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!

دربارهٔ علیرضا مجیدی در یک پزشک

مطالب مرتبط

هوش مصنوعی حتی به کمک طراحی روجلدهای نشریات ایرانی هم آمده – استفاده هفته‌نامه تجارت‌فردا

۱۵ لپ‌تاپ مناسب معماری و طراحی گرافیک در سال ۲۰۲۲

سفر به ستاره‌ها با گرافیک سوسیالیستی؛ نگاهی به هنر تبلیغاتی فضا در شوروی

نگاهی به ویژگی‌های جذاب کارت‌های گرافیک قدرتمند AMD RX 6000

نگاهی عمیق به سوپرکامپیوتر xAI Colossus؛ بزرگترین خوشه پردازشی جهان با ۱۰۰,۰۰۰ کارت گرافیک

مروری بر خلاقانه‌ترین و زیباترین طراحی‌های دنیای در سال 2016 – 2017 – سه ایرانی در بین برنده‌های…