داروی آلوپورینول در چه مواردی و چطور باید استفاده بشود و اثرات جانبی و عوارض آن کدام‌ها هستند؟

۸ آبان ۱۳۹۵آخرین بروزرسانی: ۸ آبان ۱۳۹۶

زمان تقریبی مطالعه 3 دقیقه

آلوپورینول Allopurinol

Zyloprim, Purinol, Apo-Allopurinol, Zyloric

طبقه بندی فاموکولوژیک: مهارکننده گزانتین اکسیداز

طبقه‌بندی درمانی: ضدنقرس

طبقه‌بندی مصرف در حاملگی: C

اشکال دارویی Tab: 100 mg, 300 mg

فارماکوکینتیک، دینامیک و مکانیسم اثر

باعث مهار گزانتین اکسیداز شده و بدین ترتیب، تولید اسیداوریک را کم می‌کند.

نیمه عمر 2-1 ساعت بوده و دفع کلیوی دارد.

اندیکاسیون‌ها، راه مصرف و دوزاژ آلوپورینول

پیشگیری از حملات حاد نقرس

بالغین: 100 mg روزانه خوراکی،

حداکثر دوزاژ روزانه 800 mg می‌باشد.

نقرس، هیپریوریسمی اولیه یا ثانویه

دارو را تک دوز یا منقسم می‌دهیم ولی در دوزهای بیشتر از 300 mg، دارو را باید در دوزهای منقسم داد.

هیپریوریسمی ثانویه به بدخیمی‌ها

اطفال: بزرگ‌تر از 6 سال، 300 mg روزانه خوراکی (100 mg سه بار در روز)

اطفال: کوچک‌تر از 6 سال: 150 mg روزانه خوراکی (50 mg سه بار در روز)

جلوگیری از حملات حاد نقرس

بالغین: 100 mg خوراکی روزانه، هر هفته یک بار می‌توان دوز را 100 mg (حداکثر 800 mg)، تا زمانی که میزان اسیداوریک به 6 mg/dL یا کمتر برسد، افزایش داد.

عود سنگ‌های اگزالات کلسیم

بالغین: 200-300 mg، روزانه خوراکی

جلوگیری از نفروپاتی اسید اوریکی در شیمی درمانی سرطان

بالغین: 600 تا 800 میلی‌گرم روزانه خوراکی برای مدت 3-2 روز همراه با دریافت زیاد مایعات

کنترااندیکاسیون‌ها و موارد احتیاط آلوپورینول

حساسیت مفرط/ هموکروماتوزایدیوپاتیک/ ایدیوسنکرازی

احتیاط: حاملگی و شیردهی/ اختلال عملکرد کلیوی/ حمله حاد نقرس/ دهیدراتاسیون/ دپرسیون BM

تداخلات آلوپورینول

مصرف همزمان آمپی سیلین، احتمال راش را بالا می‌برد.

مصرف همزمان با ACEI و دیورتیک‌های تیازیدی احتمال واکنش حساسیتی را بالا می‌برد.

داروهای پایین‌آورنده قند خون خوراکی و ضدانعقاد خوراکی، اثر دارو را زیاد می‌کنند.

مصرف همزمان با سیکلوفسفاماید، احتمال دپرسیون BM را بالا می‌برد.

مصرف همزمان داروهای اسیدی کننده ادرار، احتمال سنگ کلیه را بالا می‌برد.

دوز بالای دارو، سطح سرمی تئوفیلین را زیاد می‌کند.

تداخلات آزمایشگاهی

افزایش آلکالین فسفاتاز، ALT, AST، شمارش ائوزینوفیل، کاهش هموگلوبین، شمارش پلاکت و گرانولوسیت.

عوارض جانبی و ناخواسته آلوپورینول

CNS: پارستزی/ سردرد/ نوریت/ بی‌خوابی/ خواب‌آلودگی

EENT: کاتاراکت/ رتینوپاتی/ خون‌ریزی از بینی/ فرونکول بینی

Derm: استیون جانسون/ آلوپسی/ لیکن پلان/ کهیر/ درماتیت/ خارش

GI: تهوع/ استفراغ/ گاستریت/ اسهال/ کاهش حس چشائی/ درد شکم/ سوء هاضمه/ طعم فلزی در دهان

GU: نارسایی کلیه، اورمی

Hema: آگرانولوسیتوز / آنمی آپلاستیک/ دپرسیون BM/ پان سیتوپنی

Hepatic: هپاتومگالی/ افزایش آلکالن فسفاتاز و SGPT,SGOT/ نکروز کبدی/ هپاتیت گرانولوماتوز/ یرقان کلستاتیک

Other: حملات حاد نقرس/ تب/ میوپاتی

اقدامات پرستاری آلوپورینول

1-سطوح اسید اوریک را هر 2 هفته یکبار کنترل کنید. سطح اسید اوریک باید 6 mg/dL یا کمتر باشد.

2-پیش از شروع درمان به صورت ماهانه BUN,AST,CBC را کنترل نمایید.

3-به منظور پیشگیری از تشکیل سنگ مصرف روزانه مایعات را به 2 لیتر برسانید و نسبت I&O را مدنظر قرار دهید.

4-وضعیت تغذیه‌ای بیمار را کنترل کنید: بیمار را به عدم مصرف گوشت احشاء، ساردین، ماهی سالمون، عصاره گوشت (مواد غذایی که سرشار از پورین هستند) و الکل توصیه کنید.

تجویز آلوپورینول

راه خوراکی:

1-به منظور پیشگیری از پیدایش نشانه‌های گوارشی دارو همراه با غذا میل شود.

2-چند روز پیش از شروع درمان ضدنئوپلاسم از این دارو استفاده شده تا پیدایش عوارض گوارشی کاهش یابند.

انفوزیون و IV:

1-به منظور آماده‌سازی دارو، 30ml از ویال را با 25 میلی‌لیتر آب مقطر استریل مخلوط سازید. سپس محلول را برای رساندن به غلظت دلخواه با نرمال سالین یا DW5% رقیق کنید. انفوزیون دارو باید در عرض 10 ساعت انجام شود.

سازگاری با دیگر داروها

آمیکاسین، آمفوتریسین B، کارموستین، سفوتاکسیم، کلرپرومازین، سایمتیدین، کلیندامایسین، سیتارابین، داکاربازین، دائونوروبیسین، دیفن هیدرامین، جنتامایسین، هالوپریدول، مپریدین، هیدروکسی زین، ایمی پنم، متیل پردنیزولون، متوکلوپرامید، پرومتازین، بی‌کربنات سدیم.

ارزیابی تأثیر مصرف دارو

پاسخ درمانی عبارت است از: کاهش میزان درد مفاصل، کاهش تشکیل سنگ کلیه.