نقد و بررسی فیلم بتمن 2022، ساخته مت ریوز: بتمن ابرقهرمان-کارآگاه – The Batman (2022)

بازیگران: رابرت پتینسون – زوئی کراویتز – پل دانو – کالین فارل – جفری رایت – جان تورتورو – اندی سرکیس

کارگردان: مت ریوز

از همان زمانی که مشخص شد مت ریوز فیلم بتمن جدید را خواهد ساخت، می‌توانستیم مطمئن باشیم بعد از پخش فیلم، علاقه‌مندان این شخصیت، به دو گروه تقسیم خواهند شد، آنهایی که خواهند گفت، همان سه‌گانه بتمن را ترجیح می‌دهد و ژرفای شخصیت بتمن نولان، آن دیالوگ‌های ناب و صحنه‌های ناب را دوست دارند و آنهایی که می‌گویند بتمن جدید به کاراکتر کامیکی نزدیک‌تر است و با این زاویه دید این بتمن را دوست دارند.

ما در بتمن 2022، ساخته مت ریوز با بروس وین/ بتمنی با بازی رابرت پتینسون، روبرو هستیم که تنها 2 سال که به نقابدار سیاهپوش مراقب گاتهام تبدیل شده.

در فیلم یک قاتل زنجیره‌ای به نام ریدلر با بازی پل دانو داریم که چهره‌های فاسد شهر را هدف قرار داده است. ستوان گوردون (جفری رایت) و زن گربه‌ای به نام سلینا کایل (زوئی کراویتز) شخصیت‌های اصلی دیگر فیلم هستند و بروس در این میان باید سرنخ‌ها را کشف کند و یک حمله تروریستی را متوقف کند، در حالی که همزمان با میراث خانواده‌اش دست و پنجه نرم می‌کند.

خودتان را جای مت ریوز که هم کارگردان و هم یکی از نویسندگان بتمن بوده، بگذارید. او برای دوباره‌نویسی شخصیت اسطوره‌ای و پاپ پتمن، کار مشکلی داشته است. خوشبختانه او به جای یک انقلاب و خلق دوباره بتمن تصمیم گرفته که شخصیت او را تنها تکامل بدهد. اینکه او بتمن را از آن لحن جدی دوران نولان بیرون آورده، به گمان من خلاقیت خوبی محسوب می‌شود. در اینجا بتمن تازه‌کار در اوج جوانی باید با تعهد و تردیدهای خود کنار بیاید.

بتمن اینجا سایه‌ای از ظاهر خون‌آشام Twilight را دارد. طیف رنگ صورت او شاید اندکی با آن نقش قدیمی تفاوت داشته باشد. ما این بتمن را در لباس فرم مشکی معروفش، عضلانی می‌بینیم. در حالی که به محض اینکه آن را درمی‌آورد، شک و تردید و ناامنی و ضعف او برای ما تداعی می‌شود. گویا مت ریوز می‌خواسته این تضاد و دوگانگی را به وضوح نشان بدهد.

رابرت پتینسون در نقش بروس وین/ بتمن، در هر دو حالت می‌خواهد چهره‌ای سنگی داشته باشد؛ اما در هر دو حال سرکوب خودخواسته‌ امیال در او هویدا است. چیزی که می‌تواند نشاندهنده تصمیم‌گیری‌اش برای اختیار کردن خودانضباطی افراطی باشد یا ناشی از تروماهای قبلی او.

هستند تماشاگرانی که صورت و فیزیک رابرت پتینسون را اصلا برای بتمن مناسب نمی‌دانند. در واقع آنها کریستین بیل را بتمن آرمانی می‌دانند. اما با تعریف مت ریوز، شاید هیچ بازیگری مناسب تر از پتینسون را نمی‌شد پیدا کرد.

زن گریه‌ای با بازی زوئی زوئه کراویتز، به باور من خوب از آب درآمده. نوعی کاریزما را در کردار او می‌بینیم و کاراکتر و فیزیک پرانحنای او یکی شیمی رابطه قوی با شخصیت بروس وین دارد.

واقعا دشوار است که کالین فارل را در نقش پنگوئن بشود تشخیص داد. به نظر می‌رسد که این کاراکتر تا حدی مصنوعی از آب درآمده و شاید هر بازیگر دیگری هم به غیر از کارل هم در همین سطح می‌توانست ظاهر بشود. به نظر می‌رسد که این شخصیت می‌خواسته به آل کاپون رابرت دنیرو شبیه شود.

اما کلید‌ی‌ترین نکته در فیلم بتمن این است که این فیلم یک فیلم کارآگاهی -ابرقهرمانی شده. ما با یک تریلر نسبتا فینچری روبرو هستیم. شاخص‌ترین نشانه ظاهری که نشان می‌دهد ریوز تعمدا می‌خواسته روی تقلیدش از فینچر تاکید کند، همان پیام‌های رمزی است که ریدلر از خود در صحنه‌های جرم به جا می‌گذاشت و ما را یاد زودیاک فینچر می‌انداخت. فیلم حتی گاهی ما را یاد عناصری از فیلم Seven هم می‌اندازد.

فیلم به جز این روی طناب باریک بین رئالیسم و و تخیل؛ محتاطانه در حال حرکت است.

نشانه‌‌های بصری لامپ‌های نئون و صحنه‌های بارندگی ما را یاد فیلم بلید رانر می‌اندازد. تاریکی، نماد بصری شاخص فیلم است. بیشتر حوادث فیلم در تاریکی رخ می‌دهد.

کارمین فالکون (جان تورتورو) یکی از مقامات فاسد شهر است. صدای گرفته این کاراکتر ما را یاد پدرخوانده می‌اندازد. من کیفیت ایفای این نقش خود را خوب اریابی کردم، به هر حال خیلی بهتر از نقش پنگوئن.

از حیث فناوری‌های بتمنی، لنز تماسی و صحنه‌های مرور سریع ویدئوهای گرفته شده توسط آن شاید چیزی متفاوتی نسبت به بتمن‌های دیگر بود. اما در این فیلم با بتمنی روبرو هستیم که یک موتورسیکلت نسبتا عادی دارد و بت‌موبیل او هم زیاد چیز شاخصی نیست، دست‌کم نسبت به بت‌موبیل‌های نولانی!

بتمن مت ریوز انسانی‌تر است. بتمن اینجا گاهی کاملا شکست‌پذیر می‌شود و باید ضرباتی را از اوباش ساده هم تحمل کند و در برخی صحنه‌ها تنها با چاشنی شانس می‌تواند جان سالم به در برد.

مانند فیلم جوکر، بتمن هم روی نابرابری اجتماعی و فساد تمرکز دارد. منتها غنای دیالوگی و واژگانی و صحنه‌های درام این بتمن به پای بتمن نولان نمی‌رسد.

همه فیلم را اگر بگردید یک دیالوگ سطح بالا مثل این دیالوگ‌های نولان را پیدا نمی‌کنید:

اندی سرکیس در نقش آلفرد، فقط یک شخصیت فرعی ساده شده. نمی‌شد توقع داشت که کسی به این سادگی‌ها بتواند جانشین مایکل کین شود!

پل دانو در نقش ریدلر ما را یاد فیلم «خون به پا خواهد شد» و نقش پل ساندی می‌اندازد، همانقدر چندش‌آور، همانقدر مرموز و ترسناک. به طوری که قبلا هم اشاره کردم، در شخصیت‌پردازی او از قاتل زنجیره‌ای دهه شصت میلادی آمریکا -زودیاک- الهام گرفته شده.

بنمن نولان آرمانی بود و یک ایدئولوژی را ارائه می‌داد. بتمن ریوز منطقی‌تر و ساده‌تر است. ما راحت‌تر یک مرد منزوی و آسیب‌دیده که جامعه به او به صورت یک مرد عجیب نگاه می‌کند و در عین حال می‌خواهد کمک‌حال شهر باشد، درک می‌کنیم. بتمن ریوز می‌داند که نمی‌تواند شهر را رستگار کند.

بتمن مت ریوز موسیقی هانس زیمر را ندارد، نماهای آن ابتدایی‌تر هستند، صحنه‌های اکشن آن شکوه بتمن نولان را ندارند، اما خوبی‌اش این است که بتمن ابرقهرمان – کارآگاه را خوب توانسته دربیاورد.

با دیدن سکانس انتهایی بتمن متوجه می‌شویم که این بتمن دنباله‌ای با حضور جوکری جدید خواهد داشت. جوکر مت ریوز، چطور از آب درخواهد آمد؟!

مطالب مرتبط

فیلم بتمن – خلاصه و نقد و بررسی – Batman (1989)

فیلم بتمن آغاز می‌کند | داستان و نقد Batman Begins (2005)

داستان فیلم بتمن – Batman 1989

نقد و بررسی فیلم پوکمون کارآگاه پیکاچو – Pokémon Detective Pikachu

زندگینامه کیانو ریوز هنرپیشه مشهور فیلم و بازیگر فیلم‌های ماتریکس و جان ویک

نقد و بررسی سریال کارآگاه حقیقی True Detective با بازی عالی متیو مک‌کوناهی در نقش راست کول