دانشگاه کارنگی ملون؛ پایتخت هوش مصنوعی و نوآوری دیجیتال

آشنایی با یکی از تاثیرگذارترین قطب‌های علمی جهان می‌تواند برای هر دانشجوی علاقه‌مند به فناوری بسیار هیجان‌انگیز و ضروری باشد. در این مطلب می‌خواهیم دانشگاه کارنگی ملون (Carnegie Mellon University) را از زوایای مختلف بررسی کنیم و ببینیم چگونه یک کالج صنعتی کوچک به فرمانروای بی‌رقیب دنیای کامپیوتر تبدیل شد. آیا واقعا این دانشگاه زادگاه اصلی هوش مصنوعی مدرن است؟ چرا رقابت با این موسسه برای دانشگاه‌های بزرگ دنیا سخت شده است؟ در ادامه با ما همراه باشید تا پاسخ این پرسش‌ها را در ۱۵ بخش کاملا مجزا مرور کنیم.

فهرست مطالب

۱. ریشه‌های تاریخی و میراث اندروز

دانشگاه کارنگی ملون مسیر خود را از ادغام دو نهاد آموزشی مجزا یعنی کالج فنی کارنگی و موسسه تحقیقات صنعتی ملون آغاز کرد. اندرو کارنگی (Andrew Carnegie) در سال ۱۹۰۰ این موسسه فنی را برای آموزش فرزندان کارگران پیتسبورگ تاسیس نمود. برادران ملون نیز چند دهه بعد با هدف حمایت از صنایع محلی اقدام به بنیان‌گذاری موسسه پژوهشی خود کردند. این دو نهاد علمی در سال ۱۹۶۷ با یکدیگر ترکیب شدند تا قطب جدیدی از علم و فناوری پدید آید. امروزه این تاریخچه نشان‌دهنده پیوند عمیق میان صنعت فولاد و توسعه آکادمیک در ایالات متحده است.

۲. ادغام بزرگ و تولد برند کارنگی ملون

ترکیب این دو موسسه بزرگ یکی از موفق‌ترین ادغام‌های دانشگاهی در تاریخ آمریکا به شمار می‌رود. این تصمیم استراتژیک در دورانی گرفته شد که صنایع سنتی پیتسبورگ در حال افول بودند و نیاز به اقتصاد دانش‌بنیان احساس می‌شد. مدیران وقت به درستی دریافتند که تلفیق توان پژوهشی ملون و رویکرد آموزشی کارنگی می‌تواند معجزه کند. این پیوند مبارک بلافاصله منجر به جذب سرمایه‌های کلان و استادان تراز اول شد. ارزش‌های مشترک کارآفرینی و پژوهش‌های کاربردی نیروی محرکه این شروع تازه بودند.

با آغاز کار رسمی دانشگاه جدید ساختارهای آموزشی به سرعت بازتعریف شدند. تمرکز اصلی بر روی کار گروهی میان‌رشته‌ای قرار گرفت تا دیوارهای سنتی میان دپارتمان‌ها شکسته شود. این رویکرد پیشرو به دانشجویان اجازه داد هم‌زمان در حوزه‌های هنر و مهندسی فعالیت کنند. نتیجه این خلاقیت ساختاری تولد نسلی از متخصصان چندبعدی بود که بازار کار را تسخیر کردند.

۳. موقعیت جغرافیایی و اتمسفر پیتسبورگ

پردیس اصلی دانشگاه در قلب شهر پیتسبورگ ایالت پنسیلوانیا و در مجاورت پارک دیدنی شنلی واقع شده است. این منطقه شهری به عنوان یکی از هاب‌های فناوری نوین در شرق آمریکا شناخته می‌شود و میزبان دفاتر شرکت‌های بزرگی چون گوگل و اپل است. دانشجویان به راحتی به مراکز فرهنگی، هنری و تفریحی شهر دسترسی دارند و از فضای پویا و زنده آن بهره‌مند می‌شوند. آب و هوای چهارفصل منطقه جذابیت‌های بصری خاصی به پردیس دانشگاه در طول سال می‌بخشد. نزدیکی به مراکز صنعتی بزرگ به دانشجویان کمک می‌کند تا پروژه‌های عملی خود را در دنیای واقعی تست کنند. این موقعیت استراتژیک فرصت‌های بی‌شماری را برای کارآموزی و اشتغال پس از تحصیل فراهم آورده است.

۴. توسعه فیزیکی و معماری هوشمند پردیس

معماری پردیس دانشگاه ترکیبی چشم‌نواز از ساختمان‌های سنتی با نمای آجری زرد رنگ و سازه‌های مدرن شیشه‌ای است. در دهه‌های اخیر پروژه‌های نوسازی متعددی برای پاسخگویی به نیازهای در حال رشد جامعه دانشگاهی اجرا شده است. مرکز نرم‌افزار و ساختمان‌های مرتبط با علوم کامپیوتر از پیشرفته‌ترین سازه‌های این پردیس به شمار می‌روند. طراحان تلاش کرده‌اند فضاهای تعاملی متعددی را برای تسهیل گفتگوهای علمی میان دانشجویان ایجاد کنند.

توجه به پایداری محیط زیستی یکی از اصول اساسی در توسعه فیزیکی جدید دانشگاه بوده است. اکثر ساختمان‌های جدید مجهز به سیستم‌های مدیریت مصرف انرژی هوشمند و پنل‌های خورشیدی هستند. مسیرهای پیاده‌روی سرسبز دپارتمان‌های مختلف را به یکدیگر متصل می‌کنند تا حس یکپارچگی تقویت شود. این پردیس هوشمند هم‌اکنون به عنوان الگویی برای دانشگاه‌های شهری مدرن شناخته می‌شود. فضاهای کار اشتراکی در گوشه و کنار پردیس بستری عالی برای استارتاپ‌های دانشجویی فراهم کرده‌اند.

۵. تنوع رشته‌ها از درام تا علوم کامپیوتر

اگرچه نام کارنگی ملون با کامپیوتر گره خورده است اما دانشکده هنرهای زیبای آن شهرتی جهانی دارد. دپارتمان درام این دانشگاه اولین برنامه اعطای مدرک بازیگری در آمریکا را پایه‌گذاری کرد. رشته‌های مهندسی، بیزینس، سیاست‌گذاری عمومی و علوم پایه نیز در بالاترین سطوح علمی تدریس می‌شوند. دانشجویان می‌توانند به صورت هم‌زمان در رشته‌های متفاوتی مانند موسیقی و هوش مصنوعی به تحصیل بپردازند. این تنوع بی‌نظیر به تقویت تفکر خلاق و حل مسائل پیچیده کمک شایانی می‌کند.

۶. جایگاه جهانی و رقابت با غول‌های آیوی لیگ

کارنگی ملون همواره در میان برترین دانشگاه‌های جهان قرار دارد و در علوم کامپیوتر رتبه نخست را با ام‌آیتی (MIT) به اشتراک می‌گذارد. رقابت این دانشگاه با موسسات لیگ تک‌شاخ‌ها بسیار تنگاتنگ و بر سر جذب نوابغ علمی است. برخلاف دانشگاه‌های سنتی، تمرکز کارنگی ملون بر خروجی‌های ملموس و تاثیرگذار در صنعت است. بسیاری از کارفرمایان بزرگ فارغ‌التحصیلان این دانشگاه را به دلیل توانایی حل مسئله عملی ترجیح می‌دهند.

در رتبه‌بندی‌های مختلف دانشگاهی، این موسسه همواره در شاخص نوآوری و ارتباط با صنعت پیشتاز است. جایگاه علمی آن در آسیا و اروپا نیز به واسطه پردیس‌های بین‌المللی بسیار مستحکم است. با وجود نداشتن قدمت طولانی برخی رقبای سنتی، اعتبار مدرک آن در سراسر جهان تضمین‌شده است. این دانشگاه بدون تکیه بر نام‌های اشرافی توانسته استانداردهای جدیدی برای آموزش عالی تعریف کند.

۷. حاکمیت دانشگاه و ساختار پیچیده مدیریتی

اداره این دانشگاه بر عهده هیئت امنایی متشکل از رهبران برجسته صنعتی، علمی و کارآفرینان بزرگ است. رئیس دانشگاه به عنوان مدیر ارشد اجرایی مسئولیت هدایت استراتژی‌های کلان و هماهنگی میان دانشکده‌ها را بر دوش دارد. ساختار تصمیم‌گیری در کارنگی ملون به صورت غیرمتمرکز طراحی شده تا به دپارتمان‌ها آزادی عمل کافی داده شود. این استقلال مالی و اجرایی به دانشکده‌ها اجازه می‌دهد تا به سرعت با تغییرات فناوری همگام شوند. مشارکت دانشجویان و استادان در شوراهای تصمیم‌گیری از ویژگی‌های بارز این سیستم مدیریتی هوشمند است. شفافیت در عملکرد و پاسخگویی به جامعه دانشگاهی از اصول خدشه‌ناپذیر حاکمیت این موسسه است.

۸. مدل‌های نوین تامین مالی و اقتصاد دانشگاه

بودجه کارنگی ملون از منابع متنوعی شامل شهریه دانشجویان، هدایای فارغ‌التحصیلان ثروتمند و موقوفات مالی تامین می‌شود. بخش عمده‌ای از درآمدهای پژوهشی دانشگاه نیز از طریق قرارداد با صنایع بزرگ و پروژه‌های دولتی به دست می‌آید. این تنوع منابع مالی مانع از آسیب‌پذیری دانشگاه در بحران‌های اقتصادی و نوسانات بازار می‌شود. سرمایه‌گذاری‌های هوشمند در استارتاپ‌های خروجی دانشگاه نیز سود سرشاری را نصیب صندوق ذخیره آن می‌کند.

مدیریت بهینه هزینه‌ها به دانشگاه اجازه می‌دهد تا بورسیه‌های تحصیلی سخاوتمندانه‌ای به دانشجویان مستعد اعطا کند. صندوق‌های وقفی دانشگاه به طور مداوم توسط متخصصان مالی حرفه‌ای مدیریت و توسعه داده می‌شوند. این ثبات مالی امکان خرید پیشرفته‌ترین تجهیزات آزمایشگاهی دنیا را فراهم کرده است. تخصیص بهینه بودجه به بخش‌های نوظهور علمی همواره در اولویت برنامه‌های اقتصادی دانشگاه قرار دارد. کارنگی ملون با این مدل مالی کارآمد توانسته استقلال علمی خود را در بالاترین سطح حفظ کند.

۹. اکوسیستم پژوهش و آزمایشگاه‌های پیشرو

پژوهش در کارنگی ملون فراتر از نوشتن مقالات تئوری است و به حل چالش‌های واقعی جامعه می‌پردازد. موسسه رباتیک (Robotics Institute) این دانشگاه بزرگ‌ترین مرکز تحقیقات رباتیک دانشگاهی در جهان به شمار می‌رود. همکاری‌های گسترده با بخش خصوصی منجر به تجاری‌سازی سریع دستاوردهای علمی در این آزمایشگاه‌ها شده است. دولت‌ها نیز پروژه‌های حساس امنیت سایبری خود را به مراکز تحقیقاتی این دانشگاه واگذار می‌کنند. این رویکرد کاربردی پژوهش، کارنگی ملون را به بهشت نوآوران و مخترعان تبدیل کرده است.

۱۰. انقلاب آموزش آنلاین و دسترسی همگانی

پروژه یادگیری باز (Open Learning Initiative) کارنگی ملون یکی از پیشگامان آموزش آنلاین باکیفیت در جهان است. این پلتفرم از روش‌های علمی مبتنی بر علوم شناختی برای بهبود فرآیند یادگیری کاربران بهره می‌برد. برخلاف دوره‌های آنلاین معمولی، این سیستم بازخوردهای شخصی‌سازی‌شده به دانشجویان ارائه می‌دهد. هدف این برنامه کاهش هزینه‌های تحصیل و در دسترس قرار دادن آموزش عالی برای همگان است.

در سال‌های اخیر بسترهای آموزش مجازی دانشگاه با ابزارهای هوش مصنوعی یکپارچه شده‌اند. معلمان مجازی می‌توانند نقاط ضعف دانش‌آموزان را شناسایی و تمرین‌های متناسب ارائه کنند. این فناوری انقلابی در مدارس و کالج‌های متعددی در سراسر جهان به کار گرفته شده است. کارنگی ملون با این کار مرزهای فیزیکی کلاس‌های درس سنتی را به طور کامل جابجا کرد. توسعه مستمر این ابزارها نشان از تعهد دانشگاه به عدالت آموزشی در سطح بین‌المللی دارد.

۱۱. معمای بخش پزشکی؛ غیاب دانشکده و حضور فناوری

دانشگاه کارنگی ملون فاقد دانشکده پزشکی سنتی برای تربیت پزشک عمومی است اما تاثیری شگرف بر آینده پزشکی جهان دارد. این دانشگاه به جای آموزش‌های بالینی سنتی، بر روی تقاطع فناوری، داده و مهندسی پزشکی تمرکز کرده است. همکاری نزدیک با مرکز پزشکی دانشگاه پیتسبورگ (UPMC) این خلاء ساختاری را به بهترین شکل ممکن پر کرده است. محققان کارنگی ملون ابزارهای تشخیصی و درمانی پیشرفته‌ای را توسعه می‌دهند که در بیمارستان‌های بزرگ جهان استفاده می‌شوند. این مدل نشان می‌دهد برای تحول در پزشکی نیازی به داشتن یک دانشکده پزشکی سنتی نیست. تمرکز بر هوش مصنوعی پزشکی و تصویربرداری محاسباتی قدرت اصلی این دانشگاه در این حوزه است.

۱۲. مهندسی زیستی و مرزهای نوین پزشکی

دپارتمان مهندسی زیستی دانشگاه در خط مقدم توسعه اعضای مصنوعی هوشمند و نانوپزشکی قرار دارد. دانشمندان این مرکز در حال ساخت بافت‌های زیستی با استفاده از چاپگرهای سه‌بعدی پیشرفته هستند. این فناوری‌ها می‌توانند در آینده نزدیک مشکل کمبود اهدای عضو را برای همیشه حل کنند. ابزارهای میکروسکوپی طراحی‌شده در این بخش به جراحان امکان می‌دهند تومورها را با دقت بی‌سابقه‌ای شناسایی کنند.

پروژه‌های مشترک میان مهندسان کامپیوتر و زیست‌شناسان به درک بهتر بیماری‌های ژنتیکی کمک کرده است. تحلیل کلان‌داده‌های پزشکی با الگوریتم‌های یادگیری ماشین روند کشف داروهای جدید را سرعت بخشیده است. این دستاوردها هزینه‌های درمانی را به شدت کاهش داده و امید به زندگی را بهبود می‌بخشند. دانشجویان در این آزمایشگاه‌ها مستقیما بر روی پروژه‌هایی کار می‌کنند که جان انسان‌ها را نجات می‌دهند. مرزهای مهندسی و زیست‌شناسی در کارنگی ملون به طور کامل در هم ادغام شده‌اند.

۱۳. فرمانروایی کارنگی ملون در عصر هوش مصنوعی

کارنگی ملون بدون شک یکی از معماران اصلی انقلاب هوش مصنوعی در قرن حاضر است. اولین دپارتمان یادگیری ماشین در جهان در این دانشگاه تاسیس شد تا مسیر برای پیشرفت‌های بعدی هموار شود. امروزه مدل‌های زبانی بزرگ و سیستم‌های خودران پیشرفته ریشه در تحقیقات دانشمندان این موسسه دارند. غول‌های فناوری به طور مداوم برای شکار استعدادهای این دانشگاه با یکدیگر رقابت می‌کنند. رهبری علمی کارنگی ملون در این حوزه تاثیر عمیقی بر اقتصاد دیجیتال جهانی گذاشته است.

۱۴. اخلاق در هوش مصنوعی و مسئولیت‌های اجتماعی

با گسترش سریع فناوری‌های هوشمند، کارنگی ملون تمرکز ویژه‌ای بر روی جنبه‌های اخلاقی توسعه سیستم‌ها گذاشته است. موسسات تحقیقاتی متعددی در دانشگاه به بررسی سوگیری الگوریتم‌ها و تاثیر آن‌ها بر عدالت اجتماعی می‌پردازند. دانشمندان معتقدند تکنولوژی بدون در نظر گرفتن ارزش‌های انسانی می‌تواند به ابزار سرکوب تبدیل شود. دوره‌های آموزشی متعددی برای دانشجویان مهندسی طراحی شده تا آن‌ها را با مسئولیت‌های اخلاقی کارشان آشنا کند.

پژوهشگران با همکاری جامعه‌شناسان و حقوق‌دانان به تدوین استانداردهای بین‌المللی برای استفاده ایمن از ربات‌ها کمک می‌کنند. این تلاش‌ها مانع از سوءاستفاده‌های احتمالی از داده‌های کاربران در آینده خواهد شد. کارنگی ملون تلاش دارد تا توازنی منطقی میان سرعت نوآوری و امنیت جامعه ایجاد کند. این رویکرد مسئولانه الگویی برای دیگر مراکز علمی در سراسر جهان شده است. فناوری در اینجا همواره در خدمت بهبود کیفیت زندگی انسان‌ها تعریف می‌شود.

۱۵. چالش‌ها و چشم‌انداز آینده کارنگی ملون

حفظ جایگاه برتر در دنیای پرشتاب فناوری کار ساده‌ای نیست و چالش‌های زیادی را به همراه دارد. رقابت شدید با دانشگاه‌های ثروتمندتر برای حفظ استادان تراز اول یکی از دغدغه‌های همیشگی مدیریت است. همچنین نوسانات بودجه‌های پژوهشی دولتی می‌تواند برخی پروژه‌های بلندمدت علمی را با کندی مواجه کند. با این حال کارنگی ملون با تکیه بر فرهنگ نوآورانه خود آماده رویارویی با آینده است. تمرکز بر حوزه‌های نوظهور مانند محاسبات کوانتومی و بیوتکنولوژی مسیر آینده این دانشگاه را ترسیم می‌کند. این موسسه به عنوان چراغ راهنمای دنیای دیجیتال به درخشش خود ادامه خواهد داد.

سوالات متداول (Smart FAQ)

۱. سنت رنگ کردن حصار «The Fence» در دانشگاه کارنگی ملون چیست؟
این حصار چوبی که در مرکز پردیس دانشگاه قرار دارد به عنوان شلوغ‌ترین بیلبورد جهان شناخته می‌شود. دانشجویان طبق یک سنت قدیمی فقط در طول شب و بین ساعت‌های نیمه‌شب تا طلوع آفتاب اجازه دارند آن را رنگ کنند. این کار باید با قلم‌مو انجام شود و استفاده از غلتک یا اسپری ممنوع است. گروهی که حصار را رنگ می‌کند باید تا زمان طلوع خورشید از آن نگهبانی کند تا گروه‌های رقیب طرحشان را خراب نکنند.
۲. نقش کارنگی ملون در ابداع شکلک‌های متنی یا همان ایموجی‌ها چه بود؟
در سال ۱۹۸۲ یکی از استادان علوم کامپیوتر این دانشگاه به نام اسکات فالمن برای اولین بار از علامت‌های دونقطه، خط تیره و پرانتز برای نشان دادن لبخند استفاده کرد. هدف او از این کار متمایز کردن پیام‌های شوخی از پیام‌های جدی در تالارهای گفتگوی متنی دانشگاه بود. این ابداع ساده به سرعت در سراسر جهان پخش شد و پایه شکلک‌های امروزی را بنا نهاد. این اتفاق تاریخی نشان‌دهنده تاثیر فرهنگ داخلی دانشجویان این دانشگاه بر ارتباطات جهانی است.
۳. مسابقه سنتی «Buggy Sweepstakes» چیست و چگونه برگزار می‌شود؟
این مسابقه هیجان‌انگیز یکی از قدیمی‌ترین سنت‌های دانشگاه است که از سال ۱۹۲۰ هر ساله در فصل بهار برگزار می‌شود. در این رقابت خودروهای کوچک، بدون موتور و بسیار آیرودینامیکی طراحی می‌شوند که رانندگان کوچ‌جثه درون آن‌ها دراز می‌کشند. تیم‌های دانشجویی این خودروها را با دست هل می‌دهند و سپس در شیب‌ها رها می‌کنند تا به سرعت‌های بالا برسند. این مسابقه نمادی از تلفیق مهندسی مکانیک، کار تیمی و هیجان ورزشی در پردیس دانشگاه است.
۴. آیا دانشگاه کارنگی ملون در توسعه زبان برنامه‌نویسی جاوا نقشی داشته است؟
جیمز گاسلینگ که به عنوان پدر زبان برنامه‌نویسی جاوا شناخته می‌شود از فارغ‌التحصیلان مقطع دکتری کارنگی ملون است. او مفاهیم کلیدی پایان‌نامه خود در این دانشگاه را بعدها در طراحی معماری سیستم جاوا به کار گرفت. بسیاری از ابزارها و کامپایلرهای اولیه این زبان در محیط‌های پژوهشی کارنگی ملون تست و بهینه‌سازی شدند. این مشارکت علمی یکی از بزرگ‌ترین هدایای دانشگاه به دنیای توسعه نرم‌افزار به شمار می‌رود.
۵. نرخ پذیرش دانشجو در دانشگاه کارنگی ملون به طور متوسط چقدر است؟
پذیرش در این دانشگاه بسیار رقابتی است و نرخ پذیرش کلی آن معمولا زیر ۱۱ درصد نوسان می‌کند. البته این عدد در دانشکده علوم کامپیوتر بسیار سخت‌گیرانه‌تر بوده و گاهی به کمتر از ۴ درصد کاهش می‌یابد. متقاضیان باید علاوه بر نمرات عالی، پروژه‌های عملی و انگیزه‌نامه‌های بسیار قوی ارائه دهند. غربالگری دقیق دانشگاه تضمین می‌کند که تنها خلاق‌ترین و کوشاترین استعدادها وارد پردیس شوند.
۶. چند برنده جایزه تورینگ از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شده یا در آن تدریس کرده‌اند؟
تاکنون بیش از ۲۰ برنده جایزه تورینگ که معادل نوبل کامپیوتر است با این دانشگاه ارتباط مستقیم داشته‌اند. این افراد شامل استادان برجسته، محققان و فارغ‌التحصیلانی هستند که پایه‌های محاسبات مدرن را تعریف کردند. حضور این حجم از نوابغ در یک موسسه نشان‌دهنده عمق علمی و پویایی تحقیقاتی کارنگی ملون است. این رکورد کم‌نظیر جایگاه دانشگاه را در صدر هرم علوم کامپیوتر جهان تثبیت کرده است.
۷. پردیس‌های بین‌المللی کارنگی ملون در کدام کشورهای جهان فعال هستند؟
کارنگی ملون علاوه بر شعبه اصلی پیتسبورگ، دارای پردیس‌های رسمی در قطر و رواندا است. پردیس قطر رشته‌های کامپیوتر و مدیریت بازرگانی را به دانشجویان خاورمیانه ارائه می‌دهد و بسیار فعال است. شعبه رواندا نیز بر روی آموزش‌های مهندسی فناوری اطلاعات در قاره آفریقا تمرکز دارد. این پردیس‌های بین‌المللی با همان استانداردهای آموزشی شعبه اصلی اداره می‌شوند و مدرک یکسانی اعطا می‌کنند.

جمع‌بندی نهایی

دانشگاه کارنگی ملون نمونه‌ای موفق از تحول آموزش عالی با تمرکز بر نیازهای واقعی دنیای معاصر است. این موسسه با شکستن مرزهای سنتی میان هنر، مهندسی و علوم کامپیوتر، فضایی را خلق کرده که در آن خلاقیت و تخصص فنی با یکدیگر پیوند می‌خورند. پیشتازی کارنگی ملون در عرصه هوش مصنوعی و فناوری‌های زیستی نه تنها جایگاه علمی آن را تضمین کرده، بلکه آینده سبک زندگی بشر را نیز شکل می‌دهد. انتخاب این دانشگاه برای تحصیل یا همکاری پژوهشی، گامی به سوی قرار گرفتن در خط مقدم تغییرات دیجیتال و نوآوری‌های جهانی است.

دکتر علیرضا مجیدی
دکتر علیرضا مجیدی
پزشک، نویسنده و بنیان‌گذار وبلاگ «یک پزشک»
دکتر علیرضا مجیدی، نویسنده و بنیان‌گذار وبلاگ «یک پزشک».
با بیش از ۲۰ سال نویسندگی «ترکیبی» مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.
باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!

8 دیدگاه

  1. چقدر خوب…متشکرم از معرفی این مراکز…حتما ثبت نام میکنم…مدتها بود دنبال چنین مکانهایی بودم. بسیار بسیار متشکرم از اراءه چنین مطلب مفیدی.

  2. سلام
    سایتی است مربوط به دبیرستان دانشگاه صنعتی شریف
    باآدرس: sanatisharif.ir
    در این سایت فیلم کلاس های درس این دبیرستان به صورت رایگان قابل دانلود است.
    که می تواند برای دانش آموزان دبیرستانی مفید باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
[wpcode id="260079"]