شکافت هسته یعنی چه و چه کسی آن را کشف کرد؟

0

سال اکتشاف ۱۹۳۹

این کشف چه می‌گوید؟

کشف شکافت اتم‌های اورانیوم و تولید انرژی انبوه.

چه کسی آن را کشف کرد؟

لیزه مایتنر Lise Meitner

سفارش طراحی سایت در کارلنسر با قیمت توافقی
لیزر هموروئید درمان بواسیر در کلینیک تخصصی هموروئید تهران

شکافت هستهٔ اتم – برش اتم‌های اورانیوم برای تولید انرژی – یکی از پیشرفت‌های بزرگ فیزیک در قرن بیستم بود. این کشف به یکی از معماهای بزرگ دوران ما پاسخ داد و دری به سوی دنیای اتم باز کرد. این کشف مبنای تولید انرژی اتمی شد.

لیزه مایتنر به دلیل این کشف «مهمترین زن دانشمند این قرن» نام گرفت. انریکو فرمی برای کشفیات مهمی که در فیزیک اتمی انجام داد شایستهٔ تقدیر است. اما فرمی به دلیل ایجاد نخستین واکنش‌های اتمی معروف شد و کشف مایتنر را به استفاده عملی نزدیک کرد.


لیزه مایتنر و اتو هان در مؤسسهٔ قیصر ویلهلم برلین در آلمان به تحقیق مشغول بودند. مایتنر وهان در حال تحقیق بر روی عناصر رادیو اکتیو تلاش می‌کردند تا اتم‌های سنگین‌تر از اورانیوم را پیدا کنند. آنها اتم‌های اورانیوم را با پروتون‌های آزاد بمباران می‌کردند. معلوم بود که پروتون‌ها به هسته برخورد می‌کنند و عنصری سنگین‌تر از اورانیوم تولید می‌شود اما در عمل چنین نمی‌شد.

آنها آزمایش خود را بر روی فلزات سنگینتر انجام داده به نتیجهٔ مطلوب و اورانیوم رسیدند که سنگین‌ترین عناصر بود. در دههٔ ۱۹۳۰ کسی نمی‌توانست بگوید که چرا این آزمایش با اورانیوم جواب نمی‌داد.

دلیل فیزیکی در دست نبود که چرا اتم‌های سنگین‌تر وجود ندارد اما ۱۰۰ آزمایش به نتیجه‌ای نرسیده بود. آنها به روش دیگری احتیاج داشتند تا نشان دهد هنگامی که هستهٔ اورانیوم را با پروتون‌های آزاد بمباران می‌کنند چه اتفاقی می‌افتد.

سرانجام اتو طرح جدیدی ریخت و از باریوم غیر رادیو اکتیو برای تشخیص و اندازه‌گیری رادیوم رادیو اکتیو استفاده کرد. اگر اورانیوم به رادیوم مبدل می‌شد، باریوم می‌توانست این تبدیل را مشخص کند.

سه ماه دیگر وقت صرف شدن تا مشخص شود چگونه باریوم در مجاورت اورانیوم به رادیوم رادیو اکتیو واکنش نشان می‌دهد و میزان دقیق زوال و تبدیل آن چقدر است.

قبل از آن که آنها بتوانند آزمایش عملی خود را انجام دهند، لیزه ناچار شد از دست مأموران امنیتی هیتلر به آلمان بگریزد. اتوهان ناچار شد این آزمایش را به تنهایی انجام دهد.

دو هفته بعد از انجام آزمایش، لیزه گزارش مفصلی دریافت کرد که خبر می‌داد هان، شکست خورده است. او اورانیوم را با جریان متمرکزی از پروتون‌ها بمباران کرده بود، اما به رادیوم نرسیده بود. فقط مقدار بیشتری باریوم به دست آورده بود. – بسیار بیشتر از ابتدای آزمایش او سردرگم شده بود و از لیزه خواسته بود مشخص کند چه اتفاقی افتاده است.

یک هفته بعد نخستین برف زمستانی باریده بود و لیزه چکمه‌های بلندی به پا کرده و برای پیاده‌روی رفته بود که فکری به ذهنش خطور کرد و اتم‌ها را مجسم کرد که از هم گسیخته می‌شوند. این تصویر چنان زنده و تکان دهنده بود که تقریباً ضربان آنها را حس می‌کرد و جنبش آنها را به وضوح می‌دید.

فوراً فهمید که پاسخ را پیدا کرده است اضافه کردن پروتون‌های اضافی، هستهٔ اورانیوم را بی ثبات کرده بود و آنها شکافته شده بودند. یک آزمایش دیگر ثابت کرد وقتی اورانیوم رادیو اکتیو با پروتون‌های آزاد بمباران می‌شود، هر اورانیوم به دو قسمت شکافته شده و باریوم و کریپتون تولید می‌کند. در این روند مقدار زیادی انرژی آزاد می‌شود.

مایتنر روند شکافت هسته‌ای را کشف کرده بود.

تقریباً چهار سال بعد، در ۳ دسامبر ۱۹۴۲، ساعت ۲۰/۲ انریکو فرمی در زیر زمین ورزشگاه دانشگاه شیکاگو، کلید آزمایشی را زد که نخستین راکتور هسته‌ای جهان با صدها میلهٔ کادمیوم که قابلیت جذب نوترون را داشتند شروع به کار کرد. این راکتور محصول اکتشاف مایتنر بود. هستهٔ اتم شکافته شد.


بعد از مرگ لیزه مایتنر، ۱۰۹ مین عنصر جدول تناوبی به افتخار او «مایتنریوم» نامیده شد.

   

پستهای اخیر

مخترع اینترنت -تیم برنرز لی- کد منبع اصلی خود را به صورت NFT به حراج گذاشت

با این روندی که فروش چیزهای مختلف به صورت NFT طی می‌کند، شاید ما هم باید بگردیم و ببینیم چیزی را می‌توانیم در زندگی و دوران فعالیت خود پیدا کنیم که بشود به صورت NFT فروخت و باقی عمر را در آسایش گذارند؟! بعد از اخبار عجیب فروش چیزهایی…

ویندوز ۱۱ لو رفت – مرور تصویری برخی ویژگی‌های جدید ویندوز ۱۱ و البته صدای استارت‌آپ جدید…

خبر داغ امروز این است که یک نسخه از سیستم عامل بعدی مایکروسافت، یعنی ویندوز 11 به صورت آنلاین درز پیدا کرده است. روز سه‌شنبه -دیروز- یک کاربر چینی در سایت بایدو، اسکرین شات‌هایی که ادعا می‌کند از ویندوز 11 گرفته، منتشر کرده است. این نسخه…

فروش بالای مک با پردازنده M1 حسادت رقبا را برانگیخته است؛ بازار پی‌سی آتش زیر خاکستر است

مک در سالی به سر می‌برد که هر سازنده پی‌سی به آن حسادت می‌کند. به گزارش موسسه International Data Corp، محصول M1 اپل نسبت به مدت مشابه گذشته، با دو برابر ظرفیت فروش خود را آغاز کرده است. تیم کوک، مدیرعامل اپل در ماه آوریل گفت بیش از نیمی…

تصاویر جدیدی از سدان مفهومی جدید جتکو و ایران خودرو که «سمند جدید» نامیده می‌شود

مدت‌ها است شرکت جتکو با همکاری ایران خودرو مشغول طراحی و ساخت یک سدان جدید مفهومی است که «سمند جدید» نامیده می‌شود. ابتدا، یک سال پیش و در بازدید برخی نمایندگان مجلس از گروه صنعتی ایران خودرو، ماکت اولیه خودروی مفهومی جتکو به نمایش در…

یک نشانه دیگر ارائه ویندوز جدید: مایکروسافت ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵ به پشتیبانی از ویندوز ۱۰ خاتمه می‌دهد

مایکروسافت تاریخ اتمام پشتیبانی از سیستم‌عامل ویندوز ۱۰ را مشخص کرد. بیش از ۱۰ سال از معرفی ویندوز ۱۰ می‌گذرد و اکنون مایکروسافت می‌گوید به طور رسمی ۱۴ اکتبر سال ۲۰۲۵ پشتیبانی از این سیستم‌عامل خاتمه پیدا می‌کند. مایکروسافت این تاریخ…

دار و دسته اپلیکیشن‌های «جکیل» و کلاهی که گاهی با نیت خوب یا بد سر اپل می‌گذارند!

ما در ایران به سبب تحریم‌ها به صورت ضمنی با اپلیکیشن‌های موسوم به «جکیل» آشنا هستیم! منظورم از «جکیل» دیگر چیست؟! توضیح خواهم داد. بگذارید از اینجا شروع کنم. به تازگی خیلی‌ها متوجه شدند که یک اپلیکیشن به نام Zoshy+ در اپ استور در بخش…

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.