مروری بر دومین گردهمایی علمی آموزشی NEST – بررسی چالشهای پزشکی نوزادان با نگاهی بر هزار روز اول زندگی

هزار روز اول زندگی یک نوزاد که از شروع بارداری مادر تا حدود ۲ سالگی را در بر میگیرد، دورهای حیاتی و تأثیرگذار در شکلگیری پایههای سلامت جسمانی و روانی اوست. این بازه زمانی با رشد و حساسیت بالایی همراه است و کوچکترین اقدامات در زمینه تغذیه و مراقبتهای بهداشتی میتواند بر تمام طول زندگی نوزاد اثرگذار باشد؛ بنابراین ارتقای دانش و آگاهی در این دوره حساس، برای دستیابی به آیندهای بهتر و سالمتر، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
شرکت نستله ایران، دومین سری از نشستهای پزشکی NEST را با درک اهمیت این موضوع برگزار کرد. سری نشستهای پزشکی NEST که به صورت سالانه توسط نستله ایران برگزار میشود، در دومین دوره خود با پیام «هزار روز اول، زندگی را شکل میدهد» میزبان بیش از 400 پزشک و متخصص حوزه اطفال بود.
NEST که برگرفته از عبارت Nestlé Educational & Scientific Talk است، در حقیقت یک گردهمایی علمی آموزشی است که برای پزشکان اطفال طراحی شده است. این گردهمایی با هدف ارتقای کیفیت زندگی نوزادان از طریق شناسایی نیازهای اساسی و ارائه راهکارهای جامع در حوزه پزشکی اطفال، هر ساله با حضور گسترده پزشکان و متخصصین اطفال از سرتاسر ایران برگزار میشود.
الناز سخائیان، مدیرعامل نستله ایران، در ابتدای نشست، ضمن قدردانی از حضور پررنگ پزشکان و استقبال قابل توجهشان از دومین دوره NEST، به باور نستله بر ارزشآفرینی در هر کشور و تطابق آن با نیازهای محلی تأکید کرد. وی همچنین بیان کرد که ارتقای کیفیت زندگی نوزادان به عنوان نسل آینده و فراهم آوردن بستر مناسب برای تأمین نیازهای اساسی آنان، از جمله اهداف کلیدی نستله است که تحقق آن بدون حضور متخصصان و پزشکان این حوزه امکانپذیر نخواهد بود.
دومین دوره NEST با تمرکز بر دو حوزه مهم سلامت نوزادان (Neonatology) و مشکلات شایع گوارشی (Gastroenterology) طی دو پنل برگزار شد. در پنل نخست این گردهمایی موضوعاتی نظیر زردی نوزاد و تغذیه مناسب، پیگیری تغذیهای نوزادان نارس، اختلالات عملکردی دستگاه گوارش در دوران نوزادی و نقش اولیگوساکاریدهای شیر مادر در تغذیه نوزاد مورد بحث و گفتوگو قرار گرفت.
دکتر فرهاد چوبدار، فوق تخصص نوزادان، از جمله سخنرانان پنل نخست بود. دکتر چوبدار در خصوص اختلالات عملکردی دستگاه گوارش در نوزادان و تأثیرات آن بر سلامت نوزاد بیان کرد: «اختلالات عملکردی دستگاه گوارش در نوزادان (Functional Gastrointestinal Disorders in Infancy) گروهی از مشکلات گوارشی و عودکنندهای هستند که در نوزادان بهطور شایع مشاهده میشود و معمولاً با اختلال در عملکرد طبیعی دستگاه گوارش و بدون وجود علت ساختاری یا بیماری مشخص همراه است. وی در ادامه به توضیحاتی در باب قولنج نوزادی یا اصطلاحاً کولیک پرداخت و اضافه کرد: «کولیک نوزاد به وضعیتی گفته میشود که در آن نوزاد زیر ۵ ماه، به طور مکرر دورههای طولانیمدتی از گریه، تحریکپذیری و بیقراری را تجربه میکند که علت مشخصی هم ندارد. کولیک نوزاد با اقدامات مراقبتی معمول قابل پیشگیری یا تسکین نیست. نوزاد مبتلا به کولیک باید کمتر از ۵ ماه سن داشته باشد و علائم دیگری مانند عدم رشد کافی، تب یا بیماریهای دیگر را نشان ندهد».
از دیگر سخنرانان پنل نخست میتوان به دکتر پریسا محققی، فوق تخصص نوزادان اشاره کرد. دکتر محققی در خلال سخنرانی خود به اهمیت شیر مادر در تغذیه نوزاد اشاره کرد و همچنین در خصوص بیماری زردی نوزادان بیان کرد: «زردی نوزاد یکی از وضعیتهای شایع پس از تولد است که بهطور معمول به صورت خود به خود رفع میشود. بهترین تغذیه برای این نوزادان شیر مادر است. در ایران متاسفانه کمبود آنزیم گلوکورونیل ترانسفراز که موجب وقوع بیماری زردی میشود، شایع است اما این موضوع جای نگرانی نیست و در اکثر مواقع برای تغذیه این نوزادان باید حتماً به حفظ شیر مادر توجه ویژه کرد».
در پنل دوم این رویداد نیز که به صورت تخصصی موضوع گوارش اطفال پرداخته شد، مباحثی همچون اختلالات تغذیهای، چاقی، کبد چرب و مدیریت درد حاد و درد مزمن شکم مورد بحث و گفتوگو قرار گرفت.
دکتر پژمان روحانی، فوق تخصص گوارش اطفال از جمله سخنرانان پنل دوم بود. دکتر روحانی در صحبتهای خود به اهمیت توجه به اختلالات خوردن در کودکان اشاره کرد و گفت: «در سالهای گذشته، توجه به اختلالات خوردن محدود به درمانگرانی بود که به عضلات بلع و گفتار تمرکز داشتند. اختلال خوردن در میان کودکان شایع است و بیش از 10 درصد کودکان ترم (نوزادانی که دوره کامل حاملگی را طی کردهاند) و بیش از 23 درصد کودکان نارس (preterm) به آن مبتلا هستند. این اختلال در 90 درصد موارد به مسائل روانی مرتبط است. کودکان مبتلا به اختلال خوردن معمولاً شیر را به عنوان وعده غذایی اصلی مصرف میکنند، در حالی که در کودکان بالای یک سال، شیر نمیتواند به عنوان وعده غذایی کامل در نظر گرفته شود. سال دوم زندگی، سال تغذیه است و کودک باید از تمامی ترکیبات غذایی سالم استفاده کند. وابستگی به شیر و عدم مصرف مواد غذایی دیگر میتواند در آینده مشکلاتی را ایجاد کند. همچنین، شیر گاو به عنوان یکی از عوامل اصلی التهاب روده در این نوزادان شناخته میشود و تغذیه صرفاً با شیر گاو، تنها کلسیم بدن را تأمین میکند و ارزش غذایی دیگری ندارد».

از دیگر سخنرانان پنل دوم همچنین میتوان به دکتر فرید ایمانزاده، متخصص گوارش و فوق تخصص دردهای شکمی اشاره کرد. دکتر ایمانزاده در سخنان خود به نکات کلیدی در مدیریت و تشخیص دردهای مزمن شکمی پرداخت و گفت: «دردهای شکمی که بیش از سه ماه ادامه داشته باشند، به عنوان دردهای مزمن شناخته میشوند و معمولاً منشأ ارگانیک ندارند. این دردها میتوانند با شروع افسردگی و مشکلات روانی همراه شوند. در ارزیابی دردهای شکمی، مهم است که محل دقیق درد، انتشار آن و شدت آن را در نظر بگیریم. اختلالات تغذیه در کودکان میتواند به رفلاکس منجر شود و آلرژیهای غذایی نیز میتوانند باعث بروز مشکلات گوارشی مانند یبوست، اسهال و درد شکمی شوند. در ایران، مواد غذایی غیراستاندارد و آلرژنهای هوایی میتوانند به تشدید آلرژیهای گوارشی کمک کنند».

در پایان، نشستهای علمی نظیر NEST نقش کلیدی در پیشبرد دانش و بهبود مراقبتهای پزشکی برای نوزادان و کودکان ایفا میکنند. این رویدادها با ایجاد فرصتهای آموزشی و تبادل تجربیات میان متخصصان، نه تنها موجب ارتقای دانش پزشکی میشود، بلکه به بهبود کیفیت زندگی و سلامت نسلهای آینده نیز کمک میکنند. استمرار و گسترش چنین برنامههایی در سالهای آینده، به تداوم این تلاشها و تحقق اهداف بزرگتر در بهبود سلامت و رفاه کودکان خواهد انجامید.





