امروز 12 مهر: سالگرد پرتاب ماهواره اسپوتنیک یک به فضا و شروع رسمی عصر فضا

0

امروز مصادف با سالگرد یک رویداد مهم در 64 سال پیش است.

ایدهٔ استفاده از موشک برای ارسال ماهواره به مدار زمین نخستین بار توسط کنستانتین تسیولکوفسکی -دانشمند روس- در سال ۱۹۰۳ ارائه شد. در این مقاله، تسیولکوفسکی علاوه بر تأکید بر اهمیت دانش موشکی برای سفرهای فضایی و پیشنهاد استفاده از ترکیب اکسیژن و هیدروژن به عنوان سوخت موشک، معادلات ریاضی مقدماتی را برای محاسبه سرعت لازم برای پرتاب ماهواره به مدار زمین ارائه داد.

کنستانتین تسیولکوفسکی
کنستانتین تسیولکوفسکی

اسپوتنیک یک، توپ فلزی ۸۳ کیلوگرمی بود که پهنای آن به ۵۸ سانتیمتر می‌رسید و چهار عدد آنتن مخابراتی به بدنهٔ آن متصل بودند و چیزی بیشتر از یک فرستند‌ه رادیویی ساده در آن تعبیه نشده بود.

اسپوتنیک یک راه زیادی تا رسیدن به آزمایشگاه مداری تیخانراووف، «جسم D» داشت؛ اما چه اتفاقی افتاده بود که برنامه باشکوه‌تر شوروی برای ورود به فضا از هدف اولیه خود منحرف شد؟

برنامه‌‌های توسعه‌ «جسم D» برای پرتاب در سال ۱۹۵۷ قربانی همان مشکلاتی شد که بار‌ها و بار‌ها در نخستین روز‌های برنامه‌ فضایی برای همه پیش می‌آمد: بوروکراسی اداری و سیاست.

به رغم شروعی امیدوارکننده و تأیید مستقیم راس حکومت شوروی، عدم تمایل دیگر مؤسسات برای همکاری با خواسته‌های اسرار‌آمیز 1-OKB سبب شد ساخت ماهواره از برنامه عقب بیفتد. برای مثال، واحد شیمی قرار بود سیلیکون با کیفیت بالا به 1-OKB تحویل دهد تا در ساخت سلول‌های خورشیدی جسم D مورد استفاده قرار بگیرد، اما این کار بار‌ها به تأخیر افتاد. با فرارسیدن سپتامبر ۱۹۵۶ مشخص شده بود که این پروژه به مشکل خورده است و میستیسلاو کیلدیش از کمیسیون پرواز‌های فضایی، این موضوع را در یکی از جلسات فرهنگستان علوم مطرح کرد.

سرگئی کارولوف متوجه این خطر شده بود که ایالات متحده اکنون می‌تواند در شرایطی به پرتاب فضایی دست یابد که ماهواره‌ شوروی هنوز در دست ساخت است، از این رو برخلاف خواسته‌های کیلدیش، توسعه‌ ماهواره‌ای به مراتب کوچک‌تر و سهل الوصول‌تر را آغاز کرد و آن را «پروسته یشی اسپوتنیک» (PS به معنی پروژه‌ی اسپوتنیک) یا «همدم» نامید.

اوایل سال ۱۹۵۷ بود که کارولوف از طرح جایگزین خود برای رهبر شوروی رونمایی کرد. این برنامه شامل دو نمونه‌ی کوچک PS و پوشش جدیدی بود که به جای کلاهک 7-R می‌نشست و ماهواره را در مسیر رسیدن به مدار، حفاظت می‌کرد. طرح جایگزین مورد تأیید قرار گرفت و در اواخر ژانویه به اولویت اصلی 1-OKB تبدیل شد. البته مشروط به این که موشک 7-R با موفقیت پرتاب شود.

در شرایطی که کار روی ماهواره‌های جدید PS شروع شده بود، فشار‌ها روی پروژه 7-R هم افزایش می‌یافت. در می‌۱۹۵۷ نخستین موشک 7-R به مجموعه پرتاب توراتام رسید اما نخستین پرتاب موشک در ۱۵ می‌۱۰۰ ثانیه پس از شلیک به شکست انجامید، زیرا یکی از موشک‌های تقویت‌کننده جانبی به خاطر نشت سوخت، آتش گرفت و منفجر شد.

تغییراتی در طراحی موشک انجام شد تا از حوادث مشابه پیشگیری شود، اما در آزمایش‌های دوم و سوم مشکلات دیگری بروز کرد. بالاخره در ۲۱ اوت موشک 7-R توانست تقریبا همه‌ مسیر را تا منطقه‌ی هدف در شبه جزیره دورافتاده کامچاتکا طی کند و شاید اگر کلاهک موشک از هم نمی‌پاشید، روی هدف فرود می‌آمد.

پرتاب دیگری در روز ۷ سپتامبر با نتیجه‌ مشابهی به پایان رسید. مشخص بود که هنوز کار‌های زیادی لازم است تا 7-R به موشک بالستیک قاره پیمای قابل اطمینانی تبدیل شود؛ اما از دید مهندسان، مراحل پایینی موشک به اندازه‌ی کافی اطمینان‌پذیر بود که بتوان پرتاب ماهواره را امتحان کرد.

شمارش معکوس برای پرتاب روز ۲۰ سپتامبر کمیسیون دولتی برای تأیید پرتاب، تشکیل جلسه داد و روز ۶ اکتبر را به عنوان تاریخ پرتاب تعیین کرد. خیلی زود، شایعاتی مطرح شد که قرار است در همان روز، مقاله‌ علمی آمریکایی مهمی با عنوان «ماهواره‌ای در مدار» در کنفرانس IGY که در واشینگتن برگزار می‌شود، ارائه شود. هرچند سازمان‌های اطلاعاتی شوروی مطمئن بودند که آمریکایی‌ها فقط برای یک پرتاب زیرمداری برنامه‌ریزی می‌کنند، کارولوف تمایلی نداشت که این فرصت تاریخی تکرار نشدنی را با چنین اختلاف ناچیزی از دست بدهد؛ در نهایت تصمیم بر این شد که پرتاب، ۲ روز زودتر انجام شود.

ساعت 10 و 28 دقیقه شامگاه ۴ اکتبر ۱۹۵۷ به وقت مسکو یک فروند موشک تغییر یافتهی 7-R که ماهواره‌ی 1-PS را در کلاهک خود حمل می‌کرد، موتور‌هایش را روشن کرد و به نرمی از سکوی پرتاب توراتام به آسمان برخاست. موشک بی‌هیچ نقصی پرواز کرد و ماهواره‌ی کوچک که اکنون اسپوتنیک ۱ نام گرفته بود، بدون هیچ مشکلی از مرحله‌ اصلی موشک جدا شد؛ اما زمانی که اسپوتنیک انتن‌هایش را گشود و شروع به ارسال پیام‌های رادیویی کرد، از برد گیرنده‌های رادیویی شوروی خارج شده بود. همه مجبور بودند تا گذر بعدی اسپوتنیک از آسمان شوروی، ۹۰ دقیقه نفس گیر را انتظار بکشند؛ اما در نهایت، جریان ثابتی از بیپ‌های رادیویی تأیید کرد که اسپوتنیک در مداری پایدار به دور زمین قرار گرفته که ارتفاع آن از سطح زمین بین ۲۱۵ کیلومتر و ۹۳۹ کیلومتر تغییر می‌کند.

عصر فضا آغاز شده بود…

اسپوتنیک با سرعتی برابر ۲۹٬۰۰۰ کیلومتر در ساعت مسیر مداری را می‌پیمود و و متوسط هر ۹۲ دقیقه یکبار ، یک مدار کامل را می‌پیمود. سیگنال‌های رادیویی این ماهواره که به صورت «بیپ بیپ» های متوالی با فرکانس ۲۰٫۰۰۵ و ۴۰٫۰۰۱ مگاهرتز به زمین مخابره می‌شدند، و توسط گیرنده‌های رادیویی در اقصی نقاط زمین از جمله رادیو آماتورها قابل دریافت بودند. ارسال پیام‌های رادیویی از ماهواره اسپوتنیک-۱ به مدت ۲۲ روز و تا خالی شدن باتری‌های آن ادامه داشت.

هرچند اسپوتنیک بسیار ساده به نظر می‌رسید، اما هر جنبه از نخستین ماهواره‌ بشر، هدفی علمی در خود نهفته بود. شکل توب مانند برای تسهیل محاسبات نیروی پسای جو به کار می‌آمد (همان نیروی مقاومت هوا که در نهایت باعث شد ۳ ماه بعد ماهواره به درون جو سقوط کند و بسوزد). ساختار کروی داخلی هم برای آزمایش ایده‌ای بود که در فضاپیمای تحت فشار بعدی مورد استفاده قرار گرفت.

منبع: کتاب دایره المعارف مصور فضانوردی (انتشارات سایان) – ویکی پدیا


اگر خواننده جدید سایت «یک پزشک»  هستید!
شما در حال خواندن سایت یک پزشک (یک پزشک دات کام) به نشانی اینترنتی www.1pezeshk.com هستید. سایتی با 18 سال سابقه که برخلاف اسمش سرشار از مطالب متنوع است!
ما را رها نکنید. بسیار ممنون می‌شویم اگر:
- سایت یک پزشک رو در مرورگر خود بوک‌مارک کنید.
-مشترک فید یا RSS یک پزشک شوید.
- شبکه‌های اجتماعی ما را دنبال کنید: صفحه تلگرام - صفحه اینستاگرام ما
- برای سفارش تبلیغات ایمیل alirezamajidi در جی میل یا تلگرام تماس بگیرید.
و دیگر مطالب ما را بخوانید. مثلا:

عکس‌های نوستالژیک: آدم‌های و تلویزیون‌هایشان در دوره اوج تلویزیون

دوره اوج شکوه تلویزیون کی بود؟ دست‌کم دوره اوج مونواوگ چه زمانی بود؟یک زمانی تلویزیون پیشرفته‌ترین وسیله ارتباطی ما با دنیای خارج بود. الان تلویزیون‌های هوشمند، گوشی و تبلت‌ها و لپ‌تاپ‌ها جای آن به اصطلاخ متکلم وحده را گرفته‌اند.…

چه کسی صفحه گرامافون را اختراع کرد؟

به رغم انقلاب مستمر رسانه‌ای، هنوز نام صفحه گرامافون که ۱۳۰ سال از عمرش می گذرد، از محبوبیت بسیاری برخوردار است.صفحه گرامافون نخستین وسیله‌ای بود که می توانست در دسترس همگان باشد و ابتدا در آلمان و بعد در آمریکا بسیار رواج یافت و امیل…

مجموعه‌ای از «توتورو»های دست‌ساز در ستایش نماد استودیو جیبلی

تعدادی «توتورو»ی شکم گرد نمادین در انیمه My Neighbor Totoro از استودیو جیبلی به عنوان بخشی از مجموعه وسیعی از مجموعه‌ جدید کلکسیونی است که به احترام این شرکت رویاساز ساخته شده.این مجموعه که توسط تیم‌هایی از صنعتگران همکار ناکاگاوا…

ایده‌های خوب و خلاقانه برای دکوراسیون و منظره‌سازی فضای بیرونی خانه‌های و مجتمع‌های مسکونی و اداری

آیا تا به حال به دنبال الهام گرفتن برای دکوراسیون و منظره‌سازی فضاهای بیرونی منزل خود بوده‌اید. آیا دوست داشته‌اید بتوانید به نوعی طبیعت را در فضاهای کوچک حیاط آپارتمان یا خانه ییلاقی خود ادغام کنید.در این صورت مجموعه این پست می‌تواند…

این عکس‌های تاریخی را پیش از این در کمتر جایی دیده‌اید

یک سرباز صربستانی در کنار پدرش که برای ملاقات او به خط مقدم نزدیک بلگراد آمده، خوابیده است. سال گرفتن شدن عکس، حدود 1914/1915یک نگهبان مرزی آلمان شرقی در صبحی که دیوار برلین سقوط کرد، گلی را از طریق شکافی در دیوار برلین هدیه می‌دهد،…

اگر نئاتدرتال‌ها بر انسان‌های به اصطلاح خردمند غلبه می‌کردند، شاید اینها ستاره‌های سینماهای آنها…

سوابق فسیلی نشان می‌دهد که نئاندرتال‌ها در حدود 40000 تا 30000 سال پیش از سوابق باستان‌شناسی ناپدید شدند، اگر در برخی مکان‌ها ممکن است تا حدود 28000 سال پیش  زنده مانده باشند.نئاندرتال‌ها گونه‌ای از انسان‌های باستانی بودند که تا زمان…
آگهی متنی در همه صفحات
دکتر فارمو / آموزش رانندگی با ماشین دنده اتومات / فروشگاه لوازم بهداشتی / آموزش زبان فرانسه / هایلند بیوتی / شیشه اتومبیل / کاهش وزن قطعی با اسلیو معده / دانلود ریمیکس های جدید /بهترین جراح اسلیو معده در تهران / درمان سرد مزاجی بانوان / قیمت گوسفند زنده / موتور فن کویل /کپسول پرگابالین / لیزر زگیل تناسلی /بهترین کلینیک کاشت مو مشهد /داروخانه آنلاین / بهترین سریال های ۲۰۲۴ / خرید دستگاه تصفیه آب / تجهیزات و وسایل دندانپزشکی /ثبت برند /خدمات پرداخت ارزی نوین پرداخت /جراح تیروئید / پزشکا /سریال ایرانی کول دانلود / مجتمع فنی تهران / دانلود فیلم دوبله فارسی /موتور فن کویل / نرم افزار حسابداری / مقاله بازار / شیشه اتومبیل /بهترین دکتر لیپوماتیک در تهران /کاشت مو / درمان طب / تجهیزات پزشکی /داروخانه اینترنتی آرتان /اشتراك دايت /فروشگاه لوازم بهداشتی /داروخانه تینا /سایت نوید /کلاه کاسکت /ساعت تبلیغاتی /تجهیزات پزشکی /بهترین سریال های ایرانی /کاشت مو /قیمت ساک پارچه ای /دانلود نرم افزار /

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.