پژوهشهای MIT راز مورمور شدن وقتی تحت تاثیر موسیقی یا سخنرانی یا هر چیزی که حس زیباییشناسیمان را تحریک کند، آشکار کرد
آیا تاکنون از خود پرسیدهاید چرا یک قطعه موسیقی یا یک سخنرانی پرشور میتواند موهای بدنتان را سیخ کند؟ این پدیده که به مورمورهای زیباییشناختی معروف است، همواره برای دانشمندان و هنرمندان جذاب بوده است. تحقیقات اخیر نشان دادهاند که این مورمورها نه تنها تأثیرات احساسی دارند بلکه میتوانند به فهم بهتر مغز انسان و سلامت روانی کمک کنند.
بررسی علمی مورمورها شدنهای زیباییشناختی
تحقیقی که توسط پژوهشگران MIT Media Lab با همکاری دانشگاه بار-ایلان و موسسه مطالعات پیشرفته آگاهی انجام شد، به مکانیزمهای احساسی و فیزیولوژیکی روی مورمورهای زیباییشناختی متمرکز شده. در این تحقیق، برای بیش از 600 شرکتکننده با انواع فیلمها، آهنگها و سخنرانیها از پایگاه داده ChillsDB که بهعنوان منابع القای مورمور شناخته میشوند، پخش شد. نتایج نشان داد که شرکتکنندگانی که تجربه مورمور را گزارش دادند، شدت احساسی و خوشایندی بیشتری را نسبت به دیگران تجربه کردند.
نحوه انجام تحقیق
در این مطالعه، شرکتکنندگان ویدیوهای برتر از ChillsDB را مشاهده کردند که شامل محرکهای مختلفی در سه دسته موسیقی، فیلم و سخنرانی بودند. از شرکتکنندگان خواسته شد هرگاه که در طول ویدیو احساس مورمور کردند، دکمهای را فشار دهند. پس از مشاهده ویدیو، شرکتکنندگان تجربه خود را از نظر خوشایندی (valence) و شدت احساسی (arousal) در مقیاس پنجرتبهای ارزیابی کردند.
نتایج و یافتهها
نتایج نشان داد که کسانی که مورمور تجربه کرده بودند، میزان خوشایندی و شدت احساسی بسیار بیشتری را نسبت به دیگران گزارش دادند. این یافتهها نشان میدهد که تجربه مورمور شدن تأثیر قابل توجهی بر ارزیابی احساسی ما از محرکها دارد.
به بیان سادهتر، هنگامی که ما مورمور میشویم، پاسخ احساسی ما به آنچه تجربه میکنیم، شدیدتر و مثبتتر میشود. این پدیده اهمیت سیگنالهای درونی بدن (interoceptive signals) در شکلگیری ادراکات و فرآیندهای تصمیمگیری ما را برجسته میکند.
نقش دوپامین در مورمورهای زیباییشناختی
این مطالعه همچنین به نقش دوپامین، یک میانجی عصبی شیمیایی یا نوروترانسمیتر حیاتی برای احساسات پاداش و لذت، در تجربه مورمورهای زیباییشناختی را بررسی کرد. پژوهشگران دریافتند که فعالیت عصبی مرتبط با مورمور شباهتهایی با الگوهای مشاهده شده در حالات سرخوشی ناشی از برخی داروها دارد. این شامل نورونهای ناحیه تگمنتال شکمی (ventral tegmental area) میشود که به هیپوکامپ (hippocampus) سیمکشی عصبی دارند و نیز با غیرفعالسازی آمیگدال (amygdala)، کورتکس اوربیتوفرونتال (orbitofrontal cortex) و کورتکس پرهفرونتال ونترو-مدیال (ventromedial prefrontal cortex) که همه در پردازش احساسی نقش دارند، همبستگی دارد.
کاربردهای مورمورهای زیباییشناختی در محیط کار
فراتر از حوزه علوم اعصاب و سلامت روانی، نتایج این مطالعه به زندگی روزمره و حتی محیطهای کاری ما نیز قابل تعمیم است. تصور کنید اگر محیطهای کاری ما بتوانند بهطور منظم لحظات الهامبخشی ایجاد کنند که ما را مورمور کند. چنین تجربیاتی میتواند نحوه ادراک ما از کار و همکارانمان را تغییر دهد و به افزایش انگیزه و رضایت شغلی منجر شود.
در یک محیط اداری سنتی، ایجاد این لحظات ممکن است شامل سازماندهی سخنرانیهای الهامبخش، جلسات موسیقی یا حتی رویدادهای غافلگیرکننده باشد که یکنواختی روزمره را میشکنند. این تجربیات میتوانند حس جامعه و احساسات مشترک را تقویت کنند و روحیه کلی محیط کار را بهبود بخشند. با این حال، این چالش در دورکاری مهمتر میشود، جایی که ایجاد تجربیات خودجوش و غوطهکننده دشوارتر است.
برای تیمهای دورکار، استفاده از فناوری برای ایجاد رویدادهای مجازی که پاسخهای احساسی قوی را القا میکنند میتواند کلید باشد. فناوریهای واقعیت مجازی و افزوده (virtual reality and augmented reality)، راههای ممکن برای شبیهسازی تجربیات غوطهورانهای هستند که میتوانند مورمورها شدنهای زیباییشناختی را تحریک کنند. جلسات مجازی منظم، کارگاهها و نشستهای خلاقانه نیز میتوانند به حفظ حس ارتباط و درگیر بودن احساسی اعضای تیم کمک کنند.
مطالب مرتبط
