چه رؤیاهایی می‌آیند؟

14

مقاله‌ای که دیروز در «ژورنال آمریکایی نورون» منتشر شده بود و در حال حاضر بازتاب گسترده‌ای در خبرگزاری‌ها و نشریات پیدا کرده است، آن قدر جالب بود که امروز ، با وجود سرعت بسیار بد اینترنت، من را واداشت که در موردش پستی بنویسم:

دانشمندان آزمایشگاه علوم عصبی-کامپیوتری ژاپن ATR ، فناوری تحلیل مغزی جدیدی ابداع کرده‌اند که می تواند تصاویر ذهنی یک فرد را بازسازی کند و روی صفحه کامپیوتر نمایش دهد. این موضوع دیروز – ۱۱ دسامبر- اعلام شد. بر اساس اظهار نظر پژوهشگران این فناوری در آینده خواهد توانست، رؤیاهای یک فرد را هنگامی که او خوابیده است، به نمایش بگذارد.

دانشمندان چنین کاری را با تحلیل میزان جریان خون مغز انجام داده‌اند. وسیله‌ای که آنها برای اندازه‌گیری تغییرات جریان خون مورد استفاده قرار داده‌اند، MRI عملکردی یا fMRI است.

مراحل این کار به این شرح بود: نخست دانشمندان به افراد مورد مطالعه، به صورت تصادفی ۴۰۰ تصویر سیاه و سفید را نشان دادند. طول نمایش هر تصویر، ۱۲ ثانیه بود. در همان زمان نمایش تصاویر، fMRI، تغیرات جریان خون را به اندازه‌گیری می‌کرد و اطلاعات را به یک کامپیوتر می‌داد، برنامه کامپیوتری با تحلیل این اطلاعات، توانست نشان دهد که هر نوع تغییر جریان خونی، ‌متناسب با کدام تصویر است.

در مرحله بعد به همین افراد تصاویر متفاوتی نشان داده شد، مثلا روی تکه‌های کاغذ حروف تشکیل دهنده کلمه NEURON به آنها نشان داده شد. جالب است که کامپیوتر با پردازش اطلاعات مربوط به جریان خون مغز، توانست تصاویر نشان‌ داده شده را بازسازی کند!


روجلد آخرین شماره مجله نورون

در حال حاضر این سیستم تنها توانایی بازسازی تصاویر سیاه و سفید ساده را دارد، ولی دانشمندان امیدوار هستند که در آینده با ارتقای صحت اندازه‌گیری‌ها، سیستم قادر به بازسازی تصاویر رنگی هم بشود.

نتایج این پژوهش، واقعا تحولی در شناخت ما از عملکرد مغز، به وجود می‌آورند. دکتر «چنگ» -یکی از دانشمندان درگیر در این تحقیق- معتقد است که ظرف ۱۰ سال‌ آینده، با تکمیل این فناوری تا حدی می‌توان به افکار یک فرد، پی برد.

از هم‌اکنون کاربردهای زیادی برای این فناوری پیشبینی می‌شود. مثلا در حوزه هنر و طراحی، خواهیم توانست تصاویر ذهنی هنرمندان را ببنیم و از آنها برای خلق آثار هنری مختلف استفاده کنیم، البته مشروط به اینکه این فناوری واقعا بتواند با سرعت و دقت، تصاویر را ذهنی هنرمندان را بازسازی کند.

حتی در دنیای پزشکی هم روانپزشکان با دیدن عینی توهمات بیماران، می‌توانند، قدم‌های مؤثرتری در تشخیص و درمان اختلالات روانپزشکی بردارند.

رئیس گروه تحقیقاتی ATR -یوکیاسو کامیتانی- اعتقاد دارد که از این فناوری می‌توان در مورد سایر حواس هم استفاده کرد و چه بسا در آینده بتوانیم احساسات و حالات روحی پیچیده یک فرد را هم بخوانیم.

خلاصه مقاله در مجله نورون
مقاله سیدنی مورنیک هرالد
مقاله تلگراف

– متأسفانه دسترسی به نسخه کامل مقاله رایگان نبود. اگر کسی از خوانندگان، مشترک این مجله است، بسیار ممنون خواهم شد اگر نسخه کامل را برایم میل کند. (ایمیل من alirezamajidi در جی میل)

پی‌نوشت و تشکر ویژه: باورکردنی نیست، ولی از دیشب تا به حال خواننده‌های زیادی لطف کرده‌اند و متن کامل را برای من فرستاده‌اند. خیلی خوشحالم که چنین خواننده‌های خوبی با این میزان از مهربانی دارم.

ممنونم از خانم‌ها و آقایان: طلیعه زرگر – محمدرضا – شهاب تشرفی – عباس – مجید استادرحیمی – محسن امیری – محمد بهداد – زمزم کردی – مهدی ثقفی

 
14 نظرات
  1. بهداد می گوید

    مقاله را برایت ایمیل کردم.

    1. علیرضا مجیدی می گوید

      خیلی ممنونم. راستش فکر نمی‌کردم به این زودی بتونم متن کامل مقاله را بخونم. خیلی لطف کردین.

  2. امیر کمالی می گوید

    با سلام
    ممنون از مطلب جالبی که درج کرده بودید. فکر کنم دم دست ترین کاربرد این ابداع میتواند کمک به افراد معلول باشد. حتما پروفسور استیون هاوکینگ را میشناسید. ایشان از بزرگترین فیزیکدانهای حال حاضر یا شاید در تمام اعصار هستند که متاسفانه به علت بیماری مرموزی از اوان جوانی قوای حرکتی خود را از دست داده اند و اکنون تنها با ابزارهایی که حرکتهای ماهیچه گونه ایشان را ثبت و تبدیل به پیام میکنند قادر به ارتباط با دیگران هستند. از آنجا که در این مورد خاص ایشان به مرور کنترل خود را بر تعداد بیشتری از ماهیچه هایشان از دست میدهند بعید نیست که در آینده حتی نتوانند همین یک عضله کوچک را نیز به حرکت در آورند. اما این روش این نوید را میدهد که بتوان ذهن این گونه افراد را لااقل وقتی تنها حروف الفبا را در ذهن مجسم میکنند خواند. البته این امر یک پیش شرط اصلی دارد و آن هم فراهم شدن امکان استفاده از ام آر آی در همه جا است که با دستگاههای بزرگ و حجیم فعلی تقریبا ممکن نیست مگر اینکه تکنولوژی سبکتری جانشین آن شود
    بدرود

  3. مجید می گوید

    دکتر جان سلام
    عنوان پستت من رو یاد شعر شکسپیر انداخت: آنگه چه رویاها پدید آید
    What dreams may come
    راستی مقاله رو برات فرستادم
    قربانت

    1. علیرضا مجیدی می گوید

      با تشکر از دقت نظر شما، باید بگم، What Dreams May Come، عنوان فیلمی ساخته شده در سال ۱۹۹۸ با بازی رابین ویلیامز، هم هست:
      http://www.imdb.com/title/tt0120889

  4. ماما می گوید

    ممنونم از مطالب جالبی که تهیه می‌بینید.
    در مورد این فناوری می‌خواستم بگم مثل تمام پیشرفت‌های علمی در مورد بشر یا زندگی بشر، این هم می تونه مفید و هم می‌تونه مخرب باشه. مثلا شاید آژانس‌های اطلاعاتی از این فناوری برای تسلط بر فکر و روان آدم‌ها استفاده کنند و یا نوع جدیدی از شکنجه‌ی روحی رو ابداع کنند. اگر بتونن این افکار یا تصاویر رو ببینن، احتمالا می‌تونن راهی هم برای تغییر دادن اون‌ها و یا حذف‌شون پیدا کنن. و همین‌طور راهی برای تسلط بر کشور‌های کمتر توسعه یافته در راستای نوع جدیدی از نژاد‌پرستی یا نژاد ستیزی و یا مسلک و مذهب ستیزی که در بدنه و راس برخی قدرت‌ها بعد از سال ۲۰۰۰ بوجود اومده.
    یکمی بدبینانس ولی تجربه‌ی گذشته‌ی بشر، به این بدبینی‌ها دامن می‌زنه.

  5. mitra می گوید

    Could you please send the article to me too?

  6. […] ۱۲, ۲۰۰۸ چند ساعت پیش نوشته دکتر مجیدی درباره «خواندن فکر» را مطالعه نمودم؛ شرحی بر این […]

  7. پژمان می گوید

    میشه ما هم مقاله را بخوانیم ، تو رو خدا

  8. مهرناز می گوید

    خیلی جالب بود. اما فکر کنم این کشف زمینه استفاده غیر اخلاقی هم داشته باشه. مثلا اینکه آزادی فکر و خلوت شخصی رو از آدمها بگیره.

  9. علی می گوید

    با سلام
    خیلی مطلب جالب و جذابی بود
    با تشکر از شما درخواست دارم اگر تصویر یا فیلم بیشتری از این مسئله جالب دارید برای ما بزارید
    با تشکر
    سربلند و پیروز باشید

  10. حسن خان محمدی می گوید

    این دنیا داره جای غریبی میشه .
    کم کم نا ممکن ها هم داره ممکن میشه.
    دکتر جون این مطالبت همه رو سر ذوق میاره .
    ممنون

  11. Tec5nical می گوید

    با تقدیر از بلاگ زیبا و عجیبتون،‌(!) خیلی عالی میشه اگه ماهم از این مقاله بی بهره نباشیم..

  12. […] ساعت پیش نوشته دکتر مجیدی درباره «خواندن فکر» را مطالعه نمودم؛ شرحی بر این نوشته […]

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.