آقای اسپاک، شخصیت تخیلی در مجموعه سفرهای ستارهای

آقای اسپاک، شخصیتی تخیلی در مجموعه سفرهای ستارهای است که در ایران با عنوان پیشتازان فضا شناخته میشود. آقای اسپاک محبوبترین شخصیت این مجموعه بوده که در مجموعههای تلویزیونی و فیلمهای نخست، لئونارد نیموی در نقش آن بازی کرد. ماجراهای سفرهای ستارهای در قرن بیست و چهارم میلادی رخ میدهند.
زمانی که زمین دست به اکتشاف فضازده، جزو فدراسیون سیارات متحداست و با برخی ساکنان سیارات دیگر رفت و آمد دارد که سیاره ولکان یکی از آن سیارات است. آقای اسپاک یک ولکان دورگه است. پدر او سارک اهل سیاره ولکان و سفیر این سیاره در فدراسیون سیارات متحد است و مادرش (آماندا) اهل زمین. اهالی سیاره ولکان از نظر ظاهری شبیه به انسانها هستند، اما گویا قلبشان در سمت راست بدنشان قرار دارد و گوشهایی کشیده دارند. خون آقای اسپاک سبز رنگ است. سبز بودن خون اهالی ولکان مربوط به عامل حملکننده اکسیژن میشد که به جای آهن، مس بود.
تفاوت اساسی اهالی ولکان با مردم زمین در نوع احساسات آنهاست. ولکان هامردمی هستند منطقی. در واقع ولکانها هیچوقت تحت تاثیر احساسات و عواطف قرار نمیگیرند و همیشه اعمال و رفتارشان نتیجه برآوردهای منطقی آنها از شرایط است. آقای اسپاک نمیتواند واکنشهای احساسی اطرفیان را درک کند و این مساله باعث به وجود آمدن ماجراهایی کمابیش طنز آلود میشود.
اسپاک در اغلب قسمتهای سری اصلی سفرهای ستارهای، مجموعه انیمیشن «سفرهای ستارهای» و دو قسمت از مجموعه «سفرهای ستارهای نسل بعدی» نقش آفرینی کرد. علاوه بر این در هشت فیلم از مجموع ۱۲ فیلم جهان سفرهای ستارهای حضور داشته است. در ابتدای فیلم «سفرهای ستارهای: فیلم سینمایی» متوجه میشویم اسپاک دیگر در خدمت ناوگان ستارهای نیست و برای تکمیل آیین ولکانی کولینار (حداعلی زدودن بقایای هر گونه احساس) به خانهاش برگشته است. در نهایت او این دوره را نیمه کاره رها میکند و به خدمت در سفینه انترپرایز باز میگردد. در فیلم بعدی، خشم خان، او کاترای خودش را (مجموعه تمام خاطرات و تجربیات) به مک کوی منتقل میکند و برای نجات سفینه وخدمهاش از دستان خان، خود را قربانی میکند فیلم بعدی با نام «در جست و جوی اسپاک» بر محور پویش دیگر خدمه سفینه در بازیابی بدن اسپاک میچرخد تا او را دوباره احیا کنند.
فیلم چهارم با نام سفر به خانه، دوباره اسپاک را بر پرده سینما به تصور میکشد که در حال سپری کردن دوران نقاهت ناشی از اثرات جانبی احیای دوباره است. لئونارد نیموی که تصمیم نداشت به گروه بازیگران فیلم دوم ملحق شود، پس از توافق با گروه سازنده مبنی بر اینکه مرگ اسپاک در صحنهای دراماتیک به تصویر کشیده شود، حاضر به همکاری با پروژه شد. با اینکه قرار بود مرگ اسپاک برگشت ناپذیر باشد، در حین برداشت این صحنه که سه روز طول کشید، نیموی خود چنان تحت تأثیر قرار گرفت که از سازندگان خواست تمهیدی برای بازگرداندن این شخصیت پیدا کنند! واکنش طرفداران بسیار عجیب بود، شرکت سازنده گمان میکرد طرفداران به خاطر مرگ اسپاک علیه کمپانی موضع بگیرند، اما طرفداران آن را ستودند و مرگ اسپاک را بسیار عالی و شورانگیر خواندند. راجرابرت، منتقد مشهور سینما در این باره نوشت: «اسپاک در سفرهای ستارهای ۲ تصمیمی گرفت که تنها از یک قهرمان، یک احمق، یا یک ولکان بر میآید. »





