آیا گوگل در حال از دست دادن جایگاه خود در دنیای جستوجو است؟
از زمان معرفی ChatGPT در اواخر سال ۲۰۲۲، گوگل بهطور علنی در حال بازنگری در استراتژیهای خود است. با معرفی ChatGPT Search، رقیب مستقیمی برای جستوجوی گوگل پدیدار شد. در کنفرانس توسعهدهندگان اخیر، گوگل بیش از ۱۰۰ ویژگی جدید را معرفی کرد که بیشتر آنها بر پایه هوش مصنوعی بودند. این تغییرات نشاندهنده تلاش گوگل برای بازتعریف نقش خود در دنیای دیجیتال است.
گوگل بیش از ۱۵ سال است که نه تنها بر نحوه استفاده ما از وب، بلکه بر خود وب تسلط دارد، عمدتاً از طریق بخشهای جستوجو و تبلیغات. اما با نفوذ هوش مصنوعی به تمام جنبههای تجربه دیجیتال ما، مشخص نیست کدام شرکت در دوره بعدی تسلط خواهد داشت یا چگونه با آن تعامل خواهیم داشت. تقریباً مطمئن هستیم که این تعامل دیگر از طریق تایپ کلمات کلیدی در یک موتور جستوجو نخواهد بود.
آیا هوش مصنوعی تهدیدی برای مدل تبلیغاتی گوگل است؟
برای یافتن چیزی بهصورت آنلاین، معمولاً چند کلمه کلیدی را در گوگل تایپ میکنید، روی یک لینک آبی کلیک میکنید و اطلاعات مورد نظر را مییابید. شرکتها برای قرار گرفتن تبلیغاتشان در مقابل کاربران، بر سر کلمات جستوجو رقابت میکنند که این مدل، کسبوکار میلیارد دلاری تبلیغاتی گوگل را تغذیه میکند. اما با ظهور ابزارهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT و Perplexity، کاربران بهطور فزایندهای به این ابزارها برای یافتن اطلاعات روی میآورند. این چتباتها اطلاعات را از وبسایتها استخراج کرده و خلاصهای مرتب به کاربران ارائه میدهند، که تهدیدی واقعی برای مدل تبلیغاتی گوگل محسوب میشود.
در آوریل، برای اولین بار، تعداد جستوجوهای گوگل در Safari کاهش یافت. همچنین، سهم گوگل از بازار جستوجو برای اولین بار در یک دهه گذشته به زیر ۹۰ درصد رسید. این تغییرات نشاندهنده تأثیر عمیق هوش مصنوعی بر رفتار کاربران و مدلهای کسبوکار سنتی است.
گوگل چگونه با این تغییرات مواجه میشود؟
گوگل چند سال پیش این تغییرات را پیشبینی کرد و تلاش کرد خود را بازآفرینی کند. چند سال پیش، «AI Overviews» را معرفی کرد که خلاصههایی از نتایج جستوجو هستند که توسط مدل زبان بزرگ گوگل، Gemini، ایجاد میشوند. سپس، اوایل امسال، «AI Mode» را معرفی کرد، تجربهای مبتنی بر چتبات برای جستوجو که شباهت زیادی به ChatGPT و Perplexity دارد. این شرکت اعلام کرد که AI Mode بهزودی برای همه کاربران در ایالات متحده در دسترس خواهد بود.
اگر شما، از AI Mode برای یادگیری چیزی استفاده کنید، ممکن است این روزها از جستجوی یک عبارت، با AI Mode نزدیک به ۶۰۰ کلمه پاسخ در گوگل برسید. البته شاید تعداد زیادی لینک به منابع هم در این خلاصه هوشمند وجود داشته باشد که هیچکدام واقعا نیاز به کلیک ندارند، زیرا چتبات قبلاً محتوای آنها را خلاصه کردهاند!
آیا این آینده جستوجو است؟
این تجربه جستوجو، مانند سایر چتباتهای هوش مصنوعی، همیشه عالی نیست. این فناوری توسط مدلهای زبان بزرگ تغذیه میشود که مستعد «توهم» هستند، گرچه قطعی نبودن پاسخها گاهی گوشزد میشود، اما از آنجا که هوش مصنوعی تمایل دارد متنی قانعکننده بنویسد، همیشه احساس نمیکنید که نیاز به بررسی مجدد نتایج دارید.
ناشران کاهش شدید ترافیک از گوگل را مشاهده کردهاند، زیرا افراد بیشتری از خیر وب گذشته اند و از چتباتهای هوش مصنوعی برای اطلاعات استفاده میکنند این روش سریعتر است و بیایید صادق باشیم، همه چیزهایی که با کلیک بر روی یک لینک آبی پیدا میکنید نیز ۱۰۰ درصد دقیق نیستند!
این احتمالاً همان چیزی است که آینده جستوجو به نظر میرسد و به احتمال زیاد دیگر شامل فهرستی از لینکهای آبی نخواهد بود. البته بدون شک برای مدت طولانی قادر خواهید بود به تجربه جستوجوی سنتی دسترسی داشته باشید، اما حجم عظیم اقدامات اخیر گوگل نشان میدهند که همه چیز به سمت هوش مصنوعی پیش میرود.
هوش مصنوعی: فرصت یا تهدید؟
این تغییر تنها یک بازی فناوری نیست؛ بلکه بازتعریفی است از چگونگی دسترسی ما به دانش. هوش مصنوعی میتواند همان دادههایی را که پیشتر با کلیککردن بر لینکها کشف میکردیم، در قالبی بسیار مختصرتر و قابلفهمتر ارائه دهد. اما آیا این اختصار، جایگزین کیفیت میشود؟ آیا ما بهعنوان کاربران، به بررسی دقیق منابع بینیاز میشویم؟ این پرسشها، در قلب بحران هویتی گوگل قرار گرفتهاند.
کاهش سهم گوگل: نشانهای از پایان یک امپراتوری؟
برخی گزارشها حاکی از آن بودهاند که سهم این غول جستوجو برای اولینبار در دهه گذشته به کمتر از ۹۰ درصد رسیده است. این افت جزئی نشانهای از تغییرات عمیق در رفتار کاربران و قدرت نوظهور هوش مصنوعی است.
کاربرانی که پیشتر بهطور پیشفرض به سراغ گوگل میرفتند، اکنون با ابزارهایی روبهرو شدهاند که بهجای صفحات وب، پاسخهای خلاصهشده و شخصیسازیشده را بهسرعت در اختیارشان قرار میدهند. همین روند، پرسشهای بنیادینی را پیش میکشد: چه اتفاقی برای ناشران محتوای وب میافتد وقتی کاربران دیگر روی لینکهای آبی کلیک نکنند؟ تبلیغات هدفمند، که شالوده کسبوکار میلیارد دلاری گوگل است، چه سرنوشتی خواهد داشت؟
پیشبینی آینده دشوار است، اما یک چیز واضح است: دنیای جستوجو بهسرعت در حال حرکت بهسوی پاسخهای تعاملی و متنیمحور است. در این دنیای جدید، وظیفه ما بهعنوان کاربران این است که آگاهانه رفتار کنیم. باید یاد بگیریم که پاسخهای شستهرفته یک چتبات هوش مصنوعی را بدون تأمل و کنجکاوی نپذیریم. چون دنیای اطلاعاتی که توسط ماشینها خلاصه میشود، ممکن است شفافیت یا صحت کافی نداشته باشد.
گوگل، زیر فشار انتظارات و رقابتهای جهانی
گوگل در سالهای اخیر میلیاردها دلار در توسعه فناوریهای هوش مصنوعی سرمایهگذاری کرده تا بتواند دوباره مرکز ثقل تجربه جستوجوی اینترنتی باقی بماند. اما حتی با وجود این تلاشها، آینده گوگل دیگر تضمینشده نیست. روزگاری گوگل توانسته بود با سادهسازی تجربه جستوجو، جهان را فتح کند. اما حالا، سادهسازی تجربه کاربری در دست چتباتهای هوش مصنوعی است. همین موضوع، یک تهدید اساسی برای مدلهای درآمدی و حتی فلسفه وجودی گوگل بهحساب میآید.
دور باطلی که به دنبال کاهش درآمدزایی وب پیش میآید!
با گسترش ابزارهای هوش مصنوعی، کاربران بهطور فزایندهای بدون ترک محیط چتبات، پاسخ خود را دریافت میکنند. این موضوع بهطور طبیعی باعث میشود کلیک روی لینکهای آبی کمتر شود و در نتیجه، درآمد ناشران از تبلیغات اینترنتی کاهش یابد.
این کاهش، حتی برای رسانههای بزرگ، چالشبرانگیز است. وقتی درآمد ناشی از نمایش تبلیغات کاهش پیدا کند، انگیزه برای تولید محتوای باکیفیت و دقیق نیز کاهش مییابد.
حالا این سوال پیش میآید که هوش مصنوعی وقتی کمیت و کیفیت وب پایین بیاید، از چه چیز تغذیه میکند. از منابعی مانند کتابها یا چتهای بسیار کمارزش در شبکههای اجتماعی؟
بعد این سوال پیش میآید که مدل اقتصادی خود این چت باتها چه خواهد بود؟ آنها به منابع عظیم پردازشی نیاز دارند و هزینه زیادی دارند و به نظر نمیرسد که تعرفه دریافتی از کاربران پولی، جبران هزینه آنها را بکند. پس همیشه باید پولی به آنها تزریق شود و اگر همین پول را صرف هزینه دستیابی به منابع مشمول کپی رایت کنند، پس چه چیزی برای تحقیق و توسعه خودشان باقی میماند!
البته میتوانیم تصور کنیم تا چند سال دیتابیس اطلاعاتی هوشهای مصنوعی بتوانند به صورت نسبی پاسخگوی نیازهای ما باشند. اما این روند همیشگی نیست. مثال: کل حجم اطلاعات وب فارسی، زمانی به اندازه چند صد وبلاگ و چند ده سایت بزرگ و ویکی پدیا بود! اما الان حجم اطلاعات بسیار بیشتر شده. اگر قرار بود وب فارسی در مرحله نوزادی خود متوقف شود، ما باید دایم همان اطلاعات را نشخوار میکردیم.
پس نشخوار اطلاعاتی هم راه حل نیست و هوشهای مصنوعی به شدت تشنه اطلاعات جدید انسانی خواهند شد که به خاطر فقری که خودشان در رسانههای بزرگ ایجاد کردهاند، دیگر وجود ندارد و باید برایش پول بپردازند!
به علاوه واقعا هوش مصنوعی میتواند جانشین احساس و تجربه یکتای انسانها و الهام آنها شود؟ در حال حاضر بعید میدانم!
هوش مصنوعی: خلاقیت یا سلطه؟
گسترش هوش مصنوعی در زندگی روزمره، پرسشی بزرگ را پیش روی ما قرار میدهد: آیا هوش مصنوعی میتواند جایگزین کنجکاوی و تخیل انسانی شود یا فقط باید آن را بهعنوان یک ابزار قدرتمند اما محدود ببینیم؟ این پرسش، مسیر آینده اینترنت و تعاملات دیجیتال ما را مشخص خواهد کرد.
منبع: vox
سؤالات متداول (FAQ)
۱. چرا استفاده از هوش مصنوعی در جستوجو اهمیت دارد؟
استفاده از هوش مصنوعی در جستوجو باعث میشود کاربران به پاسخهای سریعتر و دقیقتری دست پیدا کنند، هرچند همیشه باید با دقت و کنجکاوی همراه باشد.
۲. آیا گوگل میتواند مدل تبلیغاتی خود را حفظ کند؟
در کوتاهمدت بله، اما در بلندمدت، کاهش کلیک بر لینکها ممکن است بهطور جدی مدل درآمدی سنتی را تهدید کند.
۳. AI Mode چه مزیتهایی دارد؟
AI Mode میتواند بهطور خلاصه و دقیق، محتوای مرتبط با پرسش کاربر را ارائه دهد و در زمان صرفهجویی کند.
۴. چالشهای استفاده از چتباتهای هوش مصنوعی چیست؟
چالش اصلی، خطر ارائه اطلاعات ناقص یا نادرست و همچنین کاهش انگیزه برای کاوش مستقل در منابع مختلف است.
۵. آیا هنوز هم باید به منابع اصلی مراجعه کرد؟
بله، برای اطمینان از صحت و جامعیت اطلاعات، بررسی منابع اصلی و معتبر ضروری است.
مطالب مرتبط
