سلیمان حییم: نخستین فرهنگنویس معاصر ایران
سلیمان حییم فرهنگنویس معاصر ایران در ۱۳۰۴ ه ق در خانوادهای یهودی متولد شد. پدر او حییم اسحاق لحاف دوز دوره گرد بود که در شیراز متولد شده بود. مادر سلیمان حییم نیز در شیراز متولد شده بود اما در تهران ازدواج کردند و حاصل ازدواج آنها سلیمان حییم بود که در تهران متولد شد. سلیمان حییم تحصیلات ابتدایی خود را در مدارس سنتی آن دوره آغاز کرد. با تاسیس مدرسه مسیونرهای مسیحی در مدرسه نور ادامه تحصیل داد سپس در مدرسه آلیانس به یادگیری پرداخت. در ۱۳۲۶ ه ق (۱۹۰۶ م)وارد کالج آمریکاییها شد و از ۱۳۳۳ (۱۹۱۳م) در آن کالج به تدریس پرداخت.
او طی مدت فراگیری به زبان فرانسه، انگلیسی، عربی، فارسی و عبری مسلط شد. او عبری را نزد خاخام موره روحانی کلیمی فرا گرفت. در ۱۳۴۴ / ۱۹۳۳ به عنوان مترجم ملیسپو مستشار مالی آمریکایی در ایران به استخدام وزارت دارایی درآمد و شغل مترجمی را در شرکت ملی نفت ایران و انگلیس ادامه داد. او همزمان با تدریس در کالج آمریکاییها به تدوین فرهنگ نامه کوچک انگلیسی – فارسی دست زد که مورد اقبال مردم و وزیر فرهنگ و معارف وقت علی اصغر حکمت قرار گرفت. پس از آن به طور جدی این کار را ادامه داد و به عنوان نخستین فرهنگنویس ایران شناخته شد. در این کار جدیت و پشتکار بسیار نشان داد حتی برای پیدا کردن معانی صحیح واژهها به افرادی که صاحب مشاغل گوناگون بودند، رجوع میکرد. با آنکه سالها از چاپ فرهنگ نامه او میگذرد، هنوز کار او دارای اعتبار خاصی است. او فرهنگ فارسی- فرانسه و فرانسه به فارسی را در ۱۳۱۶ش تدوین کرد. فرهنگ انگلیسی _ فارسی را در ۱۳۲۰ ش و فارسی _ انگلیسی را در ۱۳۱۲ ش نوشت. همچنین او ضرب المثلهای فارسی به انگلیسی را در ۱۳۳۴ به پایان برد. از او فرهنگ عبری به فارسی نیز به جا ماند که به دلیل فوت او خودش نتوانست آن را چاپ کند که در ۱۹۶۶ در بیت المقدس به چاپ رسید. حییم علاوه بر فرهنگنویسی به هنر علاقه بسیار داشت و در موسیقی ایرانی به خصوص نواختن تار مهارت داشت. از او نمایشنامههایی به جا مانده است که مبنای آن داستانهای کتاب مقدس است. مانند یوسف و زلیخا. سلیمان حییم برای ادای دین به استاد خود خاخام موره که نزد او تعلیمات دینی و عبری را فراگرفته بود، صحبتهای استاد را در سه جلد کتاب به نامهای «دِرخ حییم»، «ید الیاهو» و «گِدوُلت مُردخای» به چاپ رساند.
مطالب مرتبط
