بهترین روش درمان دیورتیکول زنکر چیست؟ به همراه علائم و علت ایجاد آن
دیورتیکول زنکر (ZD) ناشی از فتق خلفی مخاط مری به مثلث کیلیان است، ناحیهای با کمترین مقاومت در بالای عضله کریکوفارنژئوس (CP) و زیر عضله منقبضکننده حلقی تحتانی. ZD در واقع یک دیورتیکول کاذب است زیرا کیسه زنکر فقط حاوی مخاط مری و زیر مخاط است.
دیورتیکول زنکر غالبا با اختلال در شل شدن عضله کریکوفارنژیوس (اسفنکتر فوقانی مری) در هنگام بلع همراه بوده که موجب انسداد و بیرون زدگی مخاط و زیرمخاط قسمت پروگزیمال مری میگردد.
دیورتیکول زنکر در قسمت خلفی بین هیپوفارنکس و مری و در بالای عضله کریکوفارنژیوس ایجاد میشود.
بیماران معمولا افراد سالخورده بوده و ممکن است پس از TIA یا Stroke مغزی دچار اختلال بلع شده باشند.
علائم بالینی
۱- برگشت (رگورژیتاسیون) غذاها و قرصهای تازه خورده شده و هضم نشده
۲- دیسفاژی
۳- احساس خفگی
۴- بوی بد دهان
تشخیص:
برای تشخیص از Barium Swallow استفاده میشود. آندوسکوپی لازم نبوده؛ ولی اگر انجام شد باید با احتیاط کامل صورت پذیرد چرا که ریسک پرفوراسیون وجود دارد.
درمان دیورتیکول زنکر
درمان ZD علامت دار میتواند جراحی یا آندوسکوپی باشد. روش جراحی شامل برش خارجی گردن با میوتومی CP (دیورتیکولوتومی)، با یا بدون مداخله کیسهای (اینورژن، دیورتیکولوپکسی یا دیورتیکولکتومی) است. روش آندوسکوپی، با استفاده از آندوسکوپهای سفت یا انعطافپذیر، فقط شامل دیورتیکولوتومی میشود که در آن سپتوم بین لومن مری و دیورتیکول و عضله CP برای ایجاد یک کانال جدا میشود.
هر یک از این رویکردهای درمانی دارای تنوع در تکنیکها و مزایا و معایبی هستند. در مقالهای که در سال 2014 در Clinical Gastroenterology and Hepatology منتشر شد، نویسندگان خاطرنشان کردند که اگرچه رویکرد جراحی باز در 90 تا 95 درصد بیماران، علائم را برطرف میکند، اما میزان عوارض آن تقریباً 10 درصد است. عوارض جانبی بالقوه شامل تشکیل فیستول، آبسه، هماتوم، فلج عصب حنجرهای مکرر، مشکلات در صداسازی و سندرم هورنر است.
رویکرد آندوسکوپی با استفاده از آندوسکوپهای سفت و سخت همچنین علائم را در حداقل 90 درصد بیماران، با 7 تا 8 درصد خطر عوارض جانبی، از جمله آسیب دندان و سوراخ شدن، تسکین میدهد. با این حال، روش آندوسکوپ سفت و سخت را نمیتوان در همه بیماران انجام داد، مانند بیمارانی که دندانهای بالایی بیرون زدگی، باز شدن ناکافی فک یا تحرک محدود گردن دارند که مانع از قرار گرفتن در معرض آندوسکوپی سفت و سخت ZD میشود. استفاده از دیورتیکولوسکوپ سفت و سخت نیز خطر سوراخ شدن را در زمانی که محافظت کافی از کیسه دیورتیکولی کوچک توسط دیواره پشتی مری وجود ندارد، افزایش میدهد.
مزایای روش آندوسکوپی انعطافپذیر
تقریباً 20 سال پیش معرفی شد، درمان آندوسکوپی انعطافپذیر برای ZD به طور گسترده پذیرفته میشود زیرا دادههای جدیدتر اثربخشی پایدار را نشان میدهد که با درمانهای جراحی باز و آندوسکوپی سفت و سخت قابل مقایسه است. در یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز منتشر شده در آندوسکوپی گوارشی در سال 2016، نویسندگان گزارش کردند که موفقیت ترکیبی، عوارض جانبی و میزان عود به ترتیب 91 درصد، 11.3 درصد و 11 درصد بود. عوارض جانبی شامل درد گلو بعد از عمل، خونریزی و سوراخ شدن است.
در مقاله دیگری با طرح مطالعه مشابه که در سال 2016 در Endoscopy International Open منتشر شد، به نظر میرسد که رویکرد آندوسکوپی منجر به کوتاهتر شدن مدت عمل و بستری شدن در بیمارستان، از سرگیری رژیم غذایی زودتر و نرخ کمتر عوارض جانبی میشود، اما میزان بالاتری از عود علائم نسبت به رویکرد جراحی را دارد.
آندوسکوپی انعطافپذیر بر برخی از محدودیتهای مرتبط با استفاده از ابزار سفت غلبه میکند. انعطافپذیری آندوسکوپ و قطر کوچکتر این روش را به ویژه در بیمارانی با اکستنشن ضعیف گردن و/یا باز شدن فک محدود مفید میکند. در برخی موارد، این روش را میتوان بدون استفاده از بیهوشی عمومی انجام داد و این روش ممکن است در بیماران مبتلا به شرایط پزشکی همراه که مانع مداخله جراحی میشود، ارجح باشد.
تکنیکهای رویکرد آندوسکوپی انعطافپذیر
در طول میوتومی آندوسکوپی انعطافپذیر، سپتوم (عضله CP) را میتوان با استفاده از یک چاقوی سوزنی آندوسکوپی رتروگراد کلانژیوپانکراتوگرافی (ERCP) و همچنین HookKnife یا HybridKnife که چاقوهای الکتروسرجری هستند که معمولاً در حین تشریح زیر مخاطی آندوسکوپی استفاده میشوند، تقسیم کرد. دستگاههای دیگری برای برش سپتوم گزارش شده است، از جمله فورسپس تک قطبی و دو قطبی، انعقاد پلاسمای آرگون و قیچی آندوسکوپی. تغییرات فنی، از جمله برداشتن حجمی و تونل زیر مخاطی برای میوتومی CP، نیز شرح داده شده.
برای انجام این روش به سطح بالایی از تخصص فنی نیاز است. چالش اصلی تعیین عمق میوتومی CP است که برای درمان مناسب این بیماری لازم است. میوتومی ناکافی منجر به علائم مداوم میشود، در حالی که برداشتن بیش از حد عمیق منجر به سوراخ شدن میشود. همانطور که تکنیکهای برش به تکامل خود ادامه میدهند، تحقیقات مقایسهای برای تعیین اینکه کدام روشها نتایج را از نظر اثربخشی و ایمنی بهینه میکنند، مورد نیاز است.
مطالب مرتبط
