ماده تاریک چیست؟

0

در آخرین سال‌های دهه ۲۰ میلادی هنگامی که یک اخترشناس هلندی به نام یان اورت کار اندازه‌گیری سرعت حرکت ستاره‌های اطراف خورشید را در کهکشان ما آغاز کرد، احتمالا تصور هم نمی‌کرد که تحقیقات او به یکی از مهم‌ترین معماهای فیزیک و کیهان‌شناسی منجر شود.

ماجرا از این قرار بود که اندازه گیری‌های چندین ساله یان اورت نشان دادند که سرعت حرکت ستاره‌های اطراف خورشید در کهکشان ما به حدی است که نمی‌توان آن را صرفا بر مبنای تأثیرات گرانشی ستاره‌ها و گازهای میان ستارهای این حوزه کهکشان توجیه کرد به عبارتی علاوه بر تمامی ماده شناخته شده در گستره کهکشان باید نوعی ماده ناشناخته و غیر قابل مشاهده نیز در فضای درون کهکشان ما وجود داشته باشد که به واسطه گرانش خود منجر به سرعت‌های غیر عادی حرکت ستاره‌ها در کهکشان شده باشد.

پان اورت در مقاله‌ای که در سال ۱۹۳۲ منتشر کرد این ماده عجیب و ناشناخته را اصطلاحا ماده تاریک نامید. تنها یک سال پس از این یافته مهم، یک اخترشناس دیگر به نام فریتز زوویکی با اندازه‌گیری سرعت حرکت کهکشان هادر خوشه‌های کهکشانی کشف کرد که گستره توزیع ماده تاریک صرفا به فضای درون کهکشان ما منحصر نمی‌شود بلکه در واقع تمامی کهکشان‌های جهان در درون این ماده ناپیدای اسرارآمیز شناورند.

امابه راستی ماهیت این ماده عجیب و نادیدنی چه بود؟

این سؤال همچنان ذهن اخترشناسان را به خود مشغول کرده بود تا اینکه در اواخر دهه ۶۰ میلادی کشف مهم دیگری به معمای ماده تاریک، ابعادبازهم گسترده‌تری بخشید.

تازه‌های سایت گلونی:
    لیزر هموروئید درمان بواسیر در کلینیک تخصصی هموروئید تهران

    در آن زمان دو اخترفیزیکدان آمریکایی به نامهای ورا روبین و کنت فورد ھنگامی که مشغول مطالعه روی سرعت چرخش کهکشان‌های مارپیچی بودند با پدیده شگفت‌انگیزی مواجه شدند. اندازه گیری‌های روبین و فورد نشان می‌دادند که کهکشان‌های مارپیچی با آن چنان سرعتی به دور خود در حال چرخشند که باید تاکنون از هم پاشیده می‌شدند.

    بنابراین قاعدتا باید هاله‌ای از ماده‌ای ناشناخته، تمامی این کهکشان‌ها را در بر گرفته باشد تا به کمک نیروی گرانشی خود مانع از هم پاشیدگی آن‌ها شده باشد. دقت بسیار بالای اندازه گیری‌های روبین و فوردعملا مهم‌ترین مدرک مبنی بر وجود ماده تاریک را در اختیار فیزیکدانهاگ ذاشت و بدین ترتیب پژوهش‌های گسترده‌ای برای شناخت ماهیت این ماده ناشناخته آغاز شد.

    اینک پس از چندین دهه تحقیق فشرده میدانیم که ماده تاریک ۸۵ درصد جرم کل جهان را تشکیل می‌دهد. این ماده اسرارآمیز هیچ نوع تابشی – چه در طیف مرئی و چه در طیف نامرئی – از خود گسیل یا جذب نمی‌کند و اخترفیزیکدان‌ها و کیهان‌شناسان تنها با استفاده از تأثیرات گرانشی آن روی ماده متعارف موجود در جهان به نحوه توزیع آن در پهنه کیهان پی برده‌اند.

    امروزه نظریات مختلف و متفاوتی برای تبیین ماهیت ماده تاریک مطرح است به عنوان مثال براساس برخی از نظریات موجود، ماده تاریک از ذراتی که هیچگونه برهم کنش قوی و الکترومغناطیسی با ذرات متعارف ماده ندارند تشکیل شده است. بر اساس یکی دیگر از نظریات مرتبط باماده تاریک، تأثیرات گرانشی که ما به این ماده نسبت می‌دهیم در واقع ماحصل گرانش کهکشان‌هایی است که در یک جهان موازی و نزدیک به جهان ما قرار گرفته‌اند. سرانجام نظریه دیگری نیز مطرح است که تأثیرات گرانشی نسبت داده شده به ماده تاریک را نتیجه تغییر قانون گرانش اینشتین در ابعاد کیهانی می‌داند.

    در نهایت باید گفت که امروزه با وجود چندین دهه تحقیق فشرده، ماهیت ماده تاریک جهان هنوز هم یکی از مهم‌ترین معماهای بی‌پاسخ در عرصه علم امروز بشر محسوب می‌شود.

       

    پستهای اخیر

    ۵ آیین درخشان که افراد بسیار موفق هر روز از آن‌ها پیروی می‌کنند

    اغلب اوقات، وقتی می‌خواهیم درباره بهره‌وری صحبت کنیم؛ صرفا عادت‌ها و نکات مجرد و مجزای از یکدیگر را بیان می‌کنیم؛ در حالی‌که بیشتر به یک سیستم نیاز داریم. افراد مثبت و موفق از چه برنامه‌ای استفاده می‌کنند؟ چه سیستمی از نظر علمی اجازه…

    یک مینی‌سریال عالی تازه: «میر» از «ایست‌تاون» با بازی کیت وینسلت و گای پیرس

    داخل یک سایت دانلود بود که در عکس‌های بندانگشتی مربوط به سریال‌های تازه، یک لحظه عکس کیت وینسلت را دیدم. خب، وقتی می‌بینی که کیت وینسلت با آن سابقه درخشان در بازیگری سینمایی، در سریالی شرکت کرده، نمی‌توانی از آن صرف‌نظر کنی. اسم…

    اپل سرویس پادکست اشتراکی راه‌اندازی کرد: گوش دادن بدون تبلیغات و دسترسی به محتواهای اختصاصی

    اپل سرویس اشتراکی پادکست پلاس را برای ارائه خدمات و مزایای بیشتر به کاربران راه‌اندازی کرد. مدت‌ها بود سرویس و اپلیکیشن Apple Podcast بدون تغییراتی به کار خود ادامه می‌داد و اینک اپل خبرهای خوبی برای کاربران این سرویس دارد. اپل در مراسم…

    اپل تی‌وی ۴K جدید معرفی شد: با تراشه A12 بیونیک و ریموت کاملا جدید

    اپل یک مدل جدید از محصول Apple TV 4K خود با تراشه ارتقایافته‌تر و برخی ویژگی‌های جدید معرفی کرد. اپل تی‌وی 4K جدید از تراشه آشنای A12 Bionic سود می‌برد تا تصاویر ویدئویی HDR را با نرخ فریم ریت بالاتر اجرا کند. به علاوه، تراشه جدید قدرتی…

    آیپد پرو جدید با پردازنده M1،نمایشگر حیرت‌انگیز مجهز به فناوری مینی LED و پشتیبانی از ۵G معرفی شد

    اپل امشب در مراسم Sprint Loaded از آیپد پرو پرچم‌دار جدید خود رونمایی کرد. آیپد پرو ۱۲.۹ اینچی جدید کاملا یک دستگاه ارتقایافته و مجهز به فناوری‌های جدید و پیشگام اپل از جمله پردازنده M1، پشتیبانی از 5G و فناوری نمایشگر مینی LED به همراه یک…

    اپل یک آی‌مک نازک با پردازنده M1 و رنگ‌بندی متنوع و جذاب معرفی کرد

    اپل امشب در مراسم بهار خود از یک مدل کامپیوتر iMac بازطراحی شده و باریک‌تر، پردازنده اپل سیلیون M1 و کیس‌های رنگی و بسیار متنوع رونمایی کرد. اپل می‌گوید این آی‌مک از ابتدا برای استفاده M1 طراحی شده است. آی‌مک جدید دارای نمایشگر ۲۴ اینچی…

    ارسال یک پاسخ

    آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.