آخرین نوشته ها

هلیوم: عنصری که در خورشید کشف شد

نوشته رویستون م. رابرتس                                  ترجمه محی الدین غفرانی هلیوم نه در زمین، بلکه در خوشید کشف شد ! این اکتشاف در سال ۱۸۶۸، سالها قبل از آنکه سفرهای فضایی ممکن شود، به طور تصادفی انجام گرفت. در ۱۸۵۹، دو دانشمند آلمانی، یکی شیمیدانی به نام رابرت ویلهلم بونزن، و دیگری فیزیکدانی به نام گوستاف روبرت […]

جوزف پریستلی و کشف اکسیژن

نوشته رویستون م. رابرتس                               ترجمه محی الدین غفرانی کشف اکسیژن را هم به جوزف پریستلی انگلیسی نسبت می دهند، و هم به کارل ویلهلم شیله سوئدی. شیله اکسیژن را بیش از یک سال قبل از پریستلی کشف کرد اما پس از آنکه پریستلی در سال ۱۷۴۴ نتیجه آزمایش خود را اعلام کرد و ویژگی های […]

داستان علمی تخیلی مجسمه پدر – نوشتۀ آیزک آسیموف

دفعه اول؟ واقعا؟ ولی حتما چیزهایی درباره اش شنیده اید. بله، مطمئن بودم که شنیده اید. اگر واقعا به اکتشاف علاقه دارید باور کنید از تعریف کردنش برایتان خوشحال خواهم شد. همیشه دلم می خواسته این داستان را برای کسی نقل کنم، ولی افراد زیادی این فرصت را به من نمی دهند. حتی بعضی ها […]

ککوله: معماری مولکولی از میان رویاها

نوشتۀ رویستون م . رابرتس                              ترجمۀ محی الدین غفرانی در اوایل قرن هجدهم، روشنایی تالارهای تماشاخانه ها و دیگر اماکن عمومی لندن را با گازی که از روغن نهنگ تهیه می شد تامین می کردند. وقتی این گاز را برای توزیع در مخازن متراکم می کردند، مایع معطر و فرآوری جدا می شد. مایکل فارادی […]

گذشته و آیندۀ کتاب

نوشتۀ آیزک آسیموف                                   ترجمۀ فاروقۀ ب . سرخابی زمان آن فرا رسیده است که برای نخستین بار در طول شانزده قرن، انقلابی در سیمای کتاب انجام گیرد. توجه داشته باشید که این تحول در “ظاهر” (سیمای) کتاب خواهد بود. نه در خود کتاب. نظر اساسی دربارۀ کتاب طی پنج هزار سال گذشته تغییری نکرده است […]

داستان علمی تخیلی ستاره درخشان – نوشته ایزاک آسیموف

ترجمه یحیی نقاش صبحی “آرتور ترنت” صدا را به خوبی می شنید. رگبار کلمات تند و خشم آلود بود که پشت گوشی بر سرش می بارید: “ترنت: تو نمی توانی فرار کنی. در عرض دو ساعت مدار حرکت تو را قفل می کنیم و اگر قصد مقاومت هم داشته باشی مطمئن باش که برای همیشه […]

در سایه شاگرد

نوشتۀ هانس بارت ترجمۀ کاظم رشاد “فون بروان” درباره استاد و راهنمای خود، گفته است: “لحظه هیجان انگیزی فرا رسیده که در آن انسان برای نخستین بار به یکی از کرات آسمانی گام نهاد “و نقطه اوجی که بانی و موجد آن هرمان اوبرت می باشد.”  در نامه ای که این شاگرد کوشای پروفسور اوبرت، […]

گوشه هایی از زندگی چالز ببیج

نوشته گلین جونز                       ترجمه و تلخیص عبدالله خدابنده چارلز ببیج۱ (Charles Babage) که در دسامبر (آذر – دی) امسال ۲۰۰ سال از زادروزش می گذرد، در خانه ای میان کشتزارهای جنوب انگستان که از لندن تا آنجا با اسبهای پرقدرت تیزرو یک روز راه بود، چشم به جهان گشود. ۷۹ سال بعد که چشم از […]

پنی سیلین: فلمینگ، فلوری، و چِین

نوشته رویستون م. رابرتس ترجمه محی الدین غفرانی شاید معروفترین اکتشاف تصادفی مهم، کشف پنی سیلین به دست سر الگزاندر فلمینگ باشد. در این اکتشاف، بخت بیش از آنچه اکثر افراد تصور می کنند دخالت داشته است. زندگی فلمینگ مملو از وقایع بظاهر نامربوطی است که در عین حال اگر حتی یکی از آنها هم […]

تولدت مبارک، خنثی کوچیکه – نوترینو

نوشته کریستین ساتن ترجمه جهانشاه میرزابیگی گروهی از متخصصان پرتوزایی در دسامبر سال ۱۹۳۰ در توبینگن (آلمان) جلسه ای تشکیل داده بودند. فیزیکدان جوانی به نام ولفگانگ پائولی استاد فیزیک نظری در انستیتو تکنولوژی فدرال، در زوریخ، به جای شرکت در این جلسه به یک جلسه مهمانی رفت. اما این جوان یک فکر باور نکردنی […]

زنان پیشگام در جهان ریاضیات

نوشته گری. جی. تی ترجمه یحیی نقاش صبحی هیپاتیا نخستین زن شناخته شده در جهان ریاضیات، هیپاتیایی نامدار است که در سال ۳۷۰ میلادی در شهر اسکندریه دیده به جهان گشود. پدر او تئون، ناشر و مفسر برجسته ریاضیات بود که خود به آموزش دخترش در رشته های فلسفه و ریاضیات یونان پرداخت. گمان می […]

شطرنج در تاریخ

نوشته زهیراحمدالقیسی ترجمه مهرداد علمداری شطرنج در دنیای امروز از چنان اهمیت و اعتباری برخوردار است که می توان آن را در کنار سایر علوم قرار داد. بنابراین جای شگفتی نیست که اگر در کشورهای متمدن شطرنج بازان را به دیده نوابغ و افراد استثنایی می نگرند و حتی به آنان درجات عالی علمی اعطا […]

تیکو براهه: پیشتازِ اخترشناسی نوین

نوشته ویلیام مک پیک ترجمه مهندس محمدباقری نیکو براهه شخص فراموش شده ای است. وقتی صحبت اخترشناسان گذشته پیش می آید بی درنگ به یاد نیکولاس کوپرنیک، یوهانس کپلر و گالیلئو گالیله می افتیم. اما در مورد تیکو براهه دانمارکی چطور؟ اغلب اختر شناسان غیر حرفه ای آشنایی چندانی با کارهای ارزنده وی ندارند. با […]