رکورد شکنی جدید: قدیمیترین و دورترین کهکشانهای کشف شده توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب

یک تیم بینالمللی از ستارهشناسان از کشف دو تا از قدیمیترین و دورترین کهکشانهای شناخته شده، خبر دادهاند. نور هر دوی آنها فقط 300 میلیون سال پس از انفجار بزرگ شروع به حرکت به سوی ما کرده و رصد آنها تنها به لطف قدرت تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) امکانپذیر شد.
آینههای بزرگتر JWST و قابلیتهای فروسرخ به اخترشناسان این امکان را میداد که حتی کهکشانهای دورتر از هابل را ببینید.
دکتر فرانچسکو دی اوجنیو از موسسه کیهانشناسی دانشگاه کمبریج گفت: «این کهکشانها به شمار کوچک اما رو به رشدی از کهکشانها از نیم میلیارد سال اول تاریخ کیهانی میپیوندند، آنهایی که با بررسیشان واقعاً میتوانیم جمعیتهای ستارهای و الگوهای متمایز عناصر شیمیایی درون آنها را مشخص کنیم.»
نام این دو کهکشان JADES-GS-z14-0 و JADES-GS-z14-1 است که اولی کمی دورتر از دومی است.
این تیم توانست یک بررسی طیف سنجی از کهکشانها انجام دهد و نور آنها را تجریه کند و پی به عناصر شیمیایی آنها ببرد.
اما این همه ماجرا نیست. به دلیل انبساط جهان، نور اصطلاحا به طبف قرمز منتقل میشود. این شبیه به اثر داپلر است که در آن صورت نزدیک شدن یا دور شدن یک آمبولانس، صدای آژیر آن تغییر پیدا میکند. در مورد این کهکشانها، نور آنها تا طول موجهای بسیار زیاد کشیده میشود.
جاکوب هلتون، دانشجوی فارغ التحصیل در دانشگاه آریزونا میگوید: «ما میزان پیشتری از اتمهای هیدروژن و احتمالاً اکسیژن را در این دو کهکشان پیدا کردیم، در کهکشانهای ستارهساز چنین چیزی معمول است.»
JADES-GS-z14-0 در مقایسه با کهکشان راه شیری کوچک استاین کهکشان 1600 سال نوری وسعت دارد و با سرعتی 20 برابر سریعتر از کهکشان ساکت خودمان در حال تشکیل ستارگان بوده. قبل از جیمز وب، اخترشناسان انتظار نداشتند کهکشانها خیلی سریع بزرگ، درخشان و پرجرم شوند، اما کهکشانهایی مانند این نشان میدهند که قطعاً این راهی است که آنها میتوانند رشد کنند.
دکتر استفانو کارنیانی از Scuola Normale Superiore در پیزا، نویسنده اصلی مقاله تحقیقی، گفت: «JADES-GS-z14-0 اکنون به کهن الگوی این پدیده تبدیل شده است. خیرهکننده است که کیهان میتواند چنین کهکشانی را تنها در 300 میلیون سال بسازد.ـ
جیمز وب برای جستجوی دورترین کهکشانهای کشف شده طراحی شده، بنابراین انتظار میرود کهکشانهای دورتر از این هم پیدا بشوند و آنهایی پیدا بشوند که باز عمرشان نزدیکتر به انفجار بزرگ است.
برانت رابرتسون، استاد نجوم و اخترفیزیک در دانشگاه گفت: «ما میتوانستیم این کهکشان را حتی اگر 10 برابر کمنورتر بود، شناسایی کنیم، به این معنی که میتوانستیم نمونههای دیگری را در اوایل جهان – احتمالاً در 200 میلیون سال اول ببینیم».
مقالات مربوط به این کشف در انتظار بررسی همتایان هستند، اما در arXiv پست شدهاند. مقاله Carniani فاصله را تایید کرد، مقاله هلتون همه چیز در مورد ویژگیهای کهکشانی است، و مقاله رابرتسون بینشهایی را در مورد اینکه چگونه چنین کهکشانی توانسته است در مدت زمان کوتاهی به این اندازه بزرگ شود، ارائه میدهد.





