دیسکینزی یا dyskinesia چیست و چرا ایجاد میشود؟ راههای تشخیص
چه بیماریهای دیگری شبیه دیسکینزی هستند؟
- اثرات دوپامینرژیک در بیماری پارکینسونی
- اثرات داروهای نورولپتیک
- کرهٔ هانتیگتون
- بیماری ویلسون
- فلج مغزی
- دیسکینزی تاردیو
- تیکها یا اسپاسمهای عادتی
- سندرم تورت
- سندرم Meige
- حملات (پاروکسیمهای) حرکتی کره آتتوز
چگونگی ایجاد و علتهای دیسکینزی
- دیسکینزی به صورت حرکات غیر طبیعی و غیر ارادی تعریف میشود، که اغلب با حرکات مداوم اندامها و ماهیچههای صورت مشخص میشود.
- کره یک دیسکینزی است که با حرکات رقصمانند تنه و اندامها مشخص میشود و در بیماران هانتینگتون و ویلسون، کرهٔ سیدنهام، SLE و یا سندروم آنتی فسفولیپید، حاملگی، مصرف OCP، استروژنها، هیپر و هیپوتیروئیدی دیده میشود.
- آتتوز یک دیسکینزی است که با حرکات پیچ و تابی اندامها مشخص میشود و ممکن است در فلج مغزی، مسمومیت با منوکسید کربن و کرنیکتروس دیده شود.
- بالیسم با حرکات خشن و شدید اندامها مشخص میشود و اغلب بعد از سکتههای سابتالامیک دیده میشود.
- افراد پیر اغلب حرکات دهانی، بوکال یا زبانی دارند.
- دیسکینزیها به طور شایعی در بیماری پارکینسون که به صورت مزمن از داروهای دوپامینرژیک در آن استفاده میشود، دیده میشوند.
- دیسکینزی تاردیو یک سندرم است که به صورت اختلالات حرکتی دهانی، بوکال و زبانی به دنبال استفادهٔ مزمن از داروهای نورلپتیک به خصوص فنوتیازینها دیده میشود.
- سندرم تورت (Tourette) یک نوع دیسکینزی است که با تیکهای صوتی و موتور همراه در آوردن صدا و کوپرولالیا (استفاده از کلمات رکیک) مشخص میشود.
علایم و نشانههای بالینی دیسکینزی
- کره: حرکات پیچیده و رقصمانند مداوم در تنه و اندامها و یا ناحیه صورت و زبان که در خواب از بین میرود.
- آتتوز: مثل کره است ولی بیشتر ماهیچههای پروگزیمال را درگیر میکند.
- بالیسم: ماهیچههای پروگزیمال را به صورت حرکات پرتابی شدید درگیر میکند.
- دیسکینزی دهانی – صورتی: پلکها، دهان و زبان و ماهیچههای بوکال را درگیر میکند به خصوص در افراد پیر (سندرم Meige).
- تیکها: حرکات استریوتیپیک و مکرر ساده تا پیچیدهٔ موتور
چگونه بیماری دیسکینزی را تشخیص بدهیم؟ روند و شیوه بررسی
- داروها، تب روماتیسمی، لوپوس و اختلالات اندوکرین باید مد نظر باشد.
- بررسی از نظر ویلسون حتماً لازم است که شامل تستهای کبدی سرولوپلاسمین سرم و مس ادرار است.
- تستهای ژنتیک برای هانتینگتون
- تصویربرداری به ندرت کمککننده است ولی ممکن است اختلالات هستههای قاعدهای در ویلسون را نشان دهد.
راههای درمان دیسکینزی
- داروهای مسئول در صورت امکان قطع شود.
- اختلال متابولیک زمینهای و اختلال اندوکرین درمان شود.
- داروهای ضد دوپامینرژیک مثل پیموزاید، هالوپریدول، ریسپریدون ممکن است به صورت کوتاهمدت علایم را بهتر کنند.
- ویلسون با شلاتکنندههای مس و استفاده از زینک درمان میشود.
پیشآگهی/ عوارض
- علایم سندرم تورت با گذشت زمان ممکن است از بین برود.
- علیرغم قطع داروهای مسئول، دیسکینزی ممکن است باقی بماند.
بیماری ویلسون به صورت دراماتیک ممکن است بعد از درمان شلاتکننده بهتر شود، گرچه سیروز و دیسکینزی ممکن است باقی بمانند.
مطالب مرتبط
