خوردن گریپ‌فروت می‌تواند با برخی داروها تداخل کند، اما دانشمندان به دنبال یک راه‌حل هستند

گریپ‌فروت ظاهرا یکی از سالم‌ترین میوه‌ها است، اما در عین حال، می‌تواند تأثیرات جدی و گاه خطرناکی روی اثر داروهای تجویز شده داشته باشد. ترکیبات خاصی به نام فورانوکومارین‌ها (Furanocoumarins) در این میوه وجود دارند که در فرایند متابولیزه‌شدن برخی داروها توسط کبد تداخل ایجاد می‌کنند. این مواد می‌توانند عملکرد داروها را به شدت تقویت کنند یا آن‌ها را ضعیف کنند، تا حدی که دارو بی‌اثر شود یا اثرات جانبی خطرناکی به همراه داشته باشد.

این موضوع به‌قدری جدی است که پزشکان اغلب به بیماران توصیه می‌کنند در هنگام مصرف داروهای خاص، از گریپ‌فروت یا میوه‌های مشابه مثل پوملو پرهیز کنند. این مسئله برای بیش از ۱۰۰ نوع دارو، از جمله داروهای قلبی، ضدافسردگی، و حتی آنتی‌بیوتیک‌ها صدق می‌کند. اما اگر می‌توانستیم این مشکل را حل کنیم و گریپ‌فروت را از این ترکیبات مضر پاک کنیم، چه می‌شد؟

کشف منبع مشکل: ژن‌های مسئول تولید فورانوکومارین‌ها

یک تیم پژوهشی ا تصمیم گرفت تا این مشکل را از ریشه حل کند. آن‌ها به‌دنبال شناسایی ژن‌های مسئول تولید فورانوکومارین‌ها در گریپ‌فروت و پوملو رفتند. پس از تحقیقات گسترده، مشخص شد که این ترکیبات توسط گروهی از ژن‌ها که به خانواده دی‌اکسیژناز وابسته به 2-oxoglutarate (یا 2OGD) تعلق دارند، تولید می‌شوند.

این کشف نه‌تنها دلیل تولید این ترکیبات را روشن کرد، بلکه به‌عنوان یک ابزار کلیدی در اختیار دانشمندان قرار گرفت تا بتوانند گریپ‌فروت و پوملوهایی تولید کنند که عاری از این ترکیبات باشند. جالب است بدانید که مرکبات دیگر، مانند پرتقال و نارنگی، به‌طور طبیعی فاقد فورانوکومارین‌ها هستند و این مسئله به ساختار ژنتیکی آن‌ها بازمی‌گردد.

فرایند تحقیق: چگونه ژن‌های مسئول شناسایی شدند؟

برای شناسایی دقیق ژن‌های دخیل در تولید فورانوکومارین‌ها، پژوهشگران از ترکیبی از روش‌های پیشرفته استفاده کردند. آن‌ها از تحلیل DNA و RNA، مقایسه ژن‌های مختلف و حتی ترکیب ژنتیکی میوه‌ها برای مشخص کردن نقاط تفاوت بهره بردند.

نتیجه تحقیقات نشان داد که ژنی به نام Cg2g000710 در تولید این ترکیبات نقش اساسی دارد. جالب‌تر این است که در مرکباتی که فورانوکومارین تولید نمی‌کنند، مانند برخی گونه‌های نارنگی، این ژن به دلیل حضور یک توالی خاص DNA به نام 655-base insertion sequence غیرفعال شده است. این کشف، نشانه‌ای از تکامل طبیعی گیاهان است که برخی از آن‌ها تولید این ترکیبات را متوقف کرده‌اند.

چه تأثیری می‌توان از این کشف داشت؟

این پژوهش گامی بزرگ در جهت تولید مرکباتی است که برای افرادی که از داروهای خاص استفاده می‌کنند، کاملاً ایمن باشد. اگرچه محققان هنوز گریپ‌فروت یا پوملو بدون فورانوکومارین تولید نکرده‌اند، اما اکنون ابزارهای علمی لازم برای این کار در دسترس است. آن‌ها توانسته‌اند فرآیند تولید این ترکیبات را به‌طور کامل نقشه‌برداری کنند و حتی نقاط دقیق دخالت ژنتیکی را مشخص کنند.

چالش‌های پیش‌رو: آیا حذف این ترکیبات، مزه میوه را تغییر می‌دهد؟

یکی از پرسش‌های اساسی پس از این کشف این است که آیا حذف فورانوکومارین‌ها می‌تواند تأثیری روی طعم یا سایر ویژگی‌های گریپ‌فروت داشته باشد؟ فورانوکومارین‌ها بخشی از سیستم دفاعی طبیعی این گیاه در برابر عوامل خارجی هستند. حذف آن‌ها ممکن است تغییراتی در ساختار گیاه ایجاد کند که باید به‌دقت بررسی شود.

علاوه بر این، باید اطمینان حاصل شود که حذف این ترکیبات منجر به ایجاد مشکلات دیگری، مانند کاهش مقاومت گیاه در برابر آفات یا بیماری‌ها، نشود. تحقیقات بیشتری در این زمینه لازم است تا بتوان گریپ‌فروتی تولید کرد که هم خوش‌طعم باشد و هم برای افراد مصرف‌کننده دارو کاملاً ایمن.

قدم بعدی: تولید مرکبات ایمن برای بیماران

تیم پژوهشی امیدوار است که این کشف، پایه‌ای برای تولید گونه‌های جدید مرکبات باشد. گونه‌هایی که نه‌تنها عاری از فورانوکومارین‌ها هستند، بلکه همچنان خواص و مزایای سلامتی خود را حفظ می‌کنند. با افزایش تعداد افرادی که از داروهای تجویز شده استفاده می‌کنند، این گونه‌های جدید می‌توانند به یک نوآوری بزرگ در صنعت غذایی و پزشکی تبدیل شوند.

منبع