مردی که دو بار کیبورد موبایل را متحول کرد؛ داستان کلیف کوشلر و انقلاب تایپ سریع

انسان امروزی بخش عمده‌ای از ارتباطات روزمره‌ی خود را از طریق فشردن کلیدهای مجازی روی صفحه‌ی نمایشگرهای لمسی انجام می‌دهد. اما تعداد کمی از ما می‌دانیم که این راحتی بی‌حدومرز در نوشتن پیام‌های کوتاه و ایمیل‌ها، مدیون ذهن خلاق مردی است که مسیر زندگی‌اش با جست‌وجوی راهی برای گفتگو با دلفین‌ها آغاز شد. در این مقاله می‌خواهیم داستان شگفت‌انگیز کلیف کوشلر (Cliff Kushler) را بررسی کنیم و ببینیم او چگونه توانست با ابداع دو فناوری انقلابی، یعنی سیستم پیش‌بینی کلمات T9 و کیبورد کشیدنی Swype، شیوه‌ی تعامل ما با گجت‌های هوشمند را برای همیشه تغییر دهد.

فهرست مطالب

رویای گفتگو با دلفین‌ها و آغاز مسیر علمی

کلیف کوشلر در جوانی ذهنی فراتر از مرزهای معمول زمانه‌ی خود داشت و همواره به دنبال کشف هوش غیرانسانی روی زمین بود. او که روزگاری با سگ و گیتارش سوار بر خودرو جاده‌های آمریکا را زیر پا می‌گذاشت، به دنبال دانشمندی بود که بتواند نرم‌افزاری برای برقراری ارتباط صوتی و بصری با دلفین‌ها بنویسد. کوشلر اعتقاد داشت که برای یافتن موجودات هوشمند نیازی به جست‌وجوی آسمان‌ها و انتظار برای موجودات فضایی نیست، بلکه اقیانوس‌های زمین خانه‌ی جاندارانی با سطوح بالایی از هشیاری هستند که باید زبان آن‌ها را رمزگشایی کرد.

این اشتیاق وصف‌ناپذیر سرانجام او را به این نتیجه رساند که برای تحقق رویای بزرگش، خودش باید آستین‌ها را بالا بزند و علوم کامپیوتر را فرا بگیرد. او وارد دانشگاه شد و پس از گذراندن اولین دوره‌های برنامه‌نویسی در ایالت میشیگان، به گروه تحقیقاتی برجسته‌ای ملحق شد که روی پروژه‌های تعاملی با پستانداران دریایی کار می‌کردند. این گام نخست، شالوده‌ی تفکر او را در زمینه‌ی تبدیل سیگنال‌های پیچیده به داده‌های قابل فهم برای ماشین پایه‌گذاری کرد.

کلیف کوشلر مخترع کیبوردهای انقلابی موبایل

سفر به ژاپن و تمرکز بر توان‌بخشی فناورانه

مسیر زندگی کوشلر پس از سفری طولانی به شرق آسیا و اقامت در توکیو وارد مرحله‌ی جدیدی شد که جهت فکری او را تغییر داد. او در ژاپن نه‌تنها توانست زبان دشوار ژاپنی را به شکل روان یاد بگیرد، بلکه تحصیلات خود را در مقطع عالی علوم کامپیوتر به پایان رساند. تمرکز اصلی پروژه‌های تحقیقاتی او در این دوران، یافتن راه‌حل‌های فناورانه برای بهبود کیفیت زندگی و ارتباطات افراد دارای معلولیت‌های شدید حرکتی و گفتاری بود.

کوشلر تلاش می‌کرد سیستم‌هایی طراحی کند که به افراد فلج یا کسانی که توان تکلم نداشتند، اجازه دهد با کمترین تلاش فیزیکی جملات خود را بسازند. او روی سیستمی کار می‌کرد که از طریق پایش حرکات چشم یا فشردن تعداد محدودی دکمه، کلمات را روی نمایشگر ظاهر می‌کرد. این تحقیقات انسانی و پزشکی، زمینه‌ساز خلق الگوریتم‌های پیشرفته‌ای شد که بعدها در ساده‌سازی تایپ با تلفن‌های همراه نقش کلیدی ایفا کردند.

تولد سیستم انقلابی T9 در دهه‌ی نود میلادی

در اواسط دهه‌ی نود میلادی، گوشی‌های موبایل به مرور همه‌گیر می‌شدند اما تایپ کردن با دکمه‌های عددی کوچک آن‌ها عذابی الیم بود. کوشلر با همکاری مارتین کینگ و دیل گروور، با الهام از سیستم‌های کمکی معلولان، کیبورد انقلابی T9 را طراحی کردند. نام این سیستم مخفف عبارت تایپ روی ۹ کلید بود و به کاربر اجازه می‌داد بدون نیاز به فشردن مکرر یک دکمه برای رسیدن به حروف خاص، تنها یک‌بار هر کلید را فشار دهد.

در سیستم سنتی برای تایپ یک کلمه‌ی ساده باید ده‌ها بار دکمه‌ها را به صورت متوالی می‌فشردید تا حروف درست انتخاب شوند. اما الگوریتم هوشمند T9 با تطبیق دادن ترتیب فشرده شدن کلیدها با یک لغت‌نامه‌ی داخلی، کلمه‌ی مورد نظر کاربر را حدس می‌زد. این نوآوری بزرگ سرعت پیام‌نویسی را چند برابر کرد و انقلابی بزرگ در ارسال پیامک در سراسر جهان به راه انداخت.

چالش‌های پذیرش فناوری و همکاری با سامسونگ

با وجود کارآمدی بالای سیستم T9، شرکت‌های بزرگ تولیدکننده‌ی تلفن همراه در ابتدا تمایل چندانی به استفاده از این فناوری جدید نشان نمی‌دادند. کیبورد اولیه هنوز با استانداردهای سخت‌گیرانه‌ی صنعت موبایل سازگار نبود و جلب اعتماد مدیران سنتی کار دشواری به نظر می‌رسید. کوشلر و همکارانش در شرکت خود مجبور بودند ساعت‌ها مزایای اقتصادی و کاربردی این سیستم را برای سرمایه‌گذاران تشریح کنند.

سرانجام غول فناوری کره‌ای یعنی سامسونگ پتانسیل بالای این ابداع را درک کرد و اولین شرکتی شد که با بستن قراردادی بزرگ، T9 را روی گوشی‌های خود آورد. پس از این موفقیت، شرکت‌های مخابراتی نیز دریافتند که آسان‌تر شدن تایپ به معنای ارسال پیامک‌های بیشتر و در نتیجه سودآوری کلان برای آن‌هاست. بدین ترتیب، این کیبورد ظرف مدت کوتاهی به استاندارد طلایی صنعت تلفن همراه در جهان تبدیل شد.

دوران انتقال مالکیت و واگذاری به شرکت AOL

موفقیت چشمگیر شرکت تحت مدیریت کوشلر توجه غول‌های اینترنتی آن دوران را جلب کرد و در نهایت شرکت بزرگ آمریکا آنلاین (AOL) در سال ۱۹۹۹ اقدام به خرید امتیاز این فناوری کرد. کوشلر پس از این واگذاری، تلاش کرد مدیران جدید را متقاعد کند تا بخشی از این سرمایه‌ی عظیم را به توسعه‌ی ابزارهای ارتباطی برای ناشنوایان اختصاص دهند. با این حال، جهت‌گیری‌های تجاری آمریکا آنلاین با رویاهای انسانی و خیرخواهانه‌ی کوشلر همخوانی نداشت.

بی‌توجهی مدیران این هلدینگ بزرگ به پروژه‌های توان‌بخشی، در نهایت منجر به جدایی کوشلر از این مجموعه شد تا او بتواند به‌صورت مستقل روی ایده‌های نوین کار کند. چند سال بعد، امتیاز این فناوری مجدداً دست‌به‌دست شد و با مبالغ نجومی به شرکت‌های دیگر فروخته شد. این جابجایی‌ها نشان داد که ارزش واقعی کار کوشلر فراتر از زمان خود بوده و بازار تشنه‌ی ابداعات بعدی اوست.

تولد ایده‌ی کیبورد Swype با ظهور صفحات لمسی

با ورود به دهه‌ی ۲۰۰۰ و معرفی اولین نمونه‌های دستیارهای دیجیتال شخصی و گوشی‌های لمسی با قلم استایلوس، کوشلر فرصت جدیدی برای تحول دوباره یافت. دستگاه‌های اولیه‌ی شرکت اچ‌پی در آن زمان بسیار محبوب بودند اما تایپ با قلم روی دکمه‌های ریز کیبورد مجازی کار طاقت‌فرسایی بود. در این مرحله بود که جرقه‌ی درخشان خلق کیبورد Swype در ذهن خلاق کوشلر زده شد تا باری دیگر الگوی تایپ را دگرگون کند.

کوشلر متوجه شد که برداشتن مکرر انگشت یا قلم از روی صفحه و کوبیدن مجدد آن روی حروف، حرکتی زائد و خسته‌کننده است. او ایده‌ی کشیدن مداوم انگشت روی حروف را مطرح کرد؛ روشی که در آن کاربر بدون قطع تماس با نمایشگر، از حرفی به حرف دیگر می‌لغزید. این سیستم نوین نه‌تنها سرعت را بالا می‌برد، بلکه خستگی فیزیکی ناشی از تایپ طولانی‌مدت را به حداقل ممکن کاهش می‌داد.

معرفی کیبورد لمسی سوایپ برای تایپ سریع

مکانیسم کارکرد کیبورد سوایپ و سرعت بی‌نظیر آن

مکانیسم عملکرد Swype بر پایه‌ی تحلیل مسیر حرکت انگشت روی کیبورد و تطبیق الگوی حرکتی با الگوهای هندسی کلمات طراحی شده بود. این نرم‌افزار حتی اگر کاربر با دقت پایینی انگشت خود را روی حروف حرکت می‌داد، می‌توانست کلمه‌ی مورد نظر را با خطای بسیار کمی حدس بزند. سرعت و روانی تایپ با این روش به قدری بالا بود که رکوردهای جدیدی در کتاب گینس ثبت شد.

اولین شرکتی که ارزش تجاری این ابداع جدید را دریافت، باز هم سامسونگ بود که آن را روی سیستم‌عامل‌های اولیه خود به کار گرفت. به‌مرور زمان، این کیبورد به یکی از ابزارهای پیش‌فرض و محبوب برای میلیون‌ها کاربر تبدیل شد که نمی‌خواستند زمان خود را هدر دهند. کارایی فوق‌العاده‌ی این متد سبب شد تا کاربران سبک جدیدی از نوشتن بدون صدا و سریع را در زندگی روزمره‌ی خود تجربه کنند.

ورود به دنیای اندروید و توجه ویژه‌ی اپل

پس از گذشت دوران آزمایشی طولانی، کیبورد محبوب Swype سرانجام به فروشگاه گوگل پلی راه یافت و با استقبال میلیونی کاربران مواجه شد. در ابتدا شرکت اپل تمایل داشت کل امتیاز این فناوری را به مالکیت خود درآورد تا آن را به صورت انحصاری عرضه کند. اما با تغییرات اساسی در سیاست‌های این سیستم‌عامل و معرفی نسخه‌های جدیدتر، امکان نصب کیبوردهای جانبی فراهم شد.

این تغییر رویکرد به کاربران آیفون و آیپد نیز اجازه داد تا همانند کاربران اندروید از لذت تایپ کشیدنی بهره‌مند شوند. اگرچه این اپلیکیشن در پلتفرم‌های مختلف به‌صورت غیررایگان عرضه می‌شد، اما ارزش خرید بالایی برای کاربران حرفه‌ای داشت. این فناوری به‌مرور به زبان‌های مختلف جهان ترجمه شد و حتی نسخه‌های فارسی آن نیز در دسترس کاربران سیستم‌عامل‌های موبایل قرار گرفت.

مقایسه تایپ با کشیدن انگشت و تایپ سنتی

رقبای Swype و توسعه‌ی روش‌های تایپ اشاره‌ای

موفقیت عظیم ایده‌ی کوشلر راه را برای ورود توسعه‌دهندگان دیگر به این عرصه باز کرد و بازاری رقابتی را پدید آورد. شرکت‌های مختلف با الهام از سیستم کشیدنی، نسخه‌های اختصاصی خود را نظیر کیبورد سوییفت‌کی (SwiftKey) و تاچ‌پال معرفی کردند. حتی گوگل نیز تصمیم گرفت قابلیت ورودی اشاره‌ای را به‌صورت پیش‌فرض در کیبورد رسمی اندروید ادغام کند تا کاربران نیاز به برنامه‌های جانبی نداشته باشند.

رقابت در این فضا منجر به ورود الگوریتم‌های هوش مصنوعی و یادگیری ماشین برای پیش‌بینی دقیق‌تر رفتار تایپی کاربران شد. اکنون کیبوردها نه‌تنها کلمه‌ی فعلی، بلکه کلمات بعدی و حتی لحن صحبت کردن شما را نیز حدس می‌زنند. این تکامل شگفت‌انگیز همگی ریشه در همان ایده‌ی اولیه‌ی کلیف کوشلر برای ساده‌سازی ارتباط میان انسان و گجت‌های هوشمند دارد.

رکوردهای جهانی ثبت‌شده با کیبوردهای مدرن

توسعه‌ی این کیبوردهای پیش‌بینی‌کننده منجر به خلق رقابت‌هایی مهیج برای شکستن رکورد سریع‌ترین تایپ با موبایل در دنیا شد. نوجوانان و جوانان در سراسر جهان با استفاده از کیبوردهای مجهز به سیستم پیش‌بینی کلمات توانستند به سرعت‌های باورنکردنی دست یابند. یکی از مشهورترین این رکوردها مربوط به تایپ متنی طولانی در کسری از ثانیه بود که با کیبوردهای پیشرفته به ثبت رسید.

این دستاوردها نشان داد که تعامل لمسی با ماشین‌ها در صورت طراحی بهینه می‌تواند حتی سریع‌تر از تایپ با کیبوردهای فیزیکی بزرگ باشد. کلیف کوشلر با ابداع خود ثابت کرد که محدودیت‌های فیزیکی سخت‌افزارها را می‌توان با کمک الگوریتم‌های نرم‌افزاری هوشمند از میان برداشت. این رکوردها نمادی از هم‌افزایی شگفت‌انگیز ذهن انسان و مهندسی نرم‌افزار به شمار می‌روند.

رکورد سرعت تایپ با کیبوردهای هوشمند لمسی

میراث ماندگار کلیف کوشلر در طراحی رابط کاربری

امروزه کلیف کوشلر در روستایی آرام در دامنه‌ی کوه‌ها زندگی می‌کند، اما میراث او در جیب میلیاردها انسان در سراسر زمین قرار دارد. او با تغییر رویکرد از ایده پردازی‌های انتزاعی به سمت حل مشکلات واقعی کاربران، استانداردهای طراحی رابط کاربری را ارتقا داد. نام او در تاریخ فناوری به‌عنوان مردی ثبت شده است که توانست موانع فیزیکی نوشتن روی صفحات کوچک را با خلاقیت حل کند.

میراث کوشلر به ما یادآوری می‌کند که گاهی بزرگ‌ترین اختراعات از دل تلاش برای حل ساده‌ترین و انسانی‌ترین نیازها بیرون می‌آیند. او با ساده‌سازی تایپ، بستر مناسبی برای رونق گرفتن شبکه‌های اجتماعی، پیام‌رسان‌ها و ارتباطات فوری در جهان مدرن فراهم کرد. بدون شک بدون ایده‌های پیشروی او، تجربه‌ی امروز ما از کار با گوشی‌های هوشمند بسیار متفاوت و خسته‌کننده‌تر بود.

آینده‌ی تعامل انسان و ماشین در عصر هوش مصنوعی

با ورود به عصر هوش مصنوعی مولد و دستیارهای صوتی پیشرفته، روش‌های ورودی متنی بار دیگر در آستانه‌ی تحولی بزرگ قرار دارند. تایپ صوتی و ترجمه‌ی هم‌زمان گفتار به متن به مرور جایگزین کیبوردهای لمسی سنتی می‌شوند. با این حال، تحلیل الگوهای حرکتی انگشتان و پیش‌بینی واژگان همچنان به‌عنوان بخش‌های کلیدی از سیستم‌های ترکیبی تعامل انسان و کامپیوتر باقی مانده‌اند.

در نهایت، هدف نهایی کوشلر یعنی ایجاد ارتباط روان میان ذهن انسان و ابزارهای بیرونی، امروزه در پروژه‌های اتصال مغز به کامپیوتر دنبال می‌شود. شیوه‌ای که او برای درک منظور کاربر با کمترین داده‌ی ورودی ابداع کرد، هنوز هم در الگوریتم‌های مدرن استفاده می‌شود. تکنولوژی به هر سمتی که حرکت کند، اصول اولیه‌ی بهینه‌سازی که کوشلر پایه‌گذاری کرد، در قلب رابط‌های کاربری آینده خواهد تپید.

جمع‌بندی نهایی

داستان کلیف کوشلر نشان می‌دهد که چگونه یک رویای به ظاهر عجیب در جوانی، یعنی تلاش برای گفتگو با دلفین‌ها، می‌تواند به انقلاب‌هایی بزرگ در دنیای فناوری و ارتباطات روزمره‌ی میلیاردها انسان ختم شود. او با خلق سیستم‌های T9 و Swype مرزهای تعامل انسان با ماشین را جابه‌جا کرد و نشان داد که با کمک الگوریتم‌های هوشمند و شناخت دقیق رفتارهای فیزیکی انسان، می‌توان محدودیت‌های سخت‌افزاری را بی‌اثر کرد. میراث کوشلر پیوندی میان نیازهای انسانی، فناوری‌های دسترس‌پذیر و نبوغ کاربردی است که نحوه نگارش پیام و برقراری ارتباط در دنیای مدرن را برای همیشه تغییر داد.

سوالات متداول

۱. چرا سیستم T9 اهمیت تاریخی زیادی در صنعت موبایل دارد؟
این سیستم اولین بار ایده پیش‌بینی کلمات بر اساس فرهنگ لغت داخلی را به گوشی‌های کلیدی آورد. پیش از آن کاربران ناچار بودند برای تایپ یک حرف ساده چندین بار یک دکمه فیزیکی را فشار دهند که بسیار زمان‌بر بود. با ابداع T9، سرعت ارسال پیامک به شکل چشمگیری افزایش یافت و صنعت ارتباطات متنی رونق جدیدی گرفت. این نوآوری پایه و اساس کیبوردهای هوشمند امروزی را بنا نهاد.
۲. ایده اصلی پشت طراحی کیبورد Swype چه بود؟
کوشلر متوجه شد که برداشتن و گذاشتن مداوم انگشت روی صفحات لمسی انرژی فیزیکی زیادی مصرف می‌کند و سرعت کار را کاهش می‌دهد. ایده او این بود که کاربر با کشیدن پیوسته‌ی انگشت روی حروف، کلمات را شکل دهد. الگوریتم هوشمند نرم‌افزار نیز بر اساس الگوی حرکتی و زوایای ترسیم‌شده، دقیق‌ترین کلمه ممکن را حدس می‌زد. این روش تایپ تک‌دستی را روی صفحات بزرگ لمسی بسیار تسهیل کرد.
۳. آیا کیبورد Swype هنوز هم به صورت مستقل در دسترس است؟
شرکت نوآنس که امتیاز این کیبورد را در اختیار داشت، در سال ۲۰۱۸ توسعه رسمی آن را برای اندروید و iOS متوقف کرد. با این حال، ایده اصلی آن یعنی تایپ کشیدنی توسط تقریباً تمام کیبوردهای مدرن امروزی از جمله جی‌بورد گوگل و کیبورد رسمی اپل کپی‌برداری شد. بنابراین اگرچه نام تجاری سوایپ دیگر فعال نیست، اما فناوری آن در تمام گوشی‌های هوشمند امروزی به حیات خود ادامه می‌دهد. این امر نشان‌دهنده عمق نفوذ ایده کوشلر در صنعت است.
۴. انگیزه کلیف کوشلر از ورود به دنیای علوم کامپیوتر چه بود؟
کوشلر در ابتدا می‌خواست روشی علمی برای برقراری ارتباط متقابل و گفتگو با دلفین‌ها ایجاد کند. او اعتقاد داشت که دلفین‌ها از هوش بالایی برخوردارند و انسان می‌تواند با ابزارهای دیجیتال با آن‌ها ارتباط برقرار کند. وقتی متوجه شد دانشمندان دیگر ابزار مناسبی برای این کار ندارند، خودش تصمیم گرفت برنامه‌نویسی و علوم کامپیوتر را یاد بگیرد. این انگیزه غیرمعمول در نهایت او را به سمت طراحی ابزارهای کمکی برای انسان‌ها سوق داد.
۵. چگونه پروژه‌های توان‌بخشی به اختراع کیبوردهای موبایل کمک کردند؟
پژوهش‌های کوشلر در ژاپن متمرکز بر سیستم‌های ارتباطی برای افراد معلول و فلج بود که نمی‌توانستند از دست‌های خود استفاده کنند. طراحی رابط‌های کاربری مبتنی بر حرکت چشم یا کدهای فشرده به او آموخت که چگونه می‌توان اطلاعات زیادی را با کمترین ورودی ممکن ثبت کرد. اصول ریاضی و الگوریتمی که برای بیماران ناتوان طراحی شده بود، بعدها برای کیبورد عددی موبایل‌ها به کار گرفته شد. این انتقال تکنولوژی نمونه‌ای عالی از کاربرد فناوری‌های توان‌بخشی در زندگی عمومی است.
۶. چرا غول‌های فناوری در ابتدا ایده کیبوردهای جدید را نمی‌پذیرفتند؟
شرکت‌های سخت‌افزاری در آن زمان محافظه‌کار بودند و تغییر استانداردهای ورودی کاربر را ریسک بزرگی می‌دانستند. آن‌ها تصور می‌کردند کاربران به سیستم‌های قدیمی عادت کرده‌اند و تمایلی به یادگیری روش‌های نوین ندارند. همچنین ادغام نرم‌افزارهای پیچیده پیش‌بینی کلمات با حافظه محدود گوشی‌های قدیمی چالش فنی بزرگی بود. اما موفقیت تجاری اولیه سامسونگ با این کیبوردها، سایر شرکت‌ها را ناچار به تسلیم و پذیرش کرد.
۷. ارتباط بین هوش مصنوعی مدرن و ایده‌های اولیه کوشلر چیست؟
هوش مصنوعی مدرن در کیبوردها از همان ایده پایه کوشلر یعنی حدس زدن منظور کاربر از روی داده‌های ناقص استفاده می‌کند. با این تفاوت که مدل‌های زبانی امروزی رفتار و عادات تایپ هر فرد را تحلیل کرده و حتی جملات بعدی او را پیشنهاد می‌دهند. الگوریتم‌های پیش‌بینی اولیه که در T9 استفاده می‌شد، جد بزرگ مدل‌های زبانی امروزی در گجت‌های هوشمند محسوب می‌شوند. بدین ترتیب اصول پایه‌ای او همچنان شالوده فناوری‌های مدرن ارتباطی است.
دکتر علیرضا مجیدی
دکتر علیرضا مجیدی
پزشک، نویسنده و بنیان‌گذار وبلاگ «یک پزشک»
دکتر علیرضا مجیدی، نویسنده و بنیان‌گذار وبلاگ «یک پزشک».
با بیش از ۲۰ سال نویسندگی «ترکیبی» مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.
باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!

10 دیدگاه

  1. من از 7 سال قبل یه موبایل دارم که کیبورد t9 هم داره و تا الام طرز استفادشو نفهمیدم!!
    چندین بار هم طی سالهای مختلف تست کردم لی باز اثر نکرد. البته کس دیگه ای رو هم ندیدم که استفاده کنه. اتفاقا چند روز پیش دوباره یادش افتادم و تلاش کردم ولی باز هیچی. الان بلاخره یکی از سولات زندگی من رفع شد ممنون دکتر :)
    راستی گفتین “مردی که دو بار کیبورد موبایل را متحول کرد!” ولی در متن فقط اشاره شده که کیبورد t9 توسط کوشلر توسعه داده شده و در قسمت swype به نقش اون اشاره نشده!!

  2. منم کلی ایده تو سرم دارم:) ولی با توجه به شرایطی که توش زندگی میکنم مطمئنم به اگه بخوام برم سراغ ایده هام به هیچ جا نمیرسم:(

  3. خسته شدم از زنده بودن
    «از این دم و بازدم بی ثمر»
    ببین چه قدر فکر و افق دید اونها وسیعه و چه اهدافی در زندگی دارند ولی ما … فقط …
    برای خودمون و خودم متاسفم.

    1. ” ولی ما … ”
      “برای خودمون … متاسفم”
      به نظرم اگه میخواین متاسف باشید فقط برای خودتون میتونید متاسف باشید …
      که باز هم توصیه من به شما اینه که برای خودتون هم تاسف نخورید چون هیچ مشکلی رو نمیتونه حل کنه

  4. کاش راجع به شیوه های گفتگو و نتیجه تحقیقاتش راجع به مکالمه با آبزیها مطلبی بزارید
    من بیشتر به مقدمه علاقه مند شدم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
[wpcode id="260079"]