ارتباط مستقیم مواد شیمیایی ماندگار با تسریع روند پیری در مردان میان‌سال

۰۱

میراث ماندگار دهه ۴۰ میلادی در بدن انسان امروز

تحقیقات جدید نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض دو نوع خاص از مواد شیمیایی ماندگار می‌تواند پیری بیولوژیک را به‌ویژه در مردان میان‌سال تسریع کند. این مواد که با نام‌های اختصاری PFNA و PFOSA شناخته می‌شوند، تنها دو عضو از خانواده بزرگ هزاران ماده شیمیایی موسوم به PFAS هستند. این ترکیبات از دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ میلادی به طور گسترده در تولید بارانی‌ها، روکش مبلمان، ظروف نچسب، بسته‌بندی مواد غذایی و حتی فوم‌های آتش‌نشانی استفاده شده‌اند. ویژگی اصلی این مواد، دوام خیره‌کننده آن‌هاست؛ پیوند کربن و فلوئور در ساختار آن‌ها به قدری محکم است که پیش‌بینی می‌شود تجزیه آن‌ها در طبیعت تا هزار سال طول بکشد. همین پایداری بیش از حد، اکنون به یک بحران سلامتی تبدیل شده است، زیرا دانشمندان پیوسته پیوندهایی میان این مواد و پیامدهای منفی برای سلامتی انسان کشف می‌کنند.

۰۲

شکاف جنسیتی در تاثیرپذیری از سرعت پیری بیولوژیک و مواد شیمیایی ماندگار

پژوهشی که توسط محققان دانشگاه جیائو تونگ شانگهای انجام شده، پیوند معناداری بین پیری اپی‌ژنتیک سریع‌تر در مردان میان‌سال و جایگزین‌های جدیدتر این مواد کشف کرده است. جالب اینجاست که این اثر در زنان مشاهده نشده است. محققان حدس می‌زنند که مردان ممکن است به دلیل عوامل سبک زندگی مانند مصرف دخانیات، در معرض خطر بالاتری باشند، چرا که این عوامل می‌توانند اثرات مخرب آلاینده‌ها را تشدید کنند. میان‌سالی یک پنجره بیولوژیک حساس است که در آن بدن نسبت به استرس‌های مرتبط با سن آسیب‌پذیرتر می‌شود. این موضوع توضیح می‌دهد که چرا این گروه سنی واکنش شدیدتری به تماس‌های شیمیایی نشان می‌دهند. اگرچه این تحقیق رابطه مستقیم علت و معلولی را به طور قطعی اثبات نمی‌کند، اما غلظت بالای این مواد در خون ۹۵ درصد از شرکت‌کنندگان، زنگ خطر را به صدا درآورده است.

۰۳

چالش جایگزین‌های جدید و ساعت‌های اپی‌ژنتیک

دنیای صنعت با ایجاد تغییرات جزئی در ساختار مولکولی، همواره سعی کرده است محدودیت‌های قانونی را دور بزند و نسخه‌های جدیدی از PFAS را روانه بازار کند. در حال حاضر بیش از ۱۲ هزار واریانت از این مواد در بازار وجود دارد که لزوماً ایمن‌تر از نسخه‌های قدیمی نیستند. محققان در این تحقیق از ۱۲ ساعت اپی‌ژنتیک برای سنجش سن بیولوژیک استفاده کردند. این ساعت‌ها به جای اندازه‌گیری طول تلومر، میزان متیلاسیون DNA را بررسی می‌کنند که شاخص دقیق‌تری برای تعیین سن واقعی سلول‌هاست. یافته‌ها نشان داد که برخی از جایگزین‌های به‌ظاهر کم‌خطر، در واقع تهدیدی جدی برای محیط زیست و سلامت فردی هستند. برای کاهش ریسک، توصیه می‌شود مصرف غذاهای بسته‌بندی شده محدود شود و از گرم کردن ظروف فست‌فود در مایکروویو جداً خودداری گردد تا نفوذ این مواد به بدن به حداقل برسد.

۰۴

تحلیل تکمیلی: فراتر از آزمایشگاه و در عمق زندگی

ارتباط میان سرعت پیری بیولوژیک و مواد شیمیایی ماندگار تنها یک بحث آزمایشگاهی نیست، بلکه به معنای کاهش کیفیت زندگی در دوران بازنشستگی و افزایش بار بیماری‌های مزمن بر دوش جامعه است. جالب است بدانید که این ترکیبات به دلیل تمایل به تجمع در بافت‌های چربی، می‌توانند سال‌ها در بدن باقی بمانند و مانند یک بمب ساعتی عمل کنند. در حواشی این پژوهش‌ها مشخص شده که حتی نوزادان نیز ممکن است از طریق جفت در معرض این مواد قرار گیرند. همچنین، سوءبرداشت رایجی وجود دارد که گمان می‌رود شستن ظروف نچسب یا استفاده از فیلترهای معمولی آب می‌تواند این خطر را کاملاً رفع کند؛ در حالی که بسیاری از این مواد در ابعاد نانومتری هستند و به سادگی از سدهای دفاعی عبور می‌کنند. بررسی‌های تاریخی نشان می‌دهد که شرکت‌های شیمیایی بزرگ از دهه‌ها پیش نسبت به سمی بودن این مواد آگاه بوده‌اند، اما سودآوری تجاری مانع از شفاف‌سازی شد. امروزه، پیوند این مواد با افت سیستم ایمنی و اختلالات هورمونی نیز در حال بررسی است که نشان‌دهنده ابعاد گسترده این فاجعه خاموش است.

منبع

جمع‌بندی نهایی

مواجهه با مواد شیمیایی ماندگار حقیقتی گریزناپذیر در جهان مدرن است، اما آگاهی از تاثیر پیوند سرعت پیری بیولوژیک و مواد شیمیایی ماندگار، قدرت انتخاب را به ما بازمی‌گرداند. تحقیقات نشان داد که مردان میان‌سال در خط مقدم آسیب‌های اپی‌ژنتیک قرار دارند و مواد جایگزین صنعتی لزوماً به معنای امنیت بیشتر نیستند. برای حفاظت از سرمایه جوانی و سلامت سلولی، بازگشت به سبک زندگی ساده‌تر و کاهش تکیه بر محصولات پلاستیکی و نچسب، یک ضرورت بیولوژیک است. اگرچه این ذرات در محیط زیست باقی می‌مانند، اما با تغییر عادات روزانه می‌توانیم از پیشروی سریع ساعت بیولوژیک بدن جلوگیری کنیم و حیاتی باکیفیت‌تر را برای سال‌های آتی رقم بزنیم.