برخورد ستارههای نوترونی باعث انفجاری یک میلیون برابر روشنتر از کل کهکشان ما میشود
در ماه مارس، اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب، برخورد دو ستاره نوترونی و یک انفجار حیرتانگیز را مشاهده کردند که یک انفجار پرتو گاما (GRB) را بیش از یک میلیون برابر درخشانتر از کل کهکشان راه شیری تابش کرد.
اکنون، در مطالعه جدیدی که در مجله نیچر منتشر شده، اخترشناسان تأیید میکنند که نیروهای شدید در انفجار، که با عنوان کیلونووا شناخته میشود، فلزات سنگین کمیاب مانند تلوریم را در پی این رویداد ایجاد کرده باشد. این ممکن است قویترین مدرکی باشد که نشان میدهد انفجارهایی مانند کیلونووا، نقش اصلی را در ایجاد این عناصر سنگین در سراسر جهان بازی میکنند.
اندرو لوان، اخترفیزیکدان دانشگاه رادبود در هلند، در این مورد میگوید: «برای اولین بار ما شواهدی از شکلگیری این نوع از عناصر خاص در پی ادغامها و برخوردها داریم.»
او افزود: «۱۵۰ سال از زمانی که ما جدول تناوبی را داریم، میگذرد و هنوز نمیدانیم تعداد زیادی از عناصر از کجا آمدهاند. » یکی از کارهایی که ما سعی میکنیم انجام دهیم این است که این شکافها را پر کنیم.
ستارگان نوترونی هستههای فروپاشیده ستارگان پرجرم هستند و به عنوان متراکمترین اجرام کیهان در نظر گرفته میشوند. تصور کنید ستارهای به بزرگی خورشید یا چندین برابر بزرگتر از خورشید ماِ با همان جرمی اندازهای به اندازه یک شهر پیدا کرده باشد.
به گفته محققان، دو ستاره مشاهده شده در این مطالعه بخشی از یک منظومه دوتایی بودند که در فاصله ۱۲۰ هزار سال نوری از کهکشان اصلی خود به بیرون حرکت کرده بودند و میلیاردها سال تا قبل از نزدیکی آنها زمان سپری شد.
انفجار حاصل از چند جهت خارق العاده بود. پرتوهای گاما بسیار روشن بود و به غیرعادی، زمان پرتوتابی هم طولانی بود و ۲۰۰ ثانیه طول کشید. این بسیار طولانیتر از بسیاری از پرتوهای گامای شناساییشده قبلی بود که در اثر ادغام ستارگان نوترونی ایجاد میشد و تنها کمتر از دو ثانیه دوام میآورد.
علیرغم نادر بودن کیلونواها، تشخیص تلوریم نشان میدهد که عناصر سنگین دیگری مانند ید – که برای حفظ حیات روی زمین ضروری است – و همچنین توریم توسط این انفجارهای حماسی در سراسر کیهان پخش میشوند. در مقابل، عناصر سبکتری مانند آهن در هسته این ستارهها تشکیل میشود.
حدس زده میشود «حدود نیمی از عناصر سنگینتر از آهن احتمالاً در این رویدادها ساخته میشوند.»
محققانی که این انفجارهای عظیم را مطالعه میکنند، در ابتدای کارند. در حالتایدهآل، آنها امیدوارند که تعداد بیشتری از این پرتوهای گاما را شناسایی کنند.
بن گومپرتز، اخترشناس دانشگاه بیرمنگام، میگوید: «کار بعدی ما یافتن تعداد بیشتری از این ادغامهای طولانی مدت و ایجاد درک بهتر از عواملی است منجر به آنها میشود و اینکه آیا عناصر سنگینتری در حال ایجاد هستند یا خیر.»
مطالب مرتبط
