امکان هیجانانگیز تولید یک داروی گران ایدز با یک هزارم قیمت: داروی لِنَکَپاویر
داروی لِنَکَپاویر (Lenacapavir): انقلابی در درمان HIV
لِنَکَپاویر (Lenacapavir) یک داروی جدید و پیشرفته برای درمان HIV است که توسط شرکت داروسازی جِلیاد سایِنسِز (Gilead Sciences) توسعه یافته. این دارو به صورت تزریقی و هر شش ماه یکبار تجویز میشود که میتواند جایگزین مناسبی برای مصرف روزانه قرصهای متعدد باشد. این ویژگی لِنَکَپاویر میتواند بهویژه برای بیمارانی که در دسترسی به مراقبتهای بهداشتی یا پایبندی به رژیم دارویی مشکل دارند، مفید باشد.
مکانیسم عمل
لِنَکَپاویر به عنوان یک مهارکنندهٔ کاپسید (capsid inhibitor) عمل میکند. کاپسید پروتئینی است که پوشش بیرونی ویروس HIV را تشکیل میدهد و برای عملکرد ویروس ضروری است. با مهار کاپسید، لِنَکَپاویر از تکثیر ویروس جلوگیری میکند و باعث کاهش بار ویروسی در بدن بیمار میشود. این مکانیسم عمل، آن را به یکی از امیدوارکنندهترین درمانهای HIV تبدیل کرده است.
مزایا و کارآیی
نتایج آزمایشهای بالینی نشان دادهاند که لِنَکَپاویر در کاهش بار ویروسی HIV بسیار مؤثر است. در یک آزمایش بالینی که در اوگاندا و آفریقای جنوبی انجام شد، این دارو توانست با کارآیی ۱۰۰ درصد از انتقال ویروس جلوگیری کند. این نتایج نشان میدهد که لِنَکَپاویر میتواند بهعنوان یک گزینهٔ درمانی مؤثر برای افرادی که با سایر داروهای HIV مشکل دارند یا نمیتوانند از آنها استفاده کنند، مورد استفاده قرار گیرد.
هزینه و دسترسی
یکی از چالشهای اصلی در استفاده گسترده از لِنَکَپاویر هزینه بالای آن است. در حال حاضر، هزینهٔ درمان یک ساله با این دارو بیش از ۴۲ هزار دلار است.
اما پژوهشهای جدید نشان میدهند که این داروی HIV که به عنوان «نزدیکترین چیز به یک واکسن» شناخته میشود، میتواند با هزینهای هزار برابر کمتر تولید شود. یعنی ۴۰ دلار!
توسعه واکسن برای HIV همواره اولویت اصلی در تحقیقات بیماریهای عفونی بوده است، اما همچنان به چالشهای بسیاری برمیخورد. در حالی که راهحل نهایی پیشگیری همچنان دور از دسترس است، ظهور داروی پیشگیری از HIV (PrEP) روشی جدید برای محافظت افراد در برابر این ویروس فراهم کرده و درمان عفونت نیز در دهههای اخیر به شدت پیشرفت کرده است.
دکتر اندرو هیل از دانشگاه لیوِرپول در مصاحبهای گفت: «این دارو نزدیکترین چیزی است که تاکنون به یک واکسن HIV داشتهایم.»
بر اساس پژوهش انجام شده توسط دکتر هیل و همکارانش، حداقل قیمت نسخه تولید انبوه این دارو با استفاده از همان مواد اولیه و فرآیند تولید، ۴۰ دلار برای هر بیمار است.
پژوهشگران و فعالان خواستار این هستند که جِلیاد مجوز تولید نسخههای ژنریک این دارو را در کشورهای با درآمد پایین و متوسط صادر کند، یعنی مکانهایی که اکثر موارد جدید HIV رخ میدهند. در یک بیانیه، جِلیاد تأکید کرد که استفاده از لِنَکَپاویر برای پیشگیری از HIV همچنان در مرحله تحقیقاتی است، اما آنها «اولویتدهی به سرعت برای دستیابی به تأییدیههای نظارتی در کشورهایی که بیشترین بار بیماری جهانی را دارند» را در دستور کار دارند.
نیاز به اقدام جهانی
وینی بیانییما، مدیر اجرایی برنامه مشترک سازمان ملل در زمینه HIV/AIDS (UNAIDS) در یک کنفرانس گفت: «شما ابزاری معجزهآسا دارید که میتواند دسترسی به درمان را برای مردان همجنسگرا، افراد ترنس، کارگران جنسی و زنان جوان در آفریقا فراهم کند، کسانی که میتوانند از ننگ. عار و وحشت به خاطر مصرف قرصها رها شوند. اما در حال حاضر، لِنَکَپاویر تنها برای کشورهای ثروتمند قیمتگذاری شده است – این نابرابری در مقابله با HIV نمیتواند کمکی به بیماران کند»
این پژوهش در بیست و پنجمین کنفرانس بینالمللی AIDS ارائه شده.
مطالب مرتبط
