پژوهشی انقلابی برای درمان طاسی؛ نانوذرات سریم موها را برمیگردانند
تحقیقات نوین در حوزه نانوفناوری، روشی امیدوارکننده برای درمان ریزش مو، بهویژه برای کسانی که به آلوپسی آندروژنیک (Androgenic Alopecia) مبتلا هستند، ارائه داده است. پژوهشگران موفق شدهاند پچ میکرونیدل (microneedle patch) حاوی نانوذرات سریم (cerium nanoparticles) طراحی کنند که میتواند با دو عامل اصلی ریزش مو، یعنی استرس اکسیداتیو و کاهش جریان خون به فولیکولهای مو مقابله کند. این روش جدید در آزمایشات انجامشده بر روی موشها نتایج شگفتانگیزی نشان داده و سرعت رشد موها را در مقایسه با روشهای درمانی موجود افزایش داده است.
چالشهای ریزش مو و راهحل نوین نانوذرات
آلوپسی آندروژنیک، که به آن الگوی طاسی مردانه یا زنانه نیز گفته میشود، یکی از شایعترین انواع ریزش مو است که بهصورت تدریجی منجر به کاهش حجم و تراکم مو میشود. در این نوع ریزش مو، رگهای خونی کافی در اطراف فولیکولهای مو وجود ندارد، به همین دلیل، مواد مغذی و مولکولهای ضروری به اندازه کافی به ریشه موها نمیرسند. این مسئله باعث ضعیف شدن فولیکولهای مو و در نهایت مرگ سلولهای مو میشود. علاوه بر این، گونههای فعال اکسیژن (Reactive Oxygen Species یا ROS) نیز در پوست سر انباشته شده و موجب مرگ زودرس سلولهایی میشود که مسئول تولید موهای جدید هستند.
در تحقیقات اخیر که توسط گروهی از محققان به رهبری «فانگیوان لی» و «جیانچینگ گائو» در نشریه «ACS Nano» منتشر شده است، نانوذرات سریم به دلیل توانایی آنها در تقلید از آنزیمهایی که گونههای فعال اکسیژن را از بین میبرند، مورد توجه قرار گرفتهاند. این نانوذرات قبلاً در کاهش استرس اکسیداتیو ناشی از صدمات کبدی، زخمها و بیماریهایی مانند آلزایمر اثربخش بودهاند. با این حال، این نانوذرات به دلیل ناتوانی در عبور از لایه خارجی پوست، نمیتوانند به سادگی به ریشه موها برسند. به همین دلیل، پژوهشگران تصمیم گرفتند روشی طراحی کنند که این نانوذرات را به شکلی غیرتهاجمی به ریشه موها برسانند و به بازگشت مو کمک کنند.
مراحل ساخت پچ میکرونیدل حاوی نانوذرات سریم
پژوهشگران اولین قدم در طراحی این روش جدید را با پوشاندن نانوذرات سریم با ترکیبی از پلیاتیلن گلیکول و لیپید (Polyethylene Glycol-Lipid) برداشتهاند که یک ماده زیستتخریبپذیر است. سپس آنها پچ میکرونیدل را با استفاده از ترکیبی از اسید هیالورونیک (Hyaluronic Acid) و نانوذرات سریم ساختند. اسید هیالورونیک به طور طبیعی در پوست انسان وجود دارد و به تسهیل عبور نانوذرات به ریشههای مو کمک میکند.
پژوهشگران این پچها را بر روی موشهای نر که دارای نواحی طاس بودند، آزمایش کردند. نتیجه تحقیقات نشان داد که هر دو گروه موشهایی که با پچهای معمولی و پچهای حاوی نانوذرات سریم درمان شدند، شاهد رشد مجدد موها بودند. با این حال، موشهایی که از پچهای حاوی نانوذرات استفاده کرده بودند، رشد سریعتر و بهتری را تجربه کردند. علاوه بر این، در پوست این موشها سطح پایینتری از ترکیبات استرس اکسیداتیو مشاهده شد و رگهای خونی جدید به سرعت در اطراف فولیکولهای مو تشکیل شدند.
نتایج و چشمانداز درمان ریزش مو با نانوذرات
این تحقیق نشان داد که پچهای میکرونیدل حاوی نانوذرات سریم نهتنها رشد موها را تسریع میکنند، بلکه با کاهش تعداد دفعات استفاده، نتایجی مشابه یا حتی بهتر از درمانهای رایج به دست میدهند. همچنین این روش میتواند کمتر تهاجمی و راحتتر از روشهای فعلی مانند داروهای موضعی یا جراحیهای کاشت مو باشد. اگرچه این پژوهش تنها بر روی موشها انجام شده است و برای استفاده انسانی به مطالعات بیشتری نیاز دارد، اما نتایج اولیه آن امیدوارکننده به نظر میرسد.
محققان امیدوارند که این روش به عنوان یک راهکار غیرتهاجمی و موثر برای افرادی که از آلوپسی آندروژنیک رنج میبرند، بتواند بهطور گستردهای به کار گرفته شود. با توجه به اینکه روشهای فعلی درمان ریزش مو اغلب گرانقیمت بوده و دارای عوارض جانبی مانند تحریک و خارش پوست هستند، این پچهای نانوذرات سریم میتواند جایگزینی کارآمدتر و کمهزینهتر باشد. تحقیقات بیشتر در این زمینه میتواند منجر به تولید دارویی شود که نهتنها رشد مو را بهبود ببخشد، بلکه با مشکلات ریشهای مانند استرس اکسیداتیو و کاهش جریان خون به فولیکولهای مو نیز مبارزه کند.
مطالب مرتبط
