عنوان بلوک
- دانش

فرمول E=mc2 و معنای واقعی آن برای ماده، انرژی و جهان
اگر بخواهیم تاریخ فیزیک را به دو دوره تقسیم کنیم، نقطه جدایی آن جایی است که انسان دریافت «جرم» و «انرژی» دو مفهوم جداگانه نیستند. فرمول E=mc2 نه یک شعار و نه یک معمای رمزآلود است. این معادله، نتیجه مستقیم تحلیل دقیق حرکت، زمان و نور است. وقتی به آن…
- تاریخ دانش

قانون بقای انرژی چیست و توسط چه کسی نخستین بار ابداع شد؟
در قرن نوزدهم، زمانی که جهان میان خرافات باستانی و منطق نوپای علمی در نوسان بود، حقیقتی بنیادین کشف شد که ستون فقرات تمدن مدرن ما را شکل داد. قانون بقای انرژی (Law of Conservation of Energy) تنها یک معادله خشک فیزیکی نیست؛ بلکه بیانیهای جسورانه درباره پایداری کائنات است.…
- تاریخ دانش

راز گلف استریم؛ بنجامین فرانکلین چگونه موتور حرارتی اقیانوس را کشف کرد؟
بسیاری از ما بنجامین فرانکلین (Benjamin Franklin) را به عنوان یکی از پدران بنیانگذار ایالات متحده یا مخترع برقگیر میشناسیم، اما نقش او در پی بردن به یکی از بزرگترین رازهای سیاره زمین، یعنی تأثیر اقیانوسها بر آب و هوا، کمتر بازگو شده. در اواخر قرن هجدهم، زمانی که دریانوردی…
- تاریخ دانش

چه کسی نخستین بار باکتری را کشف کرد؟
در اواخر قرن هفدهم میلادی، زمانی که تصور عمومی از حیات تنها به موجوداتی محدود میشد که با چشم غیرمسلح قابل رؤیت بودند، مردی در دل شهر دلفت (Delft) هلند، دریچهای به جهانی گشود که هیچکس حتی تصوری از وجود آن نداشت. آنتون فان لوونهوک (Antoni van Leeuwenhoek)، پارچهفروشی ساده…
- تاریخ دانش

چه کسی سلول یا یاخته را کشف کرد؟
تصور کنید در جهانی زندگی میکنید که در آن ساختار بدن موجودات زنده، رازی سرپوشیده و جادویی تلقی میشود. تا پیش از قرن هفدهم، انسان تنها با تکیه بر حواس پنجگانه خود به جهان مینگریست؛ اما در سال ۱۶۶۵، مردی به نام رابرت هوک (Robert Hooke) با اختراع ابزاری شگفتانگیز،…
- کتاب| معرفی، نقد و تحلیل

معرفی کتاب صدایی که شنیده نشد ، تلنگر و هشداری برای «همه» زمانها
در کمدی الهی دانته صحنه ای هست که در آن ویرژیل دست شاعر (دانته) را گرفته و می خواهد او را وارد جهنم کند. ویرژیل در این صحنه به دانته می گوید در اینجا، در این جهنم، حقیقت مطلق حکمفرماست…. تحقیق و علم به منزلهٔ ورود به جهنم است. چون شاید [ از…
- تاریخ دانش

جهش ژنتیکی چیست و چه کسی نخستین بار آن را کشف کرد؟
جهش یا Mutation – موتاسیون، یک تغییر ژنتیکی است که صفاتزیستی بعضی از افراد یک گونه را تغییر میدهد. به عبارت دقیقتر، جهشها تغییراتی در توالی دیانای هستند. سال 1950 باربارا مک کلینتاک Barbara Mcclintock برای نخستین بار این جهش ژنتیکی یا موتاسیون را توصیف کرد. محققان در گذشته اعتقاد…
- تاریخ دانش

فیلو فارنزورث، نوجوانی که تلویزیون را اختراع کرد – چگونه مزرعهٔ سیب زمینی الهام بخش او شد
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در دوران کودکی با یک وسیله یا ایدهٔ عجیب بازی کرده باشید و فکر کردهاید: اگر روزی این ایده واقعی شود، چه خواهد شد؟ در جایی خواندهام که نوجوانی در یک مزرعهٔ ساده با دیدن ردیفهای شخمزده سیبزمینی، جرقهٔ اختراعی جهانی در…
- 1edited1

رقص زنبور عسل و کشف زبان شگفتانگیز کندو
طبیعت همواره لبریز از رازهای شگفتانگیزی است که درک آنها هوش از سر انسان میبرد. رقص زنبور عسل (Waggle Dance) یکی از پیچیدهترین و دقیقترین سیستمهای ارتباطی غیرانسانی در جهان حشرات است. در این مقاله میخواهیم بررسی کنیم که این موجودات کوچک چگونه با حرکاتی هندسی، آدرس دقیق منابع غذایی…
- 1edited1

چه کسی پارکومتر را اختراع کرد و چگونه شهرها را دگرگون کرد؟
پارکومترها امروزه بخش جداییناپذیری از مبلمان شهری در سراسر جهان هستند؛ ابزارهایی کوچک که مدیریت ترافیک را ممکن میسازند. در این مقاله میخواهیم بررسی کنیم که چه کسی پارکومتر را اختراع کرد و این ایده از کجا نشات گرفت. آیا میدانستید که این دستگاه ساده فلزی، زمانی به عنوان یک…
- 1edited

داستان واقعی اختراع رادار؛ از افسانه پرتو مرگ تا پیروزی بر نازیها
دانستن تاریخچه فناوریهایی که جهان ما را تغییر دادهاند، فراتر از یک مطالعه ساده، دانشی ضروری و به شدت سرگرمکننده است. در این مطلب برآنیم که ببینیم رادار (Radar) چگونه از دل یک ادعای جنجالی و تخیلی متولد شد و آیا واقعاً دانشمندان به دنبال ساخت سلاحی برای نابودی بشریت…









