شیوه تشخیص علت هیپوکالمی یا کاهش پتاسیم خون چیست؟
1- اولین قدم در بررسی هیپوکالمی بررسی پتاسیم ادرار ۲۴ ساعته است:
الف) اگر پتاسیم ادرار کمتر از ۱۵ باشد علت هیپوکالمی، دفع غیرکلیوی و یا دفع کلیوی در گذشته میباشد.
ا ب اگر پتاسیم ادرار بیشتر از ۱۵ باشد، علت هیپوکالمی، دفع کلیوی پتاسیم است.
۲- در مواردی که پتاسیم ادرار کمتر از ۱۵ باشد (دفع غیرکلیوی) اقدام بعدی انجام ABG برای بررسی وضعیت اسید و باز است
الف) اگر ABG حاکی از اسیدوز متابولیک باشد، دفع گوارشی پتاسیم (اسهال و سوء مصرف ملین) مطرح میباشد.
ب) اگر ABG طبیعی باشد، تعریق شدید مطرح میگردد.
ج) اگر آلکالوز متابولیک وجود داشته باشد، علل آن عبارتند از: مصرف دیورتیک در گذشته، استفراغ در گذشته با درناژ معده ( NG-Tube ) در گذشته و تعریق شدید.
۳- در مواردی که پتاسیم ادرار بیشتر از ۱۵ باشد (دفع کلیوی پتاسیم)، اقدام بعدی محاسبه TTKG است. TTKGنسبت پتاسیم داخل ادرار به پتاسیم خون میباشد. اگر TTKG بالا باشد، نشان دهندهترشح بیش از حد پتاسیم به ادرار است و اگر TTKG پایین باشد، حاکی از افزایش جریان ادرار میباشد؛ لذا
الف) اگرTTKG کمتر از ۲ باشد، حاکی از افزایش جریان ادرار دیورز اسموتیک) است.
ب) اگر TTKG بالاتر از ۴ باشد، حاکی از افزایشترشح پتاسیم به ادرار است.
۴- اگر TTKG بالاتر از ۴ باشد، اقدام بعدی توجه به فشارخون و حجم میباشد.
۵- اگر فشارخون و حجم طبیعی یا پایین بود، ABG به عمل میآید:
الف) اگراسیدوز متابولیک وجود داشت علل آن عبارتند از: RTA پروگزیمال و دیستال، DKA، آمفوتریسین B و استازولامید.
ب) اگر آلکالوز متابولیک وجود داشت؛ کلر ادرار را بررسی میکنیم
– اگر کلر ادرار کمتر از ۱۰ باشد، استفراغ مزمن در بولیمیا (پرخوری عصبی) و اسهال کلریدی مطرح است.
– اگر کلرادرار بالاتر از ۲۰ باشد، اقدام بعدی، ارزیابی نسبت Ca/Cr ادرار میباشد. اگر نسبت Ca/ Cr ادرار بیشتر از 0.2 باشد، دیورتیکهای قوس هنله و سندرم بارتر مطرح میگردد و اگر این نسبت کمتر از 0.15 بود به نفع دیورتیکهای تیازیدی و سندرم جیتلمن میباشد.
۶- اگر فشارخون و با حجم بالا بود، آلدوسترون مورد سنجش قرار میگیرد
الف) اگر هم آلدوسترون بالا و هم رنین بالا بود، تشخیصهای افتراقی عبارتند از: تنگی شریان کلیوی، تومور مترشحه رنین و فشارخون بدخیم
ب) اگر آلدوسترون بالا و رنین پایین بود، آلدوسترونیسم اولیه و هیپرآلدوسترونیسمفامیلیال نوع یک مطرح میگردد.
ج) اگر آلدوسترون پایین باشد؛ اقدام بعدی سنجش کورتیزول است
– اگر آلدوسترون پایین ولی کورتیزول بالا باشد، سندرم کوشینگ مطرح میگردد.
– اگر آلدوسترون پایین و کورتیزول طبیعی باشد، سندرم لیدل، مصرف شیرین بیان (Licorice) و SAME مطرح میشود.
مطالب مرتبط
