فشار خون بالا، یک قاتل خاموش!

0

رپورتاژ

هر ضربان قلب باعث ایجاد فشاری می شود که خون اکسیژن دار را در رگ ها به پیش می راند. شدت فشار خون حین گردش در رگ ها را فشار خون می گویند. فشار خون رابطه نزدیکی با تعداد و شدت ضربان قلب، قطر و انعطاف پذیری دیواره های رگ ها دارد. فشار خون بالا می تواند صدمات جبران ناپذیری بر روی قلب و عروق داشته باشد.

فشار خون دو مقدار دارد: فشار سیستولیک (بالا) که با هر پمپاژ قلب ایجاد می شود و فشار دیاستولیک (پایین) که فواصل استراحت میان ضربه هاست. عدد فشار خون با خواندن هر دو مقدار (مقدار سیستولیک بر روی مقدار دیاستولیک) ثبت می شود و واحد آن میلیمتر جیوه است. برای مثال وقتی می گویند فشار شما 12 روی 8 است، یعنی فشار سیستولیک شما 120 میلیمتر جیوه و فشار دیاستولیکتان 80 میلیمتر جیوه است.

اگرچه فشار خون سیستولیک مهمتر دانسته شده و مقدار آن با افزایش سن به طور پیوسته افزایش می یابد، اما افزایش در هر یک از دو مقدار می تواند خطرناک باشد.

درجات و انواع فشار خون

فشار خون را می توان در 5 گروه طبقه بندی کرد:

جدول فشار خون
گروهسیستولیک

(میلیمتر جیوه)

دیاستولیک

(میلیمتر جیوه)

خطرات / نتایج

 

طبیعی120 یا کمتر80 یا کمترمناسب
افزایش یافته120 تا 12980صورت عدم کنترل، فرد را در گروه افراد پرخطر از نظر ابتلا به فشارخون قرار می دهد.
درجه یک130 تا 13980 تا 89قابل کنترل با تغییر سبک زندگی و دارو، احتمال ابتلا به بیماری های قلبی عروقی
درجه دو140 و بالاتر90 و بالاترنیاز به اقدام فوری و مصرف داروی بیشتر
بحرانیبیشتر از 180بیشتر از 120به صورت ناگهانی بالا می رود و بیشتر از 5 دقیقه طول می کشد، نیاز به اقدام پزشکی فوری

 

اگر فشار خون شما ناگهان از 180 روی 120 (18 روی 12) بیشتر شد و بیشتر از 5 دقیقه بالا ماند دچار فشار خون بالای بحرانی شده اید و باید سریع به پزشک مراجعه کنید. در این مرحله احتمال آسیب به اندام ها بالاست، پس اگر علائمی مانند درد سینه، تنگی نفس، درد پشت، ضعف و بیحالی، تاری دید و مشکل در تکلم را تجربه کردید بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید.

فاکتور های خطر فشار خون بالا

عوامل مختلفی در ابتلای افراد به فشار خون بالا وجود دارد. با این حال برخی از فاکتور های خطر این بیماری عبارتند از:

  • استعمال دخانیات
  • کم تحرکی
  • مصرف بالای سدیم و نمک
  • اضافه وزن
  • خواب ناکافی
  • استرس

علائم فشار خون بالا

علل فشار خون بالا در بیشتر موارد به خصوص در فشارخون اولیه ناشناخته است. با این حال برخی از علل زمینه ای و بیماری ها می تواند باعث ایجاد فشار خون ثانویه شود.

خطرناک ترین نکته در مورد فشارخون بالا این است که ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد. در حقیقت تقریباَ یک سوم افراد مبتلا به فشار خون، از بیماری خود اطلاع ندارند، زیرا فشار خون بالا به جز در حالت بحرانی تقریبا هیچ علائمی ندارد. بهترین راه این است که فشار خون خود را به طور دوره ای در خانه یا مراکز بهداشتی اندازه گیری کنید. از آنجا که اضطراب می تواند فشار خون را افزایش دهد، پیش از اندازه گیری فشار خون 5 دقیقه آرام نشسته یا دراز بکشید و در زمان اندازه گیری فشار خون در حالت راحتی قرار بگیرید.

در فشار خون بحرانی، علائم می تواند شامل سردرد شدید، خونریزی از بینی، خستگی یا گیجی، مشکلات دید، درد سینه، مشکل تنفسی، ضربان قلب نامنظم، مشاهده خون در ادرار و احساس ضربان در سینه، گردن یا گوش ها باشد. برخلاف باور عمومی، خواب آلودگی، اضطراب، عرق کردن، مشکلات خواب، برافروختگی و لکه های خون در چشم از علایم فشار خون بالا نیست، اما لازم است جهت بررسی دلایل بروز آنها به پزشک مراجعه شود.

اثر فشار خون روی قلب و عروق

فشار خون بالا یک قاتل خاموش است و عمدتاَ با افزایش بار رگ های خونی و قلب، باعث آسیب به مویرگ ها و بافت ظریف درون شریان ها می شود. آسیب به رگ ها همراه با لخته های چربی به نوبه خود فشارخون را افزایش می دهد و چرخه تخریب سیستم خون رسان را ادامه می دهد.

این فرایند در نهایت به بیماری قلبی، گرفتگی و تنگی عروق و سکته قلبی می انجامد.

روش های تشخیص فشار خون بالا

فشار خون بالا معمولاَ زمانی تشخیص داده می شود که مزمن شده باشد. ارزیابی های اولیه معمولا شامل گرفتن شرح حال بیماری و معاینات بالینی است. با این حال برای تشخیص فشار خون بالا می بایست فشار خون در یک بازه زمانی یک ماهه، سه بار اندازه گیری شود.

یکی از روش های تشخیص دقیق پرفشاری خون، استفاده از هولتر فشار خون یا پایش 24 ساعته فشار خون است. در این روش یک دستگاه فشار خون دیجیتال به همراه یک فشار سنج بازویی به بدن شما متصل می شود و فشار خون شما را هنگام فعالیت روزانه ثبت می کند. از این روش برای اجتناب از تشخیص نادرست فشار خون بالا و تأثیر سندرم روپوش سفید (بالا رفتن فشار خون به دلیل اضطراب ناگهانی هنگام اندازه گیری آن توسط پزشک) استفاده می شود.

پیشگیری و کنترل فشار خون

برای پایین نگه داشتن و کاهش فشار خون بالا سبک زندگی نقش کلیدی را بازی می کند. لازم است به نکات زیر توجه کنید:

  • ترک دخانیات
  • انجام روزانه حرکات ورزشی به مدت حداقل سی دقیقه در روز با شدت متوسط
  • رژیم غذایی مناسب با سدیم کم، شامل مقدار کافی میوه و سبزی، غلات کامل، لبنیات کم چرب، گوشت سفید و هر غذای دیگری که پزشک مجاز بداند.
  • وزن مناسب
  • خواب کافی به میزان میانگین 7 تا 8 ساعت در شبانه روز با ساعات منظم
  • پرهیز از مصرف الکل
  • کنترل و مدیریت استرس

درمان فشار خون

نخستین و مهمترین گام در درمان فشار خون بالا، تغییر سبک زندگیست. در صورت نیاز به مصرف دارو، داروهای ادرار آور، مهار کننده های ACE، مسدود کننده های آلفا، مسدود کننده های گیرنده آنژیوتانسین، مسدود کننده های بتا، مسدود کننده های کانال کلسیم، آگونیست های مرکزی، گشاد کننده عروق و داروهای ترکیبی بر اساس نظر پزشک تجویز می شوند. پزشک متخصص بر اساس نوع و درجه فشار خون شما، دارو های کنترل فشار خون مناسب را که بسته به شرایط هر فرد متفاوت است، تجویز می کند.

آگهی متنی در همه صفحات

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.